Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

Vi t B c – T H u

VI T B C (PH N 3)
Giáo viên: PH M H U C
NG
TÀI LI U BÀI GI NG
ây là tài li u đi kèm v i bài gi ng Vi t B c (Ph n 3) thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Ng v n
(Th y Ph m H u C

ng) t i website Hocmai.vn.

I. TR NG TÂM KI N TH C VÀ PH M VI RA
:
1. Hoàn c nh sáng tác, nh ng bi u hi n c a tính dân t c trong n i dung và hình th c c a bài th .
2. Giá tr , ý ngh a c a l i x ng hô “mình-ta”, hình th c đ i đáp dân gian và th th l c bát trong bài th .
3. C m nh n đ c các đo n th tiêu bi u.
4. N i nh “nh ng hoa cùng ng i và v đ p c a b c tranh t bình qua b n mùa đ c đáo.
5. Nét n đ nh và bi n đ i trong n i dung và hình th c c a th T H u, c ng nh phong cách ngh thu t c a
nhà th .
6. Phong v dân gian trong bài th Vi t B c (Có th so sánh v i T ng t c a Nguy n Bính)
7. Tình c m đ i v i đ t n c và nhân dân, ân tình ân ngh a v i Cách m ng và kháng chi n trong bài th (Có
th so sánh v i Bên kia sông u ng c a Hoàng C m, t n c c a Nguy n ình Thi, Ti ng hát con tàu c a
Ch Lan Viên, trích đo n t n c trong M t đ ng khát v ng c a Nguy n Khoa i m…)
8. Th th l c bát trong Vi t B c c a T H u (Có th so sánh v i T ng t c a Nguy n Bính)
II. KI N TH C C B N:
o n th :

b. N i nh thiên nhiên, con ng

ng)

Vi t B c – T H u

i Vi t B c đ c di n t c th qua nhi u k ni m:
“Nh gì nh nh ng i yêu
… Chày đêm n n c i đ u đ u su i xa”

* N i nh thiên nhiên Vi t B c:
- Hàng lo t hình nh li t kê, c th , g n g i, g i c m: tr ng, núi, n ng, khói, s ng, r ng n a, b tre, ngòi
Thia, sông áy, su i Lê … làm hi n lên m t thiên nhiên th m ng, tr tình và mang đ m nét đ c tr ng c a
Vi t B c.
- N i nh có hình nh, có th i gian và không gian. ó là m t n i nh sâu đ m và quá đ i chân thành.
* N i nh con ng i Vi t B c:
- Nét đ c s c cao quí c a Vi t B c chính là ch nghèo c c mà chân tình, r ng m , son s t, th y chung v i
cách m ng:
“Th ng nhau chia c s n lùi
Bát c m s n a, ch n sui đ p cùng”.
- Thiên nhiên Vi t B c th m ng, tr m t nh, thâm u, con ng i Vi t B c gi n d , m c m c, dù cu c s ng lao
đ ng gian kh nh ng h l c quan yêu đ i.
+ Hình nh ng i m v t v , nh c nh m nh ng m áp c m đ ng, đ u con trên l ng d i cái n ng cháy da đ
b b p nuôi b đ i:
“Nh ng i m n ng cháy l ng
u con lên r y, b t ng b p ngô”.
+ Trong kí c c a T H u, Vi t B c không ch kiên c ng trong kháng chi n ch ng gi c ngo i xâm mà còn
nh n n i, c ng quy t đ ng đ u v i gi c d t. êm r ng Vi t B c b p bùng đu c sáng c a nh ng l p h c i
t . Ni m vui, s l c quan chi n th ng s gian nan, ng i Vi t B c v n ca vang núi đèo:
“Nh sao l p h c i t

