Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - M: Môn Hoá h c (Th y V Kh c Ng c)

Kim lo i tác d ng v i axit

KIM LO I TÁC D NG V I AXIT
(TÀI LI U BÀI GI NG)

Giáo viên: V KH C NG C
ây là tài li u tóm l

c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Kim lo i tác d ng v i axit (Ph n 2)” thu c Khóa h c
Luy n thi THPT qu c gia PEN-M: Môn Hóa h c (Th y V Kh c Ng c) t i website Hocmai.vn.
có th n m
v ng ki n th c ph n “Kim lo i tác d ng v i axit (Ph n 2)”. B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này.

II. Bài toán kim lo i tác d ng v i dung d ch HNO3/dung d ch H2SO4đ, t0
* V lý thuy t
- HNO3/ H2SO4đ, t0 oxi hóa v i m i kim lo i lên m c cao nh t (-Au, Pt)
- S n ph m kh c a N+5 và S+6 ph thu c vào tính kh c a Kim lo i (riêng HNO3 còn ph thu c vào n ng
đ axit)
C th : + V i HNO3:
 NO2

 NO
dac
 HNO3
Mg , Al , Zn  
  N2O
loang 
N

 SO2
t0

+ Al, Fe, Cr,… b th đ ng hóa trong dung d ch HNO3đ, ngu i và H2SO4đ, ngu i
+ Au, Pt tan trong dung d ch c ng th y (3HCl : 1HNO3)
Au + 3HCl + HNO3  AuCl3 + NO + 2H2O
* V gi i toán
- Các ph ng pháp gi i toán
+ Ph ng pháp b o toàn e :  ne cho  ne nhan
+ Ph ng pháp đ i s thông th ng (đ t n – gi i h ph ng trình)
+ Ph ng pháp b o toàn đi n tích
+ Ph ng pháp b o toàn kh i l ng  cho ph n ng
 Cho h n h p mu i: mh n h p mu i = mh n h p kim lo i + mg c axit
+ Ph ng pháp b o toàn nguyên t : Kim lo i + HNO3  mu i nitrat + s n ph m kh
KL: nKL = nKL(mu i)
N: n nHNO3  nNO  ( muoi )  nN ( san phamkhu )
3

- Các công th c gi i toán:
+ V i HNO3: nNO  ( muoi )  ne  1nNO2  3nNO  nN2O  nN2  nNH 
3

T ng đài t v n: 1900 58-58-12

4

- Trang | 1 -


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam

n
3, 024
M 
 9n  n  3 va M  27 ( Al )
0,336 / n
áp án C
Ví d 2: Hòa tan 2,16g kim lo i M có hóa tr không đ i c n 0,17 mol H 2SO4, thu đ
g m H2, H2S, SO2 có t l th tích t ng ng là 1 : 2 : 3. Kim lo i M là:
A. Zn
B. Mg
C. Al
D. Fe
H ng d n
 mu i + h n h p  (H2 + H2S + SO2) + H2O
M + H2SO4 
0,17 mol
x (mol) 2x
3x
nH 2 SO3 pu  nH 2  5nH 2 S  2nSO2

ch nh pk tt aX

0,17  x  5.2 x  2.3x  17 x  x  0, 01mol
  ne  2nH 2  8nH 2 S  2nSO2  2.0, 01  8.0, 02  2.0, 03  0, 24mol

 M+n + n e
M0 
0, 24
2,16
 9n  n  3 va M  27 ( Al )


Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - M: Môn Hoá h c (Th y V Kh c Ng c)

Kim lo i tác d ng v i axit

nNO3 ( muoi )  ne  3nNO  8nN2O  11.0,035  0,385mol
 mhonhop muoi  mKL  mNO   4, 43  62.0,385  28,3g
3

nHNO3 pu  4nNO  10nN2O  14.0, 035  0, 49mol
 a  CM HNO 
3

0, 49
 0,98M
0,5

áp án B
Ví d 4: Cho h n h p X (3,36g Mg và 0,4g MgO) tác d ng h t v i dung d ch HNO 3 l, d thu đ c 0,448l
m t khí duy nh t (đktc) và dung d ch Z. Cô c n c n th n Z thu đ c 23g ch t r n khan. S mol HNO3 đã
ph n ng là:
A. 0,32
B. 0,36
C. 0,28
D. 0,34
H ng d n
0,14 Mg
 ddHNO3 du
148

