Phần A: Những vấn đề chung
I/ Lý do chọn đề tài
Sự nghiệp đổi mới đất nớc đòi hỏi phát triển khoa học và công nghệ, nâng cao
năng lực nội sinh coi đó là nhân tố quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá tất nhiên, để phát triển khoa học, nâng cao năng lực nội sinh, thì yếu tố con
ngời trở thành cốt lõi,có tính quyết định. Khi đó, phát triển sự nghiệp giáo dục toàn diện
nói chung và giáo dục thể chất nói riêng có vị trí quan trọng và ý nghĩa xã hội to lớn. Bởi
vậy, không ít quốc gia đã nhận thức rõ sức khoẻ con ngời là tài sản quốc gia đặc biệt, nhà
nớc có trách nhiệm quản lý tài sản này là phát triển vốn dự trữ tiềm ẩn trong mỗi con ngời,
ở nớc ta có nghị quyết về giáo dục của Trung ơng đợc thực hiện trrong kế hoạch phát triển
thể chất trong trờng học các cấp . Công tác giáo dục thể chất ở trờng học góp phần vào
việc thực hiện mục tiêu xây dựng con nbgời mới, phát triển cao về trí tuệ, cờng tráng về
thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức.
Trong quá trình giáo dục thể chất, nhiệm vụ giáo dục và phát triển toàn diện các tố
chất thể lực là hết sức quan trọng. Đây chính là một trong những phơng tiện giáo dục thế
hệ trẻ trong nhà trờng. Mặt khác các tố chất thể lực bao gồm sức nhanh, sức mạnh, sức bền
và sự khéo léo , là những điều kiện quan trọng đối với mỗi học sinh .
Mục tiêu hàng đầu của giáo dục thể chất là ngời tập phải không ngừng phát triển và
hoàn thiện các tốp chất thể lực và cũng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu. Trong quá
trình giáo dục các tố chất thể lực là nhằm phát triển một cách toàn diện phải dựa trên cơ sở
các bài tập phát triển chung.
Muốn đạt đợc hiệu quả cao trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực nói chung và
giáo dục tố chất sức nhanh nói riêng cần phải chọn các phơng tiện và phơng pháp tập luyện
để tạo nên một lợng vận động hợp lí với trình độ thể lực và tâm lí lứa tuổi ngời tập, chúng
ta biết rằng sức nhanh là một tố chất thể lực , và là năng lực thực hiện một hoạt động vận
động trong điều kiện đã đợc quy định trớc với thời gian ngắn nhất. Tố chất thể lực sức
nhanh phụ thuộc vào các yếu tố: Tính linh hoạt của quá trình thần kinh , sự phối hợp của
hệ thống thần kinh cơ, sức mạnh nhanh khả năng đàn tính của cơ bắp , khả năng huy động
các nguồn năng lợng nhanh và hợp lí, các phẩm chất tâm lí. Do đó tố chất thể lực sức
nhanh cần phái giáo dục và phát triển ngay trong giai đoạn tập luyện. Lứa tuổi 10 đến 12
Đề tài hệ thống một số bài tập và trò chơi nhằm giáo dục tố chất sức nhanh cùa học
sinh trung học cơ sở đợc sử dụng các phơng pháp sau:
1/ phơng pháp thu nhận phân tích và tổng hợp t liệu thông tin qua đọc sách và tài
liệu tham khảo có liên quan đến đề tài.
2/ Tham khảo các ý kiến của giáo viên dạy thể dục tại trờng.
3/ Phơng pháp thống kê.
4/ Phơng pháp thực nghiệm: Thử áp dung vào việc giảng dạy ở trờng bằng cách:
Tiến hành dạy một lớp có sử dụng một số bài tập và trò chơi để so sánh với kết quả một
lớp học bình thờng.
Phần B: Nội dung
A/ Lý luận chung
Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học cơ sở. Lúc này, chức năng
của hệ thần kinh chịu ảnh hởng của hoạt động nội tiết trong tuổi dạy thì. Các hóc môn sinh
học và hóc môn của tuyến giáp tăng lên, làm cho khả năng hng phấn của hệ thần kinh
2
trung ơng tăng lên và còn làm rối loạn thăng bằng giữa các quá trình hng phấn và ức chế.
Hoạt đông của tuyến yên cũng tăng lên và lại có tác dụng kích thích tuyến sinh dục. Quá
trình ức chế tăng lên nhng hng phấn vẫn chiếm u thế. Hệ thống tín hiệu thứ hai phát triển
hơn nữa. Do sự phát triển rất mạnh mẽ của cơ và xơng ở tuổi dạy thì nên sự phối hợp động
tác cha tốt, động tác vụng về, lóng ngóng. Khả năng hoạt đông của các tế bào thần kinh
giảm nên nhanh chóng mệt mỏi. Từ 15 tuổi trở lên, ức chế có điều kiện phát triển, mối
quan hệ giữa hng phấn và ức chế đợc hoàn thiện hơn. Động tác tiết kiệm hơn và phối hợp
tốt hơn.
