TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thanh tra Ngân hàng với tư cách là một chức năng thiết yếu của Ngân hàng Nhà
nước, một khâu quan trọng trong hoạt động quản lý Nhà nước, là phương thức đảm bảo
pháp chế, tăng cường kỷ luật trong quản lý Nhà nước về ngân hàng. Làm tốt công tác này
sẽ góp phần đảm bảo an toàn hệ thống Tổ chức tín dụng nói chung cũng như hệ thống
Quỹ tín dụng nhân dân nói riêng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền,
phục vụ chính sách tiền tệ quốc gia, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa.
Trước thực trạng các Quỹ tín dụng nhân dân ở nước ta với quy mô quá nhỏ, năng
lực tài chính thấp, địa bàn hoạt động hẹp, trình độ cán bộ còn hạn chế, lại hoạt động trong
môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt với các ngân hàng thương mại nên gặp không
ít khó khăn. Đồng thời, với mặt trái của nền kinh tế thị trường, hoạt động ngân hàng của
các Tổ chức tín dụng nói chung và Quỹ tín dụng nói riêng còn xảy ra hiện tượng cạnh
tranh không lành mạnh, chất lượng cho vay và đầu tư chưa cao,… gây nên những hậu quả
nghiêm trọng trong hoạt động của hệ thống ngân hàng. Những tồn tại đó, bên cạnh
nguyên nhân thuộc về các Tổ chức tín dụng còn phải kể đến nguyên nhân thuộc về vai trò
quản lý của Ngân hàng Nhà nước trong đó có Thanh tra ngân hàng.
Vì vậy, vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay là phải hoàn thiện hoạt động thanh tra
trong đó chú trọng vấn đề nâng cao hiệu quả và hiệu lực thanh tra nhằm đáp ứng yêu
cầu của quản lý Nhà nước đối với các Quỹ tín dụng nhân dân đồng thời giúp các Quỹ
tín dụng nhân dân hoạt động kinh doanh an toàn, hiệu quả và đúng pháp luật cũng như
những quy định của Ngân hàng Nhà nước. Nhận thức được sự cần thiết đó, tác giả đã
chọn nghiê cứu đề tài: “Hoàn thiện hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà nước
Viê ̣t Nam đối với Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn Hà Nội”.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các danh mục tài liệu tham khảo, nội dung cơ bản
của luận văn được kết cấu gồm 3 chương:


Chương I: Những vấn đề cơ bản về hoạt động thanh tra Ngân hàng đối với
các Quỹ tín dụng nhân dân
- Giới thiệu về Quỹ tín dụng nhân dân, sự cần thiết phát triển các Quỹ tín dụng

trạng về tổ chức và hoạt động thanh tra của NHNN thành phố Hà Nội đối với các
QTDND trên địa bàn, trên cơ sở đó đánh giá những kết quả và hạn chế cũng như những
nguyên nhân của các hạn chế đó. Qua đó gởi ra những vấn đề suy ngẫm để đưa ra những
giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động thanh tra ngân hàng đối với các QTDND nói riêng
và TCTD nói chung, cụ thể:
- Khái lược về sự hình thành hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân Việt Nam và trên địa
bàn thành phố Hà Nội:
Đến nay, mô hình hệ thống QTDND nước ta gồm: Tổ chức trực tiếp kinh doanh
phục vụ thành viên và tổ chức liên kết phát triển hệ thống và hệ thống QTDND nước ta
bao gồm QTDND Trung ương với 24 chi nhánh hoạt động trên địa bàn 54 tỉnh, thành phố
và 940 QTDND cơ sở. Hoạt động của hệ thống QTDND tiếp tục tăng trưởng bền vững,
đã lấy lại được niềm tin của người dân. Tuy vậy, trong quá trình hoạt động của các
QTDND không tránh khỏi có sự sai phạm ở nơi này, nơi kia của một số QTDND.
Hà Nội là thủ đô của cả nước, là trung tâm đầu não về chính trị, văn hoá, khoa học
kỹ thuật, đồng thời là trung tâm lớn về kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước. Với nhu
cầu bức xúc về vốn và chủ trương phát triển QTDND của Đảng bộ thành phố Hà Nội,
NHNN, hệ thống QTDND Hà Nội đã ra đời. Tính đến 31/12/2007, trên địa bàn Hà Nội
có 14 QTDND hoạt động trong đó có 02 quỹ mới là QTDN Bắc Sơn (cấp phép ngày
25/12/2006, khai trương hoạt động tháng 3/2007) và QTDND Hoàng Mai (cấp phép
10/8/2007, khai trương hoạt động tháng 11/2007).
- Phân tích tình hình hoạt động của các Quỹ tín dụng nhân dân tại Hà Nội:


