đề thi chọn học sinh giỏi cấp huyện
Năm học 2008- 2009
Môn thi : Ngữ văn
Thời gian : 150 phút ( Không kể giao đề )
**************
Câu 1. ( 3 điểm)
a/ Chép theo trí nhớ khổ thơ đầu bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận.
b/ Chỉ ra những nét đặc sắc về nghệ thuật làm nên giá trị của khổ thơ trên.
Câu 2.( 2 điểm)
Đọc câu thơ sau:
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm trên lng
( Khúc hát ru của những em bé lớn trên lng mẹ-Nguyễn Khoa Điềm .
Ngữ Văn 9 Tập 1 )
a/ Từ mặt trời nào đợc dùng theo nghĩa gốc ? Từ mặt trời nào đợc dùng theo nghĩa
chuyển ? Có thể coi mặt trời là từ nhiều nghĩa đợc không?Vì sao?
b/ Phân tích giá trị nghệ thuật của từ mặt trời trong câu thơ trên .
Câu3 .( 5 điểm )
Trình bày cảm nhận của em về phần kết sau đây của truyện ngắn Chuyện ngời con
gái Nam xơng ( Nguyễn Dữ - Ngữ văn 9 Tập 1)
Chàng bèn theo lời , lập một đàn tràng ba ngày đêm ở bến Hoàng Giang . Rồi quả
thấy Vũ Nơng ngồi trên chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng , theo sau đó có đến năm mơi
chiếc xe cờ tán , võng , lọng rực rỡ đầy sông , lúc ẩn , lúc hiện .
Chàng vội gọi lại , nàng vẫn đứng giữa dòng mà nói vọng vào :
- Thiếp cảm tạ ơn của Linh Phi ,đã thềg sống chết không bỏ . Đa tạ tình chàng ,
thiếp chẳng thể trở về dơng gian đợc nữa .
Rồi trong chốc lát , bóng nàng loang loáng mờ nhạt dần mà biến đi mất .
Câu 4 ( 10 điểm )
Nhận xét về nghệ thuật miêu tả nhân vật trong Truyện Kiều có ý kiến cho rằng :
Nguyễn Du sử dụng bút pháp ớc lệ truyền thống nhng ngòi bút của ông có những
sáng tạo độc đáo .

Về kiến thức :
-Cảm nhận đợc cái hay , cái đặc sắc của đoạn truyện .
Cần làm rõ những ý chính sau:
*/ Đây là đoạn văn kết thúc tác phẩm , miêu tả lễ giải oan cho Vũ Nơng và hình
ảnh Vũ Nơng trở về , nói lời tạ từ rồi ra đi mãi mãi . ( 1 điểm).
*/ Đây là một kết thúc rất lạ.( 2 điểm)
- Đậm màu sắc truyền kỳ , lung linh kì ảo , vừa hoang đờng , vừa hiện thực.
(0,5 điểm)
- Vừa có hậu ( Giải đợc oan ức ) vừa đậm màu sắc bi kịch ( Cái chết và sự chia lìa là
vĩnh viễn ). (0,5 điểm)
*/ Là một kết thúc đầy ý nghĩa. (2 điểm)
- Giải oan cho Vũ nơng , đáp ứng nỗi niềm của nhân vật và ớc mơ về lẽ công bằng của
mọi ngời : (0,5 điểm)
- Phê phán thói ghen tuông , phê phán xã hội đã bức tử Vũ nơng , cảm thông với nỗi bất
hạnh của nàng: (0,5 điểm).
- Cảnh tỉnh ngời đọc về hậu quả đau xót của lòng ghen tuông mù quáng . (0,5 điểm).
- Để lại cho ngời đọc nỗi ám ảnh , day dứt về thân phận ngời phụ nữ trong xã hội đầy
nghịch lý ,éo le. (0,5 điểm)
*/ Thể hiện tài năng của thiên cổ tuỳ bút Nguyễn Dữ ( 1 điểm)
Câu 4 : ( 10 điểm)
Về kĩ năng : Làm đúng kiểu bài : Chứng minh một vấn đề văn học .
- Bố cục mạch lạc , hệ thống luận điểm chặt chẽ , dẫn chứng giàu sức thuyết phục
- Trình bày lôgíc ngôn ngữ trong sáng , dễ hiểu .
Về kiến thức :
- Cần làm rõ những ý sau:
*/ Nguyễn Du vẫn sử dụng bút pháp ớc lệ truyền thống của văn học trung đại
( 3 điểm)
- Dùng những công thức quen thuộc , những khuôn mẫu có sẵn để mô tả ngời đẹp :
Khôn trăng , nét ngài , hoa cời , ngọc thốt( 1 điểm)
- Sử dụng những thi liệu , những hình ảnh thien nhiên mang tính chất ớc lệ để gợi tả