Nên SỚM hình thành
vốn ngôn ngữ
phong phú của trẻy


HƯNt; PHƯƠNG PHAP GIÁO DỤC HIỆU QUÁ TRÊN THẼ GIỚI

heo kinh n eh iệm của ĨH'n sĩ W ite ,s ớ m dạy
"

\

con trẻ học nói, học nhận biết ngcn ngừ là
m ột việc làm vô cùng quan trọng.
N gôn n gữ lả c ô n g cụ đê chung ta :iếp nhậr tri thức.

Không có ngồn ngừ,, chúng ta sẽ khủng thê tiếp thu
bẫt kỳ tri thức nào. Con người, chính ià nhờ ''ào ngôn
ngừ - thứ c ô n g cụ hoàn háo có được hơn mọi oài dộn g
vật - đê đạt dược bước phát trien tiến bộ vươt bậc và

cao cấp như ngày nay. Vì thế, nếu trẻ không dược sớm
hình thành vốn ngôn ngừ thì khỏng thê có điều kiện
đê phát triển trí tuệ. M uốn phát triển năng ìỉc trí tuộ

ở con trỏ, h ãy bắt đầu từ việc giúp trẻ sớm hình thành
vốn ngôn ngữ phong phú, sớm n ắm bắt công cụ ngôn
ngữ cần thiêt đê tiếp nhận tri thức nhân loại.
Ngay từ khi trẻ bắt đầu nhận biết được sụ vật, hãy

kiên trì và chủ động dạv trẻ học nói, tập nci. Đây là
àn năng cúa Kail VVite

bc

tlìiỂưỉi\Ị k h ô n y nắm

>/ạn/

diứỵc n g ón ta y g iơ tn íớ c m ặ t ,

n h u ù ĩ den khi dà nắm đỉíợc, bé sẽ rất hân hcmi và có th ế
cô gan g kéo nịún tnv lợi sát %ần mình. Nlĩữĩĩ%khi bé Kaiỉ
W itc như thế, clĩúng tôi tlĩiùng nhẹ nhàng núi cho bé nghe
ỉìhữĩĩV* tiếng rim': "Ỉsìgóìỉ ìay, đây la ngón tay con trai ạ!"
va ch ú n ẹ tôi đã làm di làm lại rất nhiều lần
Vởi cách như vậy, cha mẹ Kail YVite dần dần cho
cạu bé xem nhiều thứ đồ vật khác nhau và lần lươt dạy


diệp dầu tiên từ thế giới gửi đến trẻ nhỏ.
Khi các bạn kê chuyện cho những cô bé cậu bé của
mình, đừng đê chúng lắng nghe một cách bị động. Sau
mỗi câu chuvện, bạn hãv yêu cầu trẻ kê lại cho bạn

nghe. Nếu trẻ chi bị động lắng nghe thì chính bạn đã
lây mât cơ hội rèn luyện năng lực biểu đạt ngôn ngữ
cùa trẻ.
Người ta nói rằng những cách lảm của Tiến sĩ VVite
thật sự có hiệu quả với cậu con trai ông. Khi Kail Wite
chỉ khoàng năm, sáu tuổi, cậu bé đã có một vốn từ ngữ
khoàng chừng hơn ba vạn từ, một con số không dễ có
được ngay ở những học sinh trung học.

Một điểm đáng lưu ý trong phương pháp của Tiến
sĩ Wite là luôn phản đối việc dạy cho trẻ những tiếng
mô phỏng âm thanh, chắng hạn (bú sữa) "chụt chụt",
(chó sủa) "gâu gâu", (gà kêu) "chiếp chiếp"... Ông cho
rằng dạy trẻ những từ ngữ không thực là từ ngữ như
vậy chẳng những vô ích mà có thể tổn hại đến sự phát
triển ngôn ngữ ở con trẻ. Theo kinh nghiệm cùa ông,
đối với trẻ nhỏ từ khoảng hai tuổi, chúng ta hãy dùng
ngôn ngữ chuẩn để nói chuyện với trẻ. Rõ ràng là
những tiếng mô phỏng âm thanh kiểu "chụt chụt", "gâu

g âu "... rất dễ phát âm, nhưng chúng không giúp trẻ
nhận biết tri thức. Vì thế, bản thân ông VVite cũng kiên
quyết không dạy cho con trai mình học nói những
tiếng như thế.