III. TÀI LI U THAM KH O:
VI T B C ậ M T S CA CÓ GI NG TÂM TÌNH
(Phan Huy D ng, Tác ph m v n h c trong nhà tr ng – M t góc nhìn, m t cách đ c, nxb Giáo d c
Vi t Nam H.2009.)
Vi t B c đ c in trong t p th cùng tên xu t b n n m 1954. ây là m t đ nh cao ngh thu t c a T
H u th i k kháng chi n ch ng th c dân Pháp đ ng th i c ng là m t tác ph m l n c a n n th cách m ng
Vi t Nam.
Bài th đ c vi t vào tháng 10 n m 1954, gi ng nh l i hát giã t c n c đ a cách m ng sau 15 n m
g n bó. Bài th c ng mang tính ch t c a m t b n t ng k t l ch s (d nhiên là theo ki u c a ngh thu t)
nh m khép l i m t th i k cách m ng và h ng v m t ch ng đ ng m i c a l ch s dân t c.
C bài th đ c bao b c trong m t n i nh n ng nàn, tha thi t. Ch trong đo n trích c a sách giáo
khoa, ta đã th y có đ n 35 l n t nh đ c nh c t i. i u này ch ng t n i dung c m xúc chính c a bài th
là n i nh - m t n i nh h ng t i nhi u đ i t ng c th , khác bi t mà th ng nh t v i nhau. Nói c th
h n, n i nh trong bài h ng v ba đ i t ng chính: nh Vi t B c - quê h ng cách m ng; nh m t th i
kháng chi n gian kh mà hào hùng; nh công n Bác và ng đã đ a dân t c đi t i b n b th ng l i. T t
nhiên, t nh trong bài th không ch mang hàm ngh a h i t ng v m t cái gì đã qua. Trong nh còn hàm
ch a s đánh giá, ghi công, s nh c nh nh ng ng i Vi t Nam yêu n c hãy đ ng quên bao n m tháng
đ p đ đã t m mình trong cu c s ng cách m ng. Vì v y, nói nh c ng là đ h ng ý th c xã h i nhìn v cái
t ng lai v n đã đ c xây đ p n n móng v ng ch c t quá kh . Do đ c p nh ng v n đ l n, nh ng tình
c m l n, nh ng l s ng l n c a c c ng đ ng, bài th Vi t B c mang tính ch t s thi r t rõ.
Bài th có ngh thu t đ m đà tính dân t c v i m y bi u hi n n i b t:
Th th l c bát truy n th ng đ c s d ng r t thành công. Gi ng đi u th có đo n m c m c, gi n d
nh ca dao, có đo n điêu luy n, trau chu t nh Truy n Ki u (đ c bi t là đo n t c nh b n mùa Vi t B c).
i u đáng chú ý khác là tác gi đã đ a vào th l c bát v n có đ c tr ng m m m i cái h i th anh hùng ca,
khi n kh n ng bi u đ t c a th th này t ng lên đáng k (đo n miêu t đêm Vi t B c trong mùa chi n d ch
là m t ví d tiêu bi u).
Bài th v n d ng r t sáng t o l i k t c u đ i đáp quen thu c c a các bài ca tr tình dân gian. L i h i
và l i đáp c luân phiên m t cách đ u đ n cho đ n h t bài, th hi n sâu s c tâm tình c a c ng i đi (nh ng
cán b kháng chi n) l n k
(Vi t B c). Nh hình th c đ i đáp, gi ng đi u bài th có đ c s chuy n đ i


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

ng)

