Đỗ Thị Hiền Trang 1
: BÀI TOÁN KIM LOI TÁC DNG VI AXIT
I. Kin thi
- Khi hn hp nhiu kim loi tác dng vi hn hnh lut b
pháp ion gii cho nhanh. So sánh tng s mol electron cho và nh bin lun xem cht
nào ht, ch
- Kim loi có tính kh m n c.
Kim loi + dung dch axit
mui +
+ Kim loi th hin nhiu s oxi hóa khác nhau khi phn ng vi
thì th hin s oxi hóa
thp.
n hóa:
Li K Ba Ca Na Mg Al Mn Zn Cr Fe Ni Sn Pb H Cu Ag Hg Pt Au
km cn st nên sang Pháp hi cô á h
NO
2
):
NH
4
NO
3
(trong dd NaOH to khí NH
3
có mùi khai):
- Vi nhng bài toán cho bit d kin 2 trong 3 s liu v: khng kim loi, khng
muc s mol các khí sn phm thì cn xét xem muc có cha
hay không.
- Các kim loi tác dng vi ion
ng axit
ng vi
- Các kim long vi ion
Đỗ Thị Hiền Trang 2
ng vi dung dch cha
c
hn hp khí gm
- ng thc hoàng gia) (dung dch cha
theo t l mol
c Au và Pt. Ví d:
Chú ý:
Khí
SO
2
(mùi hc):
S (bt màu vàng):
H
2
S (mùi trng thi):
+ Kim loi th hin nhiu s oxi hóa khác nhau khi phn ng vi
s t s oxi hóa cao nht
và bi vi kim loi. Mt s kim lop cht có nhiu m
ng vi hai dung du ch c
Cr trong hp cht có các
s ng vi hai dung dch axit này thì s oxi hóa tc là +3.
+
c nóng, dung dch
loãng, dung dch
c nóng, dung dch
loãng, dung d
+ Khi hn hp kim long vi
c nóng hoc
cn chú ý xem kim lo
hay không. Nu kim loi (Mg Cu) thì có phn ng kim loi kh
Ví d:
RCl
2
+ H
2
; 2R + 3Cl
2
2RCl
3
R(OH)
3
+ NaOH
(loãng)
NaRO
2
+ 2H
2
O
Kim loi R là:
A. Cr. B. Al. C. Mg. D. Fe.
thi tuyi hc khi B 2014
Li gii:
là mt câu hm nhm kim tra kin thc ca các bn v phn kim loi.
m ca các phn ng, chúng ta có th d
Quan sát các phn ng, ta có:
VC.
M rng:
+ Vi bài này, n bài yêu cu tính tng khng hai muc, các bn có th áp dng công thc
phn lí thuyt:
và
n cn lp h a vào gi thit v khng và s mol khí:
Gi
VA.
Nhn xét:
So sánh hai cách gii ca bài toán:
u s dT chng cht c m
án.
Tuy nhiên vi cách làm th nht, vic gi cn tìm mt n, còn vi cách làm
th hai quá trình tính toán phc tp và tn nhiu tht chút vì ta cn tìm hai n.
Trong quá trình làm bài, các bn cn khéo léo và tinh ý la chn cách làm nhanh và g tit kim thi
gian.
Bài 4: Có ba dung dch riêng bit: H
2
SO
4
1M; KNO
3
1M; HNO
3
ngu nhiên là (1), (2), (3).
- Trn 5 ml dung dch (1) vi 5 ml dung dch (2), thêm bc V
v m rng bng cách không cho bic các ng thí nghim nào
m v u tiên ca chúng ra là cn tìm ra trong các dung d có cha
nhng cht gì i áp d tìm mi quan h gia
* Tìm thành phn ca các dung d:
Ta có phn ng hòa tan kim loi Cu:
Ta thy
Khi cp dung dch KNO
3
nên hai cp dung dch này khi cho tác dng vng khí NO sinh
u tính theo s mol
Đỗ Thị Hiền Trang 5
Mà cùng th tích thì
Mt khác, quan sát hai thí nghim th nht và th hai ta thy: thí nghim th c
gng khí NO thí nghim th nht, hai thí nghim này s dng chung dung dch (1) và khác nhau
dung dch (2) hay dung dch (3).
Nên dung dch (1) là
VC.