cách diễn đạt trôi chảy, sinh động. Đê đạt được lết quả
ây, cha cậu bé dã không áp dụng n h ữn g phươm pháp
mang t: ìh ép buộc. Cùng với vợ mình, ông xâ\ dựng
trong gia đình một môi trường nói năng 'quy ch lẩn, cỏ
chọn lọc". Diều óng muốn lả để Kail Wite hình thành
kỹ năng diễn đạt lưu loát trôi chảv chính từ mồi rường
nói nãng quy chuẩn, có chọn lọc đó. Cậu bé hcc cách
nói năng bằng sự tự cảm nhận và tư nguyện làn theo
mà không phải bằng cách ngồi lắng nghe cha lay mẹ
lẽn lớp về môn từ ngữ ngữ pháp.
Cho tới nay, ngoài Tiến sĩ Wite, rất nhiều n\à giáo
dục khác đẫ thừa nhận tính chất quan trọng cia việc
phát triển kỹ năng ngôn ngữ trong giáo dục tỏ thời
kỳ sớm.


Tập 1 - Phương pháp giáo dục toàn năng của Kail Wi

Ong Kokvuawo, Chủ tịch Hội dồng quản trị và là
người sáng lập Công tv điện tử Son y Nhật Bản trong
cuốn sách G iáo dục con trẻ từ 0 tuổi dà nói:
" Con trẻ khi vừa cất tic nợ khóc chào đời đà bị độn(Ị tiếp
nhận vô vàn thông tin khác nhau. Nêu như ĩĩgỉủi lờn biết
chọn lọc thông tin cho sư tiếp nhận cứa con trẻ thì điều đó
sẽ thật có ích cho sự phát triển trí não ở trẻ. Thậm chí ôn
dạv cho con gái minh nắm bắt mối liên hộ giữa dồ vật
và từ vựng khi cô bé được mười lăm ngàv tuổi. Theo
bà, khi con trẻ được mười lãm ngày tuổi, đương nhiên
chúng chưa phát âm được và còn rất lâu sau bộ máy
phcit âm của trẻ mới hoàn thiện để trẻ có thể nói được

những tiếng đầu tiên. Trẻ được dạy dỗ từ mười !ãm
ngày tuổi khổng có nghĩa là vì muôn trẻ nhanh biết
nói, mà bởi vì việc nàv cùng giống như một quá trình
giúp trẻ sớm tích lủy vốn từ ngừ vậy.

m m




iiử n c ; m iẰ iN G

P H Á P U Á O DỤC Hự:u QUẢ t r í :n THÍ' GIỚI

hi Kail Wite - con đã thành tài, cũng có
không ít người bàn qua bàn lại về động cơ
^ d ạ y dỗ con trai của Kail VVite - cha. Người
thì nói rằng Tiến sĩ Wite muôn đào tạo một nhà nghiên
cứu khoa học nên sớm huân luyện con trai mình, người
lại nói rằng mục đích của ông Wite chẳng qua là vì
muốn tạo ra một thần đồng khiến mọi người phải kinh
ngạc. Trước những lời bàn tán ấy, ông VVite cảm thây
rất phiền lòng. Chúng ta hãy đọc những dòng ông viết
sau đây trong cuốn sách Phương p h á p g iá o dục K ail

dỏ không thích hợp. Khi người khách rời khỏi, Cũn trai tôi
lập tức lụiay smtg hỏi lý dư của câu nói xin lỗi của tôi. Khi
ấy, tôi mới dồn dần giải thích cho nó: "Lúc nãy, về lý mà
nói tlù con klĩông cố điều gì sai, cả cha cũng thây như vậy.
Thê nhưng, trilức mặl n
gì mà xen vào. Hơn nữa cho dù nhữnị lời con nói là đúng
thi không nhất thiết ở bít cứ chỗ ĩỉììo con CŨ)Ì
sáng tạo qua các trò chơi, đặc biệt tránh đê trẻ cảm thây
trò chơi buồn tẻ và nhàm chán. Ông tự nhận xét rằng:
"Mặc dù con trai tôi không có nhiều dồ chơi nlnủĩg lúc
nào nó cũng rất yêu thích tỉông dồ chơi đó. Bởi vì nó luôn
luôn có th ể phát hiện ra những điều mới mẻ thích thú từ sô
đồ chơi ít ỏi của mình".

ẩ m