Soạn bài : SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Hướng dẫn soạn văn, soạn bài, học tốt bài
SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
(Truyền thuyết)
I. VỀ THỂ LOẠI
(Xem trong bài Con Rồng cháu Tiên).
II. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Đức Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần vì
muốn nghĩa quân đánh thắng giặc.
Long Quân là một trong những nhân vật thần kì do nhân
dân sáng tạo ra. Bằng chi tiết Long Quân cho nghĩa quân
Lê Lợi mượn gươm thần, tác giả dân gian đã chứng tỏ rằng
cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân Lam Sơn hợp chính nghĩa,
lòng trời, được nhân dân hết lòng ủng hộ.
2. Lê Lợi không trực tiếp nhận gươm. Người đánh cá Lê
Thận nhận được lưỡi gươm dưới nước, Lê Lợi nhận được
chuôi gươm trên rừng, đem khớp với nhau thì "vừa như in".
Điều đó chứng tỏ sức mạnh của gươm thần thực chất là sức
mạnh đoàn kết nhân dân ở khắp nơi, trên mọi miền Tổ
quốc, từ miền xuôi cho đến miền ngược, từ đồng bằng cho
đến miền rừng núi.
Mỗi bộ phận của thanh gươm ở một nơi nhưng khi khớp
lại thì vừa như in, điều đó thể hiện sự thống nhất nguyện
vọng, ý chí chống giặc ngoại xâm của toàn dân tộc. Hai chữ
"Thuận Thiên" (hợp lòng trời) trên lưỡi gươm thần nhấn
mạnh tính chất chính nghĩa, hợp lòng người, lòng trời của
nghĩa quân Lam Sơn.


3. Sức mạnh của gươm thần:
- Từ khi có gươm, nhuệ khí của nghĩa quân ngày một

người.
III. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
1. Tóm tắt:
Thời giặc Minh đô hộ nước ta, Lê Lợi dựng cờ tụ nghĩa
tại Lam Sơn nhưng ban đầu thế yếu, lực mỏng nên thường
bị thua. Đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn
thanh gươm thần để giết giặc.
Một người đánh cá tên là Lê Thận ba lần kéo lưới đều
gặp một thanh sắt, nhìn kĩ hoá ra một lưỡi gươm. Sau đó ít
lâu, Lê Lợi bị giặc đuổi, chạy vào rừng bắt được chuôi
gươm nạm ngọc trên cây đa, đem tra vào lưỡi gươm ở nhà
Lê Thận thì vừa như in, mới biết đó là gươm thần.
Từ khi có gươm thần, nghĩa quân đánh đâu thắng đấy,
cuối cùng đánh tan quân xâm lược.
Sau khi thắng giặc, Lê Lợi đi thuyền dạo quanh hồ Tả
Vọng; Long Quân sai Rùa Vàng lên đòi lại gươm thần. Từ
đó, hồ Tả Vọng đổi tên thành hồ Hoàn Kiếm.
2. Lời kể:
Việc xác định lời kể cần dựa trên cơ sở đọc văn bản thể
hiện diễn biến của câu chuyện.
- Đoạn Lê Thận kéo lưới ba lần đều chỉ thấy thanh sắt:
kể cao giọng, thể hiện sự ngạc nhiên, sửng sốt.
- Tiếng reo của Lê Thận khi nhận ra đó là một thanh
gươm ("Ha ha! Một lưỡi gươm") có sắc thái ngạc nhiên,
vui sướng.
- Câu nói của Lê Thận khi dâng gươm cho Lê Lợi ("Đây
là Trời có ý... báo đền Tổ quốc"): cần kể bằng giọng trang
trọng, thiêng liêng.