Nhn xét:
Vi câu ht dng mi l xut hi thi tuyi hc khi A 2014,
nu mn d b rc các d ki c thành phn ca các dung
d. Vi bt kì m bài các bu cnh mc tiêu và các
c gii phân tích gi thit, phn ng hay s li i cùng.
C th trong bài này, mc
c gii cho Bài 5
nh s mol mi khí trong hn hp Y (s lic):
* Bin lun da vào gi thi tìm khng mi kim loi phn ng:
bài nêu rõ sau phn ng còn mt cht rn không tan nên kim lon
da vào gi thit v tng khn hai kim loi và s mol khí sn phm kh lp h
bng cách
áp dng công th cp phn lí thuyi:
VA.
Bài 6: Cho 24,3 gam bt Al vào 225ml dung dch hn hp
1M và 3M khun khi khí
Hai phn ng này xng th bài ch cho s liu v s mol kim loi và s mol mi cht trong dung
dn gi s ch xy ra 1 trong 2 phn ng trên phn ng hi din ra
phn ng còn l tìm s ng theo mn ng xng thi nên
giá tr ca V nm gia hai giá tr v th c theo mi gi s.
* Gi s phn ng to
xc:
* Gi s phn ng to
xc:
Đỗ Thị Hiền Trang 7
c ngay s mol kim lou và s mol khí sinh ra sau phn
phi, ta cn kim ta xem sn phm kh to thành có cha
hay không.
Nu không to
sau phn nh lut bo toàn mol electron, ta có:
Mà
n phm kh to thành có cha
Muc sau phn ng gm 0,07 mol
và 0,01 mol
Áp dnh lut bo toàn nguyên t
3
A. 0,45 mol B. 0,35 mol C. 0,3 mol D. 0,4 mol
- 2012
Li gii:
ng bài tp cho bit s mol các sn phm khí và khng muc sau phn ng. Do
c, ta cn kim tra xem các sn phm có to thành
hay không.
Nu phn ng không to thành mui
thì:
ng muc là:
Nên
Vy s mol HNO
3
kh trong phn ng trên là:
Nguyên nhân ca vic làm sai này là do các bi s gc
to mui vi kim long
vi NH
4
NO
3
.
Bài 9: Cho 9,6 gam kim loi R tác dng vi 500ml dung dch HNO
3
c mol/lit vc 2,24 lít khí A (là
khí duy nhch B. Cô cn dung dc 59,2 gam mui khan. A không th là khí nào
A. N
2
O B. N
2
C. NO D. NO
2
Li gii:
Đỗ Thị Hiền Trang 8
0,5M. Sau khi
phn ng xc 8,512 lít khí ( t trong dung dch, các axit phân li hoàn toàn
thành các ion. Ph khng ca Al trong X là:
A. 56,25% B. 49,22% C. 50,78% D. 43,75%
Câu 5: Hòa tan hoàn toàn 10 gam hn hp X gm 2 kim lon hóa) bng dung
dc 2,24 lít khí
Cô cn dung dch sau phn ng mui khan là:
A. 1,71 B. 17,1 C. 13,55 D. 34,2
Câu 6: Hòa tan hoàn toàn m gam hn hp bt kim loi trong dung dch
c 0,672 lít khí
và 3,92 gam hn hp mui sunfat. Giá tr ca m là:
A. 2,48 B. 1,84 C. 1,04 D. 0,98
Câu 7: Hn hp X gm Cu, Fe, Mg. Nu cho 10,88 gam X tác dng vn ng c 28,275
gam hn hp mui khan. Mt khác, 0,44 mol X tác dng vi dung dc 5,376 lít
ng ca Cu trong X là:
A. 67,92% B. 37,23% C. 43,52% D. 58,82%
dung dch Y là:
A. 15,22% B. 18,21% C. 10,21% D. 15,16%
thi th ln 1 2014 i Hà Ni
Câu 10: Cho m gam hn hp các kim loi Mg, Al, Zn tác dng v vi V lít dung dch
c
sn phm kh là khí NO duy nht và 35,85 gam mum 64,268% khng mui. Giá tr
ca m và V lt là:
A. 6,09 và 0,48 B. 5,61 và 0,48 C. 6,09 và 0,64 D. 25,93 và 0,64
thi th ln 1 2014 ng THPT Chuyên Thái Bình Thái Bình
Câu 11: Cho 12,9 gam hn hp gm Mg và Al phn ng v vi V lít dung dch
c dung
dch B và hn hp C gm hai khí
có th tích b khi ca C so vi
là 18. Cho
Đỗ Thị Hiền Trang 9
dung dt ta. Giá tr ca m và V lt
là:
A. 35 gam và 3,2 lít B. 36 gam và 2,6 lít C. 11,6 gam và 3,2 lít D. 11,6 gam và 2,6 lít
thi th ln 1 2014 ng THPT Cm Bình
Câu 12: Hòa tan 1,68 gam kim loi M trong HNO
3
c 0,02 mol NO; 0,01 mol N
2
2
là 20,25. Giá tr ca V là
A. 6,72. B. 2,24. C. 8,96. D. 11,20.
Câu 16: Hoà tan hoàn toàn 5,94g kim loi R trong dung dch HNO
3
n hp
khí gm NO và N
2
O có t khi so vi H
2
là 18,5. Kim loi R là:
A. Fe. B. Cu. C. Mg. D. Al.
Câu 17: Hòa tan ht 10,8 gam Al trong dung dch axit HNO
3
c hn hp A gm NO và NO
2
có t khi
i H
2
là 19. Th tích mi khí trong hn h
A. Cùng 5,72 lít B. Cùng 6,72 lít C. 3,36 lít và 6,72 lít D. 7 lít và 4 lít
Câu 18: Hoà tan hoàn toàn m gam Al vào dung dch HNO
3
rc hn hp gm 0,015 mol N
2
O và
0,01 mol NO (không có sn phm NH
4
NO
3
Dùng cho Câu 21, 22, 23: Hn hp X gm FeS
2
và MS có s i có hoá tr không
i). Cho 6,51g X tác dng hoàn toàn vi dung dch HNO
3
c dung dch A và 13,216 lít
hn hng là 26,34 gam gm NO
2
và NO. Cho A tác dng vi dung dch BaCl
2
c m gam kt ta.
Câu 21: Kim loi M là:
A. Mg. B. Zn. C. Ni. D. Ca
Câu 22: Giá tr ca m là:
A. 20,97. B. 13,98. C. 15,28. D. 28,52.
Câu 23: Phng ca FeS
2
trong X là:
A. 44,7%. B. 33,6%. C. 55,3%. D. 66,4%.
Dùng cho Câu 24, 25, 26: Cho a gam hn hp A gm Mg, Al vào b gam dung dch HNO
3
tc
8,96 lít hn hp khí X gm NO, N
2
O, N
2
ch B. Thêm mng O
O. Giá tr ca x và m là:
A. 0,9 (M) và 8,76 (g) B. 0,9 (M) và 7,76 (g) C. 0,9 (M) và 8,67 (g) D. 0,8 (M) và 8,76 (g)
Câu 29: Hòa tan ht 0,03 mol mt oxit st có công thc
vào dung dch
c 0,01
mol mt oxit nito có công thc
(sn phm kh duy nht). Mi quan h gia x, y, z, t là:
A. B. C. D.
thi th ln 1 2014 S
Câu 30: Khi hòa tan hoàn toàn 4,8 gam kim loi M hoc 2,4 gam mui sunfua ca nó bng dung dch HNO
3
u sinh ra NO
2
(sn phm kh duy nht) có th tích bng nhau u kin nhi
và áp sut. Kim loi và mui sunfua lt là:
A. Fe và FeS. B. Cu và Cu
2
S. C. Cu và CuS. D. Mg và MgS.
p t luyn
1B
2D
3D
Hn hp A gm 3 kim loi là Mg, Fe, Ni vi kim loi có khng mol ln nht là Ni nên
Các phn ng xy ra:
Vy dung dch B có
Câu 3: D
Có:
T
Ta có cách gi
kim loi phn ng ht.
Câu 6: C
Câu 7: D
nh lut bo toàn khn ta có:
Trong 10,88 gam X, gi
Câu 10: C
Các mui gm
Vì khi cho dung dch NaOH vào dung dch B có xut hin khí nên sn phm kh có cha
(
to thành
b tan trong ki
Câu 14: A
Câu 16: D
Gi n là s oxi hóa ca M trong sn phm to thành.
Câu 17: B
Câu 20: C
Câu 21: B
Câu 23: C
Câu 24: A
Mt s phn ng cn chú ý:
Câu 25: A
Vy
Câu 26: A
Câu 28: A
Câu 29: C
ng nhn electron: