ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN THỊ HÀ TRANG

BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH CỦA NHÀ ĐẦU TƯ
TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG THEO
QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2009


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN THỊ HÀ TRANG

BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH CỦA NHÀ ĐẦU TƯ
TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG THEO
QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

Chuyên ngành : Luật kinh tế
Mã số

: 60 38 50

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Thị Thu Thủy

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

6

TẬP TRUNG Ở VIỆT NAM VÀ BẢO VỆ QUYỀN, LỢI
ÍCH CỦA NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG
KHOÁN TẬP TRUNG

1.1.

Các đặc điểm của thị trường chứng khoán tập trung ở Việt Nam

6

1.2.

Nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán tập trung

12

1.3.

Các quyền của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán tập trung

14

1.3.1. Quyền tham gia thị trường và thực hiện các giao dịch chứng khoán

15


của nhà đầu tư

38

2.1.


2.1.2. Thực trạng bảo vệ quyền tham gia thị trường và thực hiện các
giao dịch chứng khoán của nhà đầu tư
2.2.

Bảo vệ quyền được cung cấp thông tin

43
54

2.2.1. Quy định của pháp luật chứng khoán về bảo vệ quyền được
cung cấp thông tin của nhà đầu tư

54

2.2.2. Thực trạng bảo vệ quyền được cung cấp thông tin của nhà
đầu tư

58

2.3.

Bảo vệ quyền sở hữu tài sản đầu tư


2.4.4. Trình độ nghiệp vụ của nhân viên hành nghề chứng khoán thấp

81

Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC BẢO VỆ QUYỀN
VÀ LỢI ÍCH CỦA NHÀ ĐẦU TƯ TRÊN THỊ
TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG

83

Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ nhà đầu tư trên thị trường
chứng khoán tập trung

83

3.1.1. Luật Chứng khoán cần có quy định chi tiết, cụ thể về quyền
và nghĩa vụ của nhà đầu tư

83

3.1.2. Hoàn thiện các chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực chứng
khoán và thị trường chứng khoán

84

3.1.3. Bổ sung các quy định về giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực
chứng khoán

85


KẾT LUẬN

93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

94


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

HASTC

: Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội

HOSE

: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

SGDCK

: Sở Giao dịch chứng khoán

Thị trường OTC

: Giao dịch chứng khoán phi tập trung

TTCK

: Thị trường chứng khoán

đồng, chiếm 65,47% so với GDP của năm 2006. Năm 2008 là một năm thực sự
khó khăn đối với TTCK Việt Nam. Vào ngày 20/6/2008, chỉ số VNIndex giảm
thấp nhất với 366,02 điểm. Vào thời điểm này, giá trị vốn hóa của toàn thị trường
vẫn đạt 168.747 tỷ đồng, chiếm 36,57% so với GDP năm 2007. Với sự tăng trưởng
ấn tượng cũng như các giai đoạn thăng trầm, thử thách nhà đầu tư như vậy, chứng
khoán đã và vẫn đang là một đề tài hấp dấn đối với những người nghiên cứu về nó,
đồng thời với cả những người không am hiểu về nó.
Thị trường chứng khoán chính thức của Việt Nam còn rất non trẻ với 8 năm
kể từ khi thành lập và đi vào hoạt động. Tuy vậy, mức độ quan trọng của TTCK trong
bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế Việt Nam đang dần dần được xác lập, thu hút
được sự tham gia của nhiều nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Cho đến tháng