Vi t B c – T H u

nh t ng, nh sao đã có m t đ d t khoát kh ng đ nh tình c m sâu n ng c a nh ng ng i kháng chi n đ i
v i quê h ng cách m ng.
Nh gì nh nh ng i yêu
Tr ng lên đ u núi, n ng chi u l ng n ng
Nh t ng b n khói cùng s ng
S m khuya b p l a ng i th ng đi v
Nh t ng r ng n a b tre
Ngòi Thia, sông áy, su i Lê v i đ y.
Dòng đ u tiên c a đo n th v a trích có m t so sánh đáng chú ý. Không ph i nhân v t tr tình đang
bi u l n i nh ng i yêu mà bi u l n i nh đ i v i Vi t B c. Nh ta đã bi t, th T H u h u nh không
nói v tình yêu trai gái, nh ng đi u đó không có ngh a là c m xúc trong th ông không đ t t i đ ngây ng t,
m n n ng. Chi m tr n s chú ý c a ông là nh ng v n đ l n, nh ng tình c m l n h ng v đ t n c, nhân
dân. Khi th hi n nh ng v n đ , nh ng tình c m y, ông đã nói b ng ngôn ng c a m t tình nhân say đ m
nh t. Qu th c, đ ng sau câu th , ta v n nh n ra đ c n i nh nhung d u ng t nh n i nh nhung c a nh ng
ng i yêu nhau. N i nh nhung y c l ng l , ám nh hoài tâm trí c a ng i đi, khi n ng i đi không nén
đ c, ph i th t lên m t câu n a nh c m thán, n a nh nghi v n ch a đ ng m t v g i c m r t đ c bi t.
Trong 5 dòng th ti p đó, nh ng c nh s c thân thu c c a quê h ng Vi t B c đã đ c tái hi n b ng
bút pháp ch m phá. Qu th c, nhà th đã không t cái gì th t chi ti t mà ch làm vi c nh c g i.
iv iđ c
gi , nh t là nh ng ng i trong cu c, ch ng y c ng đ khi n h b i h i. Hình nh tr ng lên đ u núi có th
đánh đ ng ký c v m t bu i g p g , h n hò; n ng chi u l ng n ng thì g i nh v nh ng kho nh kh c
cu i ngày đong đ y ni m xao xác; b p l a l i làm s ng d y trong tâm trí ng i đ c c nh qu n t m cúng;

ng i dân mi n núi Vi t B c.
T ng đài t v n: 1900 58-58-12

- Trang | 4 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C

Vi t B c – T H u

ng)

V n ti p t c nói v m t th i gian kh nh ng các câu th sau l i nghiêng v nh n m nh tinh th n l c
quan c a nh ng ng i kháng chi n:
Nh sao l p h c i t
ng khuya đu c sáng nh ng gi liên hoan
Nh sao ngày tháng c quan
Gian nan đ i v n ca vang núi đèo
Các câu th đã đ a ra đ c nh ng chi ti t khá đi n hình v đ i s ng chi n khu : có c quan, có l p
h c, có ti ng đ c bài, có ti ng hát “khai h i”, có ánh đu c b p bùng cháy gi a đ ng khuya... Tinh th n
“tr ng k kháng chi n nh t đ nh th ng l i” qu đã th m sâu vào nh n th c m i ng i, chi ph i cách t
ch c cu c s ng c ng nh tr ng thái tinh th n ph n ch n c a h . Nh ng đi u đáng nói h n là ta đ c th y
đ ng sau các câu th m t tâm tr ng nôn nao khó t . Hai t nh sao đ c dùng l p đi l p l i trong đo n th
cho th y ng i đi đang th c s s ng trong n i nh ch không ph i ch làm cái vi c k chuy n khách quan
đ n thu n. Ta có c m t ng ng i đi đang mu n kêu lên nh ng n i ni m d n ch a trong lòng.
Th r i, đ t sóng th nh t c a c m xúc d n l ng xu ng, theo âm ba c a nh ng th ti ng có tính đ c
tr ng c a núi r ng Vi t B c:
Nh sao ti ng mõ r ng chi u
Chày đêm n n c i đ u đ u su i xa...






Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng.
Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c.
H c m i lúc, m i n i.
Ti t ki m th i gian đi l i.
Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm.

4 LÍ DO NÊN H C T I HOCMAI.VN





Ch

ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t.
i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam.
Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên.
Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c.

CÁC CH

NG TRÌNH H C CÓ TH H U ÍCH CHO B N

Là các khoá h c trang b toàn
b ki n th c c b n theo