Phải nói rằng, từ khi hoạt động, các QTDND trên địa bàn Hà Nội đã đạt được
những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ (trừ 02 Quỹ mới thành lập), khẳng định được vị
trí và vai trò của mình, đáp ứng nhu cầu vay vốn phát triển nông nghiệp, hạn chế cho vay
nặng lãi, góp phần thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo ở nông thôn, xoá bỏ mặc cảm
cũ cả người dân về QTDND . Hiện nay, các QTDND ở Hà Nội ngày càng có nhiều người
tham gia làm thành viên của Quỹ, vốn điều lệ và các nguồn vốn khác ngày càng phát
triển, các Quỹ hoạt động ngày càng ổn định, phát triển bền vững thể hiện trên:

Phó chánh thanh tra chi nhánh. Chánh Thanh tra chi nhánh do Giám đốc NHNN chi
nhánh tỉnh, thành phố đề nghị, Chánh Thanh tra NHNN trình Thống đốc NHNN bổ
nhiệm, miễn nhiệm. Các Phó Chánh thanh tra chi nhánh do Giám đốc chi nhánh NHNN
tỉnh, thành phố bổ nhiệm, miễn nhiệm; Thanh tra chi nhánh NHNN chịu sự điều hành
trực tiếp của Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố nhưng chịu sự chỉ đạo, hướng
dẫn nghiệp vụ thanh tra của Chánh thanh tra NHNN (do Thống đốc NHNN bổ nhiệm,
miễn nhiệm sau khi thống nhất ý kiến với Tổng thanh tra).
Tuy chưa có quy định cụ thể về tổ chức, song Chi nhánh NHNN thành phố Hà Nội
đã hình thành các tổ chuyên môn. Hiện nay, Thanh tra NHNN thành phố Hà Nội có 5 tổ
sau: (1) Tổ thanh tra các NHTM nhà nước; (2) Tổ thanh tra các NHTM cổ phần; (3) Tổ
giám sát từ xa và thanh tra các Văn phòng đại diện nước ngoài; (4) Tổ thanh tra các
TCTD phi ngân hàng; (5) Tổ tổng hợp và xét khiếu tố. Nhiệm vụ cụ thể của từng tổ do
Chánh thanh tra chi nhánh quy định.
Trách nhiệm giám sát và thanh tra của Thanh tra chi nhánh NHNN (được thực
hiện theo quy định tại Thông tư số 04/2000/TT-NHNN3): Thanh tra NHNN chi nhánh
thành phố Hà Nội chịu trách nhiệm giám sát và thanh tra các TCTD trên địa bàn gồm: các
chi nhánh, công ty trực thuộc của TCTD nhà nước; TCTD cổ phần; QTDND cơ sở; hoạt
động ngân hàng của các tổ chức khác không phải là TCTD được các cấp có thẩm quyền
cấp giấy phép (theo uỷ quyền). Thanh tra NHNN chỉ tiến hành thanh tra những đơn vị
này khi thấy cần thiết.


Về phối hợp hoạt động giữa Thanh tra NHNN thành phố Hà Nội với các phòng
ban khác của Chi nhánh: Hiện nay, trong các khâu của chu trình giám sát chung: cấp
phép; ban hành quy chế; tổ chức thanh tra (giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ); xử phạt,
thu hồi giấy phép, Thanh tra chi nhánh chỉ thực hiện giám sát từ xa, thanh tra tại chỗ và
một phần của quá trình xử lý sai phạm (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ
và hoạt động ngân hàng). Khi có những vấn đề liên quan đến việc thành lập TCTD nói
chung hay QTDND nói riêng, cho phép thay đổi nhân sự ban lãnh đạo, mở rộng hoạt
động, hoặc xử lý các QTDND,… Thanh tra ngân hàng chỉ tham gia ý kiến, những ý kiến

