Nguyễn Thị Ngọc Diễm-KS14 Thanh Tra 1

BÀI KIỂM TRA
Môn: Kinh tế tri thức và sở hữu trí tuệ
Đề: Hãy chọn một chính sách hay chiến lược phát triển Kinh tế tri thức và triển
khai chính sách đó.

Bài làm

“Hiền tài là nguyên khí quốc gia.
Nguyên khí thịnh thì thế nước mới mạnh và hưng thịnh.
Nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp kém”.1
Quả đúng như vậy, trong quá trình phát triển của lịch sử nhân loại, tầng lớp tri
thức với đặc trưng là đội ngũ những người lao động trí óc và có tính sáng tạo luôn giữ vai
trò rất quan trọng trong việc tiếp thu, truyền bá tri thức, sáng tạo ra những giá trị tinh thần
cũng như vật chất của nhân loại. Cho nên, để phát huy được điều đó cũng như trong quá
trình phát triển “nền kinh tế tri thức” thì các nhà quản lý đất nước cần có những chính
sách hay chiến lược phát triển kinh tế tri thức một cách hiệu quả, sau đây em xin đề ra
chính sách “đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao” để phát triển một nền kinh tế thật sự
là “nền kinh tế tri thức”.
Trên thế giới, khái niệm kinh tế tri thức đã được rất nhiều các tổ chức, quốc gia
trên thế giới xây dựng trong từng thời điểm khác nhau. Nhưng cơ bản theo giáo trình
“kinh tế tri thức và sở hữu trí tuệ” của Học viện Hành Chính thì chúng ta có thể hiểu như
sau: “Kinh tế tri thức là nền kinh tế mà trong đó việc sáng tạo, chiếm hữu, phân phối và
sử dụng tri thức giữ vai trò nổi trội trong các ngành sản xuất tạo ra của cải phục vụ con
người”.
Hiện nay Việt Nam đang phấn đấu chạm đến một nền kinh tế tri thức, trong đó các
nguyên tắc, cách thức và yếu tố chủ yếu chi phối các hoạt động kinh tế là tri thức con
người, kinh tế được điều hành bởi tri thức, tri thức là vai trò nền tảng và ảnh hưởng của
tri thức trong kinh tế.
Tiến dần đến một tỷ lệ cao các hoạt động kinh tế dựa trên hiểu biết và thành tựu

Ngành kinh tế
Nông, lâm
nghiệp, thủy hải sản
Công nghiệp
(chế tạo)
Thương mại,
dịch vụ, du lịch

Đóng góp cho GDP
0,9 %
28,9 % (21,0
%)
70,8 %

(Nguồn: Báo economic.vn)
Qua bảng so sánh trên thì cho chúng ta thấy được Việt Nam chủ yếu phát triển các
ngành nông nghiệp, hay công nghiệp chế biến như may mặc quần áo, giày dép xuất
khẩu..., trong khi đó Nhật Bản lại phát triển mạnh công nghiệp chế tạo và dịch vụ.
Từ đây có thể thấy rõ hơn là GDP của ta phần lớn thu được từ các ngành sản xuất
đơn giản ít đòi hỏi hàm lượng tri thức cao, như công nghiệp chế biến hay khai thác tài
nguyên thiên nhiên. Ngược lại, GDP của Nhật Bản phần lớn có được do các hoạt động
kinh tế không liên quan đến việc làm ra hàng hóa, họ gọi là “công nghiệp tri thức”, hoặc
các ngành chế tạo dựa trên công nghệ cao.
Nhóm các nước mới công nghiệp hóa (NIEs) gồm Hàn Quốc, Hong Kong, Đài
Loan và Singapore; nhóm Đông Nam Á 4 gồm Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái
Lan. Việt Nam nằm trong những nước sau cùng.
Xu thế chung của sự dịch chuyển này là mỗi khi các nước ở nhóm đi trước nâng trình độ
sản xuất và dòng sản phẩm tiêu biểu lên một mức, dòng sản phẩm tiêu biểu cũ sẽ được
chuyển dịch tới các nước đi ngay sau. Vì nằm ở nhóm sau cùng trong mối quan hệ này,
Việt Nam hiện đang chủ yếu làm công nghiệp chế biến và gia công, với ít hàm lượng tri

