MỤC LỤC
Tiêu đề

Trang

A. ĐẶT VẤN ĐỀ:..........................................................................................2.
B. NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:......................................3.
1. Cơ Sở đề ra biện pháp: ..........................................................................3.
2. Biện pháp giải quyết: ............................................................................3.
2.1. Cấu trúc cơ bản nhất của một bài lập trình trong Turbo pascal: .....4.
2.2. Các bài tập cơ bản sử dụng cấu trúc điều kiện IF – THEN: ...........9.
2.3. Các bài tập cơ bản sử dụng câu lệnh lặp với số lần biết trước: . .15.
2.4. Các bài tập cơ bản sử dụng câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước:
....18.
3. Tác động của biện pháp: .......................................................................21.
4. Kết quả đạt được:.................................................................................20.
C. KẾT LUẬN: ...........................................................................................21.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:...........................................................................22.

Ph¹m Anh Tïng – Trêng THPT Lª V¨n Hu

1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tin học là một ngành khoa học có mục tiêu là phát tri ển và s ử d ụng máy
tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất của thông tin, ph ương pháp thu
thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến đổi, truyền thông tin và ứng dụng vào các lĩnh
vực khác nhau của đời sống xã hội. Đối với các em học sinh, có thể nói đây là
một “hành trang” để giúp các em vững bước đi tới tương lai - tương lai của
một thế hệ công nghệ thông tin bùng nổ!.

trong học tập. Trên cơ sở đó, học sinh có thể tự mình tìm ra đ ược nh ững ý
tưởng sáng tạo vận dụng thiết thực vào cuộc sống thực tế khi nhu cầu nảy
sinh, khi đó các em có thể tự mình hoàn thành được ý tưởng đó.
2. Biện pháp giải quyết:
Qua quá trình giảng dạy để giúp cho học sinh dễ hiểu tôi có m ột s ố
kinh nghiệm sau:
- Trước hết phải giúp các em nắm vững về lý thuyết, tính nguyên tắc
và logíc của một bài lập trình. Cách đặt tên chương trình, tên biến: ví dụ quá 8
kí tự ta cần dùng dấu gạch nối xen giữa, bài lập trình nào thì c ần dùng câu
lệnh gán phối hợp với công thức của toán học để tính, bài lập trình nào thì
cần dùng câu lệnh If … then, for … to … do …, while ... do.
- Hướng dẫn học sinh lập trình đi từ bài dễ tới khó.
- Để lập trình tốt yêu cầu các em nắm vững công th ức c ủa toán h ọc đ ể
chuyển đổi thành biểu thức của Pascal. Cho học sinh ghi lại một số công thức
cơ bản trong toán học như :
• Tính biểu thức : TBP= (a+b)2
Khi đó viết biểu thức trong Pascal là: TBP := a*a + 2*a*b+b*b;
• Tính diện tích hình vuông : dientich = canh x canh
Khi đó viết biểu thức trong Pascal là: S:= canh* canh;
Ph¹m Anh Tïng – Trêng THPT Lª V¨n Hu

3


• Tính chu vi tam giác:

Chuvi = canh a + canh b + canh c

Khi đó viết biểu thức trong Pascal là:


Uses CRt, graph;

- Cú pháp khai báo hằng:
• <Từ khóa> <Tên hằng = giá trị>;
Ví dụ khai báo hằng gia tốc của một vật rơi tự do là: Const g = 9.8;
Ph¹m Anh Tïng – Trêng THPT Lª V¨n Hu

4


Ph¹m Anh Tïng – Trêng THPT Lª V¨n Hu

5


- Cú pháp khai báo biến:
• <Từ khóa> <Tên các biến : kiểu dữ liệu>;
• Ví dụ khai báo biến cho bài toán tính diện tích và chu vi hình ch ữ
nhật khi biết chiều dài và chiều rộng nhập từ bàn phím là các số nguyên thì:
Var cd, cr, p, s : integer;
• Kiểu dữ liệu: số nguyên là (byte, word, integer, longint), số thực (real,
extended), …
- Câu lệnh nhập dữ liệu vào từ bàn phím:
Read(<danh sách biến vào>); hoặc Readln(<danh sách biến vào>);
Ví dụ: readln(cd, cr);
- Câu lệnh hiển thị dữ liệu ra màn hình:
Write(<danh sách kết quả ra>); hoặc Writeln(<danh sách kết quả ra>);
Ví dụ: hiển thị Trường THPT Le Van Huu ra màn hình thì ta có lệnh là:
Writeln(’Trường THPT Le Van Huu’); …
- Câu lệnh gán là tính toán giá trị biểu thức bên phải được kết quả cuối