hiện các tỷ lệ an toàn trong hoạt động kinh doanh; Về công tác xây dựng trụ sở làm việc;
Về công tác xử lý, chỉnh sửa sau thanh tra.
Giai đoạn kết thúc thanh tra: Việc thông báo kết thúc việc thanh tra tại đơn vị
thường không bằng văn bản; Quá trình xây dựng báo cáo kết quả thanh tra thường mất
gần một tuần do các báo cáo của các thành viên trong đoàn chưa có sự thống nhất, dẫn
đến gây khó khăn cho người tổng hợp; Việc họp đoàn rút kinh nghiệm nhiều khi còn
mang tính hình thức, chưa đánh giá được hiệu quả thực sự của từng thành viên trong đoàn
thanh tra, chưa nêu được những hạn chế của Đoàn thanh tra để rút kinh nghiệm cho các
cuộc thanh tra sau.
- Trên cơ sở phân tích thực trạng hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà nước
đối với các Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn thành phố Hà Nội từ đó đưa ra những
đánh giá kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
+ Kết quả đạt được:
Hoạt động Thanh tra của NHNN thành phố Hà Nội đối với các QTDND trên địa
bàn đã thu được những thành công nhất định. Về cơ bản đã kiểm soát được hoạt động của
các QTDND, đặc biệt trong hoạt động tín dụng, thanh toán, không để xảy ra tình trạng đõ
vỡ tín dụng hay mất khả năng thanh toán. Qua thanh tra đã phát hiện khá nhiều các tồn
tại, sai phạm từ đó có biện pháp chấn chỉnh, xử lý kịp thời nên đã hạn chế được nguy cơ


rủi ro có thể xảy ra. Kết quả là chất lượng hoạt động của các QTDND trên địa bàn có
nhiều chuyển biến tích cực, nguồn vốn huy động và dư nợ tăng trưởng, hoạt động kinh
doanh ổn định, có lãi đều đặn, tỷ lệ nợ xấu giảm, giữ được vai trò nhất định của kinh tế
tập thể trong lĩnh vực ngân hàng. Bước đầu đã có sự gắn kết giữa hai phương thức thanh
tra giúp hoạt động thanh tra của Thanh tra Chi nhánh đạt được những thành tựu đáng kể.
+ Hạn chế
Trong hoạt động giám sát từ xa: giám sát từ xa đối với các QTDND trên địa bàn
Hà Nội chưa toàn diện, hệ thống chỉ tiêu còn thiếu, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế.
Thanh tra ngân hàng chưa thiết lập được những yếu tố định tính mà thanh tra tại chỗ phải
đánh giá để cùng với đánh giá định lượng của giám sát từ xa xếp loại theo từng tiêu chí

phương pháp thanh tra tuân thủ, mới đang ở giai đoạn đầu tiếp cận với phương pháp
thanh tra hiện đại là thanh tra trên cơ sở rủi ro, nên hiệu quả thanh tra ngân hàng còn hạn
chế; Phần mềm giám sát đang sử dụng được viết trên FOX for Dos nên có nhiều hạn chế
như đã trình bày ở trên; Chưa có chế tài quy định các đối tượng thanh tra phải chấp hành
nghiêm túc các kiến nghị của Đoàn Thanh tra; Thanh tra còn xem nhẹ công tác xử lý,
chấn chỉnh sau thanh tra; Năng lực, trình độ của một số cán bộ thanh tra còn nhiều hạn
chế; Chưa xây dựng được khung sườn báo cáo chuẩn mực nên việc tổng hợp báo cáo gặp
nhiều khó khăn; Thanh tra NHNN thành phố Hà Nội chưa có quy định cụ thể nhiệm vụ
của các cán bộ chuyên quản đối với các QTDND nên việc phân công chuyên quản mang
tính hình thức; Với chính sách quản lý cán bộ và các chế độ tiền đãi ngộ trong nhiều năm
qua khiến Thanh tra ngân hàng khó có khả năng thu hút, tuyển dụng được nhân tài và
phát triển nguồn nhân lực một cách bền vững; Hạ tầng cơ sở hỗ trợ cho hoạt động thanh
tra, giám sát ngân hàng chưa được đảm bảo: Hệ thống kế toán còn nhiều bất cập so với
chuẩn mực quốc tế khiến cho các số liệu thống kê báo cáo có độ tin cậy chưa cao;
Nguyên nhân từ phía các QTDND: Năng lực quản trị, điều hành, kiểm soát còn rất hạn
chế, thấp hơn rất nhiều so với các TCTD khác.
Chương III: Giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh tra của Ngân hàng Nhà
nước đối với các Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn thành phố Hà Nội.


