VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

SỞ GD- ĐT VĨNH PHÚC

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG LẦN THỨ HAI

TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2

NĂM HỌC 2014 - 2015
ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 10 - KHỐI C, D
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề gồm: 01 trang
…………………

Câu 1 (2 điểm)
“Nỗi niềm xưa nghĩ mà thương
Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng
Nhân tình nhắm mắt chưa xong
Biết ai hậu thế khóc cùng Tố Như?”
(Kính gửi cụ Nguyễn Du - Tố Hữu)
1. Ý thơ của Tố Hữu lấy từ câu thơ nào trong bài thơ “Độc Tiểu Thanh kí” của
Nguyễn Du?
2. Nỗi niềm, tâm sự của Nguyễn Du từ hai câu thơ em đã tìm được ở phần 1.
Câu 2 (3 điểm)
Quan niệm của anh/ chị về lối sống giản dị của một con người.
Câu 3 (3 điểm)
Cảm nhận của em về vẻ đẹp thiên nhiên và tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài thơ
Cảnh ngày hè.

……………..HẾT……………
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.)

của Nguyễn Du.
2

- Từ nỗi niềm xót thương cho nàng Tiểu Thanh, Nguyễn Du thương mình,

0,5

xót mình => biết thương thân, xót phận là biểu hiện của lòng nhân đạo cao
đẹp.
- Câu thơ thể hiện nỗi cô đơn của chính Nguyễn Du vì chưa tìm được người

0,5

đồng cảm, tri âm => đây là tiếng nói chung của những con người tài hoa bạc
mệnh trong xã hội phong kiến.
- Câu thơ dưới hình thức là một câu hỏi thể hiện sự băn khoăn, nỗi mong đợi

0,5

của tác giả về sự tri âm, đồng cảm của hậu thế với không chỉ riêng Nguyễn
Du mà cả những kiếp tài hoa bất hạnh.=> trân trọng nâng niu cái đẹp.
II

Quan niệm của anh/ chị về lối sống giản dị của một con người.
1

Giới thiệu được vấn đề nghị luận

0,25


- Sự giản dị giúp ta có thêm bạn bè và người thân.

0,25

- Sự giản dị góp phần làm sáng lên nhân cách mỗi con người.

0,25

Bình luận, mở rộng
- Lối sống giản dị hoàn toàn khác với lối sống xa hoa, cẩu thả, buông xuôi.

0,25

- Giản dị thuộc về ý thức. Sự cẩu thả trong lối sống hiện nay của một số

0,25


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

thanh niên là lối sống vô ý thức, qua loa cho xong chuyện. Trong khi đó giản
dị là sự đơn giản thuộc về phong cách. Người giản dị, tao nhã, thanh lịch
mang cốt cách văn hoá. Để đạt được sự giản dị đích thực nhiều khi phải trải
qua sự rèn luyện.
- Giản dị cũng khác xa lối sống xa hoa, đua đòi, chạy theo mốt thời thượng.

0,25

Sự xa hoa không đúng lúc, đúng chỗ chỉ bộc lộ sự thiếu hiểu biết và nhiều
khi trở thành lố lăng, lố bịch.

0,25

trong “Quốc âm thi tập”. Bài thơ đã miêu tả bức tranh thiên nhiên ngày hè
giản dị, dân dã tràn đầy sức sống, qua đó thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của nhà
thơ.
2

Bức tranh phong cảnh ngày hè.

0,25

- Câu đầu là giới thiệu tâm thế của nhà thơ: rảnh rỗi, thư thái ngắm cảnh
- Nguyễn Trãi đã sử dụng bút pháp tả cảnh khiến cho cảnh vật hiện lên trước

0,5

mắt người đọc thật sinh động, tràn đầy sức sống: hòe lục đùn đùn, rợp mát
như giương ô che rợp, thạch lựu phun trào sắc đỏ, sen hồng đang độ nức ngát
mùi hương. Nhà thơ căng mở mọi giác quan (thị giác, thính giác, khứu giác)
để đón nhận vẻ đẹp của cảnh vật ngày hè.
- Từ ngữ: các động từ đùn đùn, gương, phun thể hiện sức sống mãnh liệt của

0,5

cảnh vật
- Hình ảnh: Nguyễn Trãi lựa chọn những hình ảnh rất đặc trưng cho mùa hè
như: hoa thạch lựu, tán hòe xanh, hương sen thơm ngát trong ao.
3

Bức tranh cuộc sống ngày hè.

vui trước cảnh cuộc sống thanh bình? Tiếng cầm ve hay chính là khúc nhạc
lòng của nhà thơ được tấu lên?
- Một tấm lòng ưu ái với dân, với nước của nhà thơ.

0,5

+ Đắm mình trong cảnh ngày hè, nhà thơ ước có cây đàn của vua Thuấn, gảy
khúc Nam Phong cầu mưa thuận gió hòa để “Dân giàu đủ khắp đòi phương”.
+ Lấy Nghiêu, Thuấn làm “gương báu răn mình”, Nguyễn Trãi bộc lộ chí
hướng cao cả: khát khao đem tài trí để thực hành tư tưởng nhân nghĩa yêu
nước thương dân.
+ Đây là tư tưởng tích cực tiến bộ của Nguyễn Trãi và lí tưởng “dân giàu đủ
khắp đòi phương” của Nguyễn Trãi với ngày hôm nay vẫn mang ý nghĩa
nhân văn sâu sắc.
5

6

Đánh giá về nghệ thuật của tác phẩm.
- Hệ thống ngôn từ giản dị, tinh tế, xen lẫn từ Hán và điển tích.

0,25

- Sử dụng từ láy độc đáo: đùn đùn, lao xao, dắng dỏi…

0,25

- Câu thơ lục ngôn, cô đọng hàm súc trong bài thất ngôn bát cú Đường luật.

0,25