writeln(’tong s=’, s);
readln
End.
Bài 2: Lập chương trình gán biến a=9, biến b=10 và tính tổng, tích, hiệu
của b với a. Cho kết quả hiển thị trên màn hình.
Hướng dẫn:
Program Tinh_tong_tich_hieu;
Var a,b,tong,tich,hieu:byte;
Begin
a:= 9; b:= 10;
tong:= b+a;
tich:= b*a;
hieu:= b-a;
writeln(’tong =’,tong:5, ’ tich=’, tich:5, ’hieu=’,hieu);
readln
end.
Bài 3: Lập chương trình nhập vào chiều dài và chiều rộng hình ch ữ nh ật,
tính chu vi và diện tích hình chữ nhật đó, cho kết quả hiển thị lên màn hình:
Hướng dẫn:
Program Tinh_chuvi_dientich_ HCN;
Ph¹m Anh Tïng – Trêng THPT Lª V¨n Hu

7


Var cd,cr, p, s : integer;
Begin
Write(’moi nhap chieu rong va chieu dai hinh chu nhat:’);
Readln(cr,cd);
p:=(cr+cd)*2;


Bài 6: Lập chương trình nhập vào bán kính đường tròn R, tính chu vi và
diện tích đường tròn đó, cho kết quả hiển thị lên màn hình:
Hướng dẫn:
Program Tinh_chuvi_dientich_ hinhtron;
Const pi=3.14;
Var r,cv,dt : Real; {real la so thuc}
Begin
Write(’moi nhap ban kinh hinh tron:’);
Ph¹m Anh Tïng – Trêng THPT Lª V¨n Hu

8


Readln(r);
cv:= 2*pi*r;
dt:=pi*r*r;
Wrietln(’chu vi hinh chu nhat: ’, cv:10:1);
{cv:10:1 de doc ket qua}
Writeln(’dien tich hinh chu nhat: ’,dt:10:1);
Readln
End.
Bài 7: Lập chương trình tính và đưa ra màn hình vận tốc V khi chạm đất
của một vật rơi từ độ cao h, biết rằng v= 2gh , trong đó g là gia tốc rơi tự do
và g=9.8m/s2. Độ cao h(m) được nhập vào từ bàn phím. Tính xong cho k ết
quả v hiển thị lên màn hình lấy tròn 3 số thập phân.
Hướng dẫn:
Program Tinh_vantoc;
Const g=9.8;
Var v,h : Real;

a. Cú pháp If - Then và ý nghĩa:
Để mô tả cấu trúc rẽ nhánh, Pascal dùng câu lệnh If - Then. V ới hai
dạng thiếu và đủ :
Dạng 1: Cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu:
If <điều kiện> Then <câu lệnh>;
• Ý nghĩa: Nếu điều kiện có giá trị đúng thì câu lệnh sau t ừ khóa then
được thực hiện. Nếu điều kiện có giá trị sai thì câu l ệnh sau đi ều ki ện
then không được thực hiện.
• Ví dụ: If 9>3 Then Writeln(’ban lam toan rat tot!’);
Dạng 2: Cấu trúc rẽ nhánh dạng đầy đủ:
If <điều kiện> Then <câu lệnh 1>
Else <câu lệnh 2>;
• Ý nghĩa: Nếu điều kiện có giá trị đúng thì câu lệnh 1 sau then được thực
hiện và bỏ qua câu lệnh 2. Nếu điều kiện có giá trị sai thì câu l ệnh 2
sau từ khóa Else được thực hiện và bỏ qua câu lệnh 1.
• Ví dụ: If 9