bản, làm roc chức năng, nhiệm vụ của các viện, khoa, phòng và chức năng nhiệm vụ của
từng cấp độ giáo viên.
2 Vi mạch, hay vi mạch tích hợp, hay mạch tích hợp (integrated circuit, gọi tắt IC, còn gọi là chip theo thuật
ngữ tiếng Anh) là tập cácmạch điện chứa các linh kiện bán dẫn (như transistor) và linh kiện điện tử thụ
động (như điện trở) được kết nối với nhau, để thực hiện được một chức năng xác định. Tức là mạch tích hợp được
thiết kế để đảm nhiệm một chức năng như một linh kiện phức hợp. Các linh kiện kích thước cỡ micrômét (hoặc nhỏ
hơn) chế tạo bởi công nghệ silicon.

3 Theo Báo Thanh Niên.


Nguyễn Thị Ngọc Diễm-KS14 Thanh Tra 1

Đối với việc thay đổi chương trình giảng dạy thì cần theo hướng “đi tắt, đón đầu”,
nhanh chóng nắm bắt được xu thế của thế giới trong sản xuất và công vụ, nghiên cứu
phải được ứng dụng phải được đặt lên hàng đầu.
Tại Việt Nam nhiều người cứ quan niệm là bất cứ khoa học nào cũng phải đi từ
nghiên cứu ứng dụng. Về vấn đề này chỉ đúng với khoa học xã hội, khoa học lý luận
chính trị, còn với khoa học công nghệ thì phải tùy theo sản phẩm mà áp dụng nghiên cứu
cơ bản hay nghiên cứu cơ bản hay nghiên cứu ứng dụng cho phù hợp.4
Chương trình giảng dạy trọng tâm về khoa học công nghệ, có sự kết hợp thực tiễn
và lý thuyết, chứ không đơn thuần học tập trên lý thuyết xuông.
Tiếp theo là đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, ngang tầm quốc tế như hệ thống máy
tính, máy chiếu, cơ sở hạ tầng…, phát triển hệ thống thư viện, cơ sở để nghiên cứu, hay
các phòng thí nghiệm, xưởng thực tập, thực nghiệm phân tích bậc cao, đầy đủ các dụng
cụ, máy móc phục vụ cho thí nghiệm, cho ứng dụng.
Thứ ba là việc tuyển dụng đội ngũ giảng viên và tuyển chọn sinh viên phải tuyệt
đối nghiêm ngặt, qua nhiều vòng tuyển, ai thật sự có năng lực, tố chất để vượt qua thì
tuyển vào giảng dạy và đào tạo, ai không đạt thì loại ngay từ vòng đầu.
Đối với giảng viên thì ai làm tốt chức năng, nhiệm vụ thì được tuyên dương, khen

cũng như các nước phát triển mạnh về khoa học công nghệ.
Với chiến lược mở trường đại học duy nhất đào tạo về khoa học công nghệ có thể
“sản sinh” ra nguồn nhân lực chất cao, phát minh ngày càng nhiều các sáng chế khoa học
công nghệ về chế tạo máy móc, công nghệ thông tin, công nghiệp điện tử phục vụ cho
việc sản xuất của nước nhà cũng như vươn tầm ra thế giới về một nền kinh tế thật sự là
“kinh tế tri thức”, hy vọng rằng với chiến lược này thì trong thời gian gần nhất sẽ xuất
hiện thành công ở Việt Nam, và sẽ có thật nhiều nhà khoa học như GS.Nguyễn Sơn Bình,
GS.Nguyễn Thục Quyên… nhưng được đào tạo ngay trên mãnh đất quê nhà.
Tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung Ương khóa X cũng đã
xác định: “Trí thức Việt Nam là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong
tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, xây dựng
kinh tế tri thức…”, cho nên nhà nước cần đề ra các chính sách phù hợp và học hỏi kinh
nghiệm của các nước trên thế giới trong công cuộc xây dựng nền kinh tế tri thức của Việt
Nam.