TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG LẦN THỨ XII
ĐỀ THI MÔN: ĐỊA LÝ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN
KHỐI: 10
HÙNG VƯƠNG TỈNH PHÚ THỌ
(Đề thi gồm 02 trang, gồm 6 câu)
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
Câu 1. (4 điểm)
1. Trình bày sự khác nhau giữa lớp vỏ đại dương và lớp vỏ lục địa của Trái
Đất. Cho biết những khu vực nào của lớp vỏ Trái Đất thường mất ổn định và giải
thích.
2. Trình bày đặc điểm chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất. Hướng
gió thổi vào tâm bão thuận chiều hay ngược chiều kim đồng hồ, tại sao?
Câu 2. (4 điểm)
1. Nhận xét sự phân bố nhiệt độ không khí trên Trái Đất theo lục địa và đại
dương. Tại sao sự chênh lệch nhiệt độ giữa vùng cực và xích đạo vào mùa hè nhỏ
hơn vào mùa đông?
2. Phân tích mối quan hệ giữa nội lực và ngoại lực trong quá trình hình
thành các dạng địa hình bề mặt Trái Đất.
Câu 3. (2 điểm)
1. Trình bày khái niệm, nguyên nhân của quy luật địa đới.
2. Nói “Sự phân bố các vành đai đất theo độ cao ở miền núi là bản sao của
các đới đất theo chiều vĩ tuyến” có đúng không? Tại sao?
Câu 4. (3 điểm)
130,8
3371,4
2709,5
2646,6
142,2
3519,5
2872,6
2813,6
139,2
3540,2
3095,9
3103,0
138,4
3513,8
3452,7
2411,4
137,1
2973,2
3466,2
Dương
(Nguồn : International Union of Railways/Synopsis 2010)
a. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tốc độ tăng trưởng khối lượng luân chuyển
hàng hóa bằng đường sắt của các châu lục giai đoạn 2005 – 2009.
b. Hãy nhận xét và giải thích sự tăng trưởng khối lượng luân chuyển hàng hóa
bằng đường sắt của các châu lục giai đoạn 2005 – 2009 qua biểu đồ đã vẽ.
nhiều tầng đá hơn, ngoài trầm tích và ba
dan, ở đây có tầng granit với khối lượng rất
lớn. Ngược lại lớp vỏ đại dương chỉ có
tầng Manti và trầm tích.
+ Khối lượng vật chất của lớp vỏ đại
dương ít hơn lớp vỏ lục địa
+ Tính bền vững của lớp vỏ đại dương kém
hơn, chịu tác động ngoại lực hạn chế hơn
lớp vỏ lục địa.
*Khu vực mất ổn định
+ Các hệ thống núi trẻ, các sống núi ngầm đại
dương( núi trẻ Coocđie, An pơ, Hymalaya,…
sống núi ngầm Đại Tây Dương…), ven bờ một số
NG VƯƠNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
Ứ XII
MÔN: ĐỊA LÝ - KHỐI: 10
(Hướng dẫn chấm gồm 08 trang)
đại dương (TBD, ĐTH).
+ Nơi tiếp xúc và tách giãn các mảng kiến
tạo. Ở các khu vực này hay xảy ra động đất
núi lửa.
* Vì
+Theo thuyết kiến tạo mảng, lớp vỏ Trái
Đất được cấu tạo bởi các mảng kiến tạo.
- Trong quá trình tự quay có hai điểm
chuyển động tại chỗ là hai cực.
* Hướng gió thổi vào tâm bão:
- Quy luật:
+ BCB: hướng ngược chiều kim đồng hồ
+ BCN: hướng cùng chiều kim đồng hồ
- Giải thích: do ảnh hưởng của lực Côriôlit
ở BCB vật thể chuyển động bị lệch về phía
bên phải, BCN lệch về phía bên trái theo
1
hướng chuyển động
Nhận xét sự phân bố nhiệt độ không khí
trên Trái Đất theo lục địa và đại dương.
Tại sao sự chênh lệch nhiệt độ giữa vùng
cực và Xích đạo vào mùa hè nhỏ hơn vào
mùa đông?
* Nhận xét sự phân bố nhiệt độ không khí
trên Trái Đất theo lục địa và đại dương:
- Nhiệt độ trung bình năm cao nhất và thấp
nhất đều ở lục địa.
- Lục địa có biên độ chênh lệch nhiệt lớn
do hấp thụ nhiệt nhanh, bức xạ nhiệt
nhanh.
- Đại dương có bên độ nhiệt nhỏ do hấp
thụ nhiệt chậm, bức xạ nhiệt chậm.
- Ngoài ra nhiệt độ không khí còn thay đổi
NG VƯƠNG
- Nội lực: là lực được sinh ra ở bên trong
Trái Đất
- Ngoại lực: là lực được sinh ra ở bên
ngoài, trên bề mặt Trái Đất
NG VƯƠNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
Ứ XII
MÔN: ĐỊA LÝ - KHỐI: 10
(Hướng dẫn chấm gồm 08 trang)
* Mối quan hệ:
- Nội lực và ngoại lực xảy ra đồng thời,
liên tục và có tính đối lập nhau về phương
hướng. (diễn giải)
- Mặc dù đối lập nhau nhưng nội lực và
ngoại lực vẫn có ảnh hưởng qua lại lẫn
nhau (ví dụ).
- Vai trò của nội lực và ngoại lực trong các
yếu tố địa hình cụ thể không giống nhau.
Trong việc hình thành các yếu tố địa hình
lớn, nội lực đóng vai trò chủ yếu; đối với
địa hình nhỏ, nội lực đóng vai trò thứ yếu
1
còn ngoại lực đóng vai trò quan trọng.
Trình bày khái niệm, nguyên nhân của
Tại sao?
* Không đúng, sự phân bố các vành đai đất
theo độ cao ở miền núi tương tự các đới đất
theo chiều vĩ tuyến, nhưng không phải là
bản sao của nó.
Vì:
- Sự phân bố đất theo độ cao và theo vĩ
tuyến khác nhau về bản chất: các đới đất
theo vĩ tuyến là kết quả của quy luật địa
đới, còn các vành đai đất theo độ cao là kết
quả của quy luật đai cao.
- Sự sắp xếp không gian cũng khác
nhau: các đới đất theo vĩ tuyến thay đổi
theo vĩ độ, còn các vành đai đất theo độ
cao thay đổi theo độ cao địa hình.
- Sự tác động của các nhân tố hình thành
đất cũng khác nhau, dẫn đến mặc dù có
một số loại đất theo độ cao có tên gọi
tương tự với một số loại đất đất theo vĩ
NG VƯƠNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
Ứ XII
MÔN: ĐỊA LÝ - KHỐI: 10
HƯỚNG DẪN CHẤM
Ứ XII
MÔN: ĐỊA LÝ - KHỐI: 10
(Hướng dẫn chấm gồm 08 trang)
+ Nguyên nhân nhập cư: đất đai màu mỡ,
tài nguyên phong phú, khí hậu ôn hòa, môi
trường sống thuận lợi, dễ kiếm được việc
làm, thu nhập cao, điều kiện sống tốt, có
triển vọng cải thiện cuộc sống, môi trường
xã hội tốt.
+ Các nguyên nhân khác: do hợp lí hóa gia
đình, do nơi ở cũ bị giải tỏa để xây dựng
các công trình...
Tại sao hiện nay các nước đang
phát triển phải giảm tỉ lệ gia tăng dân số?
2
Vì:
- Hiện trạng dân số ở các nước đang phát
triển:
+ Hầu hết các nước đang phát triển có quy
mô dân khá lớn (chiếm hơn 80%).
+ Dân số tăng nhanh với tốc độ gia tăng
dân số tự nhiên còn cao so với trung bình
thế giới, giai đoạn 2004 – 2005 là 1,6 %.
- Dân số tăng nhanh gây hậu quả nghiêm
trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và
môi trường (diễn giải).
+ Nhập khẩu nguyên vật liệu cho phép
duy trì mở rộng sản xuất với chất lượng
sản phẩm tốt.
+ Việc nhập khẩu các hàng tiêu dùng
thiết yếu có ý nghĩa to lớn trong việc
nâng cao đời sống nhân dân.
- Việc nhập khẩu hàng hóa còn tạo môi
trường cạnh tranh lành mạnh, giúp các
ngành sản xuất trong nước cải tiến mẫu
mã, nâng cao chất lượng và hạ giá thành
NG VƯƠNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
Ứ XII
MÔN: ĐỊA LÝ - KHỐI: 10
(Hướng dẫn chấm gồm 08 trang)
sản phẩm.
2
Sự khác nhau giữa MT tự nhiên và MT 1,00
nhân tạo.
- MT tự nhiên xuất hiện trên bề mặt Trái 0,5
Đất không phụ thuộc vào con người. Con
người tác động vào tự nhiên, làm cho nó bị
thay đổi, nhưng các thành phần của tự
%)
Năm
2005
Châu Âu
Châu Phi
Châu Mĩ
Châu Á và châu
2006
100
100
100
100
2007
2008
104,5
111,1
122,5
108,7
106,4
105,8
104,4
105,0
104,2
105,9
114,2
127,4
nhu cầu vận chuyển bằng đường sắt rất lớn
như Trung Quốc, Ấn Độ, Đông Nam Á…
- Châu Phi khối lượng luân chuyển có xu
hướng tăng nhưng tốc độ tăng trưởng chậm
(d/c). Do kinh tế còn chậm phát triển và
đường sắt hoạt động chưa hiệu quả.
- Châu Mĩ tốc độ tăng trưởng có xu hướng
giảm (d/c). Do những năm gần đây có
nhiều tuyến đường sắt đang bị dỡ bỏ vì
hoạt động kém hiệu quả và mất thị phần
vận tải bởi đường ôtô.
- Châu Âu tốc độ tăng trưởng có xu hướng
giảm (d/c). Do bị cạnh tranh bởi ngành vận
tải đường bộ, hàng không.
Tổng điểm toàn bài là 20 điểm.
------------------- Hết --------------------
Người ra đề: Lại Tâm Lệ Thương
SĐT: 0942136999