Từ những kết quả, tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại được rút ra qua
nghiên cứu thực trạng công tác thanh tra đối với các QTDND trên địa ban thành phố Hà
Nôi, kết hợp với lý luận chung về thanh tra và kinh nghiệm trên thế giới về giám sát,
thanh tra ngân hàng, và để đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển hệ thống Ngân hàng Việt
Nam trong điều kiện hội nhập, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt
động thanh tra ngân hàng Việt Nam.
Các giải pháp chủ yếu hoàn thiện hoạt động thanh tra gồm: Đi đôi với quá trình cải
cách, hoàn thiện mô hình tổ chức là quá trình đổi mới nội dung và phương thức tiến hành
hoạt động thanh tra, giám sát qua việc nghiên cứu các quy định và thông lệ quốc tế từ đó
vận dụng cho phù hợp với điều kiện thị trường và hạ tầng tài chính Việt Nam.

hiểm tiền gửi Việt Nam; Tăng cường hợp tác quốc tế trong công tác Thanh tra ngân hàng,
nghiên cứu, vận dụng chuẩn mực quốc tế về Thanh tra ngân hàng vào Việt Nam
Bên cạnh đó, tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị đối với : Chính phủ, các Bộ,
Ngành có liên quan; Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước; Cấp uỷ,
chính quyền địa phương các cấp; Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương nhằm tạo điều kiện
cho các giải pháp có thể được triển khai.
Quán triệt mục đích nghiên cứu của đề tài, kết hợp giữa lý luận và thực tiến, luận
văn đã có những đóng góp sau:
- Làm rõ thêm các vấn đề cơ bản của hoạt động thanh tra ngân hàng đối với các
TCTD nói chung và đối với các QTDND nói riêng trong nền kinh tế thị trường, trong đó
lý giải được sự cần thiết của công tác Thanh tra ngân hàng đối với các QTDND; đồng
thời giới thiệu được các nguyên tắc cơ bản về hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng
hiệu quả của uỷ ban BASEL và kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về mô hình tổ
chức của Thanh tra ngân hàng cũng như Thanh tra ngân hàng đối với các QTDND.
- Phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động thanh tra của Thanh tra NHNN
thành phố Hà Nội đối với các QTDND trên địa bàn. Trên cơ sở đó nêu bật được những


hạn chế, tồn tại, khuyết điểm và xác định rõ nguyên nhân yếu kém của công tác thanh tra
đối với các QTDND.
- Trên cơ sở định hướng phát triển ngành ngân hàng, phát triển hệ thống QTDND
và những nguyên nhân của những hạn chế trong công tác thanh tra đối với các QTDND
tại NHNN thành phố Hà Nội, đề xuất một số giải pháp nhằm mục đích đổi mới, hoàn
thiện công tác thanh tra ngân hàng đối với QTDND nói riêng và các TCTD nói chung.
Tuy nhiên, tác giả cũng nhận thức sâu sắc rằng, đổi mới toàn diện hoạt động thanh
tra, giám sát của Thanh tra ngân hàng đối với các QTDND là một quá trình, đòi hỏi phải
có thời gian, cũng như những nỗ lực không chỉ của cán bộ thanh tra, ban lãnh đạo Thanh
tra Chi nhánh, lãnh đạo NHNN mà còn là sự quan tâm của Chính phủ trên con đường đổi
mới chung của cả nền kinh tế.
Mặc dù đã cố gắng nghiên cứu, học hỏi song do thời gian, kinh nghiệm và kiến