Về chức năng thực vật, tim phát triển mạnh. Tuy vậy, sự phát triển của tim không
theo kịp sự tăng khối lơng của cơ thể.
Hoạt động của tim còn gặp khó khăn là đờng kính của động mạnh tơng đối nhỏ.
Nhịp phát triển của tim trong tuổi dạy thì cao hơn nhịp phát triển của mạch. Nhịp tim
chậm hơn. Tim rất dễ hng phấn do ảnh hởng của thần kinh giao cảm, vì thế, ngời ta hay
gặp loạn nhịp tim do thở, tim đập mạnh ngoại tâm thu, tiếng thổi tâm thu cơ năng ở những
trẻ em trong tuổi dạy thì.
+ Sức nhanh mạnh: Là khả năng Thắng lực cản bằng tốc độ cao nhất.
+ Sức mạnh bền: là khả năng thực hiện động tác một cách liên tục, ổn định với tốc
độ cao trên một quãng đờng dài hoặc trong một khoảng thời gian qui định.
Chính vì những lý do trên, không nên dùng những bài tập tĩnh và khéo léo dài vì
dễ gây mệt mỏi. Thỉnh thoảng lại cho nghỉ vài phút. Không nên dùng những bài tập có
những động tác phối hợp quá phức tạp, đôi khi phải tổ chức dới dạng trò chơi để phát huy
đợc tính tự giác, tích cực của học sinh. Do đó, trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu tôi đã
chọn lọc đợc một số bài tập và trò chơi sau, nhằm giáo dục tố chất sức nhanh của học sinh
trung học cơ sở.
4
Sáng kiến kinh nghiệm
Số
thứ
tự
Tên bài tập Mục đích yêu cầu Lợng vận động
thời gian
1 Chạy tăng tốc Phát triển tốc độ, gây hứng thú
kích thích tập luyện.
Yêu cầu chạy nhanhhết sức.
2+30m
2 Chạy tiếp sức:
trao gậy tại chỗ, đi
bộ chạy
Nhằm phát triển phản xạ nhanh
và tốc độ nhanh.
Yêu cầu trao và nhận gậy đúng
hiệu lệnh, đúng khoảng cách qui
định
10 phút
3 Xuất phát theo tín
Số
thứ
tự
Tên bài tập Mục đích- yêu cầu Lợng vận
động thời
gian
d T thế cơ bản, đa đùi ra
sau( phải, trái)
_ Yêu cầu thực hiện với biên
độ lớn, Chân ở khớp gối
thẳng.
5-6 lần
e Chân rộng bằng vai , Đùi
nâng song song với mặt đất,
gập cẳng chân (phải, trái).
5-6 lần
5
a
Một số bài tập phát triển
chung về đặc tính chạy
Ngồi 1/2 bật bằng hai chân. Chú ý hoạt động của bàn
chân.
15m
b Chạy bớc chéo Yêu cầu không lắc vai 15m
c Chạy đạp sau Yêu cầu giữ vai thẳng, các
khớp hông, gối, cổ chân duỗi
hết.
15m
d Chaỵ nâng cao đùi _ Xây dựng cảm giác nâng
cao đùi trong khi chạy.
gối không nhấc cao, bớc ngắn
15m
M Chạy gót chạm mông. - Nhằm tăng tần số bớc, xây
dựng cảm giác thả lỏng
chân lăng sau, phát triển cơ
sau đùi.
- Yêu cầu thực hiện động tác
rất nhanh, tiếp xúc đất trên
nửa bàn chân trên, gót lăng
cao chạm mông, thân ngời
hơi đổ về trớc.
-
15m
N Nằm sấp, hai tay nâng
cao và duỗi ở hông.
5-6 lần
6
a
Một số bài tập với bóng
Chân rộng bằng vai, bóng
trớc ngực, ném bóng từ
ngực lên trớc.
- Nhằm phát triển khả năng linh
hoạt của các khớp.
3-4 lần
7
Sáng kiến kinh nghiệm
b Chân rộng hơn vai, gập ngời
về trớc, bóng ở giữa hai
chân, ném bóng bằng hai tay
g Chân rộng hơn vai, hai tay
giang ngang, quay hông
sang trái, phải.
Yêu cầu vai giữ nguyên 4-5 lần
8