Ví d 5: Cho h n h p A (0,1mol FeCO3; 0,2mol Mg; 0,16mol FeO) tác d ng v i 0,5l dung d ch HNO3
(l y d 10% so v i l ng ph n ng) thu đ c khí CO2 và 1,344l (đktc) h n h p  B (N2, N2O và NO có
s mol b ng nhau). N ng đ c a dung d ch HNO3 đã dùng là:
A. 2,56M
B. 2,68M
C. 2,816M
D. 2,948M
H ng d n

0, 02 N2


0,1CO2  hh B 0, 02 N2O

0,1FeCO3
0, 02 NO



 HNO3 du

0, 2Mg 
0, 6 FeO
 0, 26 Fe( NO3 )3

dd 0, 2Mg ( NO )
3 2
 
0,
03

Hocmai.vn – Website h c tr c tuy n s 1 t i Vi t Nam
Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN - M: Môn Hoá h c (Th y V Kh c Ng c)

Kim lo i tác d ng v i axit

nHNO3 pu  0, 02(2  2  1)  0, 26.3  0, 2.2  2.0, 03
 nHNO3 pu  1, 28mol  0, 06  1,34mol  CM HNO 3 

1,34
1,1  2,948M
0,5

áp án D
Ví d 6: Hòa tan hoàn toàn 1,28g Cu vào 12,6g dung d ch HNO3 60% thu đ c dung d ch X (không có
ion NH4+). Cho X tác d ng hoàn toàn v i 105ml dung d ch KOH 1M, sau đó l c b k t t a thu đ c dung
d ch Y. Cô c n Y thu đ c ch t r n z. Nung Z đ n kh i l ng không đ i thu đ c 8,78g ch t r n.
C %(Cu ( NO3 )2 trong dung d ch X là:
A. 27,09%
B. 29,89%
C. 28,66%
D. 30,08%
H ng d n
 San phamkhu  ( NO, NO2 )

 Cu (OH ) 2

0,12 HNO3

0, 02Cu 
0, 02Cu ( NO3 ) 2 1,05 KOH 


 x  y  0, 01
nNO  x
Cách 2: G i 
Gi thi t
nHNO3 pu  4 x  2 y  0, 06
nNO2  y
 mhon hop  (30  46).0, 01  0, 76
 C %(Cu ( NO3 )2 

188.0, 02
.100%  28, 66%
12, 6  1, 28  0, 76

áp án C
Ví d 7: Cho a(g) dung d ch H2SO4 C% tác d ng h t v i h n h p (Mg, Na d ) thu đ
tr c a C là:
A. 9,8%
B. 15,8%
C. 5%
D. 10,8%
H ng d n
C ( g ) H 2 SO4
Gi s có có 100g dung d ch H2SO4 g m 
(100  C ) g H 2O ( HOH )
C 1 100  C 5

nH 2   .
98 2 18
2

Trong 6,4g dung d ch X có 

mH2O  1,8 g hay 0,1mol
1
Na  H 2O 
 NaOH  H 2 
2
0,1mol
0, 05mol
n
 Na
R(OH ) n 
 H2 
2
0,15
mol
0, 075mol
n
4, 6
92
 M ancol 
 n  n  3 va M  92  C3 H 5 (OH )3 hayC3 H 8O3
0,15 / n 3
áp án C
Ví d 9: Cho m(g) Na tan h t vào 100ml dung d ch (H2SO4 0,5M và HCl 1M) thu đ
H2  (đktc). Cô c n dung d ch sau ph n ng thì kh i l ng ch t r n thu đ c là:
A. 18,55g
B. 17,55g
C. 20,95g
D. 12,95g

nH 2 SO4  0,15mol   H
 dung d ch sau ph n ng 

0, 4Cl
8
2
nCa 
 0, 2mol  nH  can  0, 4mol
0,15SO 2
4

40
+
Khi cô c n: H + Cl  HCl 
0,3 0,4
 m r n = 8 + 0,1.35,5 + 0,15.96 = 25,95g
áp án C

Giáo viên: V Kh c Ng c
Ngu n:

T ng đài t v n: 1900 58-58-12

Hocmai.vn

- Trang | 5 -