8/2008, đã có khoảng 400.000 tài khoản giao dịch chứng khoán được mở, trong đó
có hơn 11.000 tài khoản của nhà đầu tư cá nhân nước ngoài, hơn 770 tài khoản của
nhà đầu tư tổ chức nước ngoài [16]. Tuy số lượng tương đối đông đảo như vậy,
nhưng có một thực tế là các nhà đầu tư khi tham gia vào TTCK đôi khi không nắm
bắt được hoặc không sử dụng có hiệu quả cơ chế pháp lý bảo vệ quyền lợi cho
mình khi tham gia vào một sân chơi tài chính bậc cao. Đồng thời, các quy định
pháp luật chứng khoán của Việt Nam ban đầu cũng còn nhiều lỗ hổng trong việc
định ra các cơ chế bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư cá
nhân. Hai nguyên nhân này tạo ra những vụ việc xâm phạm lợi ích của nhà đầu tư
và một sự chênh lệch tương đối lớn giữa các tầng lớp nhà đầu tư khác nhau trong
nhiều vấn đề: quyền tiếp cận thông tin, quyền tham gia thị trường, thực hiện việc
mua bán chứng khoán, quyền tham gia vào hoạt động quản trị - điều hành công ty,
quyền quyết định các vấn đề quan trọng của công ty... Hệ thống pháp luật về chứng
khoán và TTCK đứng trước yêu cầu ngày càng phải được hoàn thiện hơn trong
việc bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư - đối tượng quan trọng nhất góp phần làm nên
TTCK. Bởi vậy, đề tài "Bảo vệ quyền và lợi ích của nhà đầu tư trên thị trường
chứng khoán tập trung theo quy định của pháp luật chứng khoán ở Việt Nam"

với tư cách là cổ đông của tổ chức phát hành, tổ chức niêm yết theo hệ thống pháp
luật về chứng khoán trước khi Luật Chứng khoán 2006 được ban hành. Luận văn
này tiếp cận theo một hướng khác, đó là nghiên cứu về việc bảo vệ quyền và lợi
ích của nhà đầu tư theo các quy định của Luật Chứng khoán 2006 và các văn bản
hướng dẫn thi hành xuất phát từ mối quan hệ giữa nhà đầu tư với tất cả các định
chế của thị trường, đặt nhà đầu tư vào vị trí là một mắt xích quan trọng của toàn bộ
hệ thống thị trường chứng khoán tập trung (TTCKTT) với sự tham gia của các công
ty niêm yết, các công ty chứng khoán, sở giao dịch chứng khoán, trung tâm lưu ký...
Đồng thời, những kiến nghị mà tác giả có thể rút ra từ việc nghiên


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC

1. Bộ Tài chính (2007), Thông tư số 38/2007/TT-BTC ngày 18/4 hướng dẫn về
việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán, Hà Nội.
2. Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 27/2007/QĐ-BTC ngày 24/4 của Bộ trưởng
Bộ Tài chính về việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động công ty
chứng khoán, Hà Nội.
3. Bộ Tài chính (2007), Thông tư số 97/2007/TT-BTC ngày 8/8 về việc hướng dẫn
thi hành một số điều của Nghị định số 36/2007/NĐ-CP của Chính phủ
ban hành ngày 08/3/2007 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
chứng khoán và thị trường chứng khoán, Hà Nội.
4. Chính phủ (1998), Nghị định số 48/1998/NĐ-CP ngày 11/7 quy định về chứng
khoán và thị trường chứng khoán, Hà Nội.
5. Chính phủ (2003), Nghị định số 144/2003/NĐ-CP ngày 28/11 về chứng khoán
và thị trường chứng khoán, Hà Nội.
6. Chính phủ (2007), Nghị định số 14/2007/NĐ-CP ngày 19/1 quy định chi tiết thi
hành một số điều của Luật Chứng khoán, Hà Nội.

16. Securities Investor Protection Act, 1970, the United Sates.
17. Jesse M. Fried, Reducing the Profitability of Corporate Insider Trading
Through PreTrading Disclosure, 1996, Southern California Law Review,
University of Southern California.


TRANG WEB

18. http://www.bloomberg.com.
19. http://www.doingbusiness.org.
20. http://hastc.org.vn/ (Website của Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội).
21. www.hsx.vn (Website của Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh).
22. http://www.ssc.gov.vn (Website của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước).
23. http://vcbs.com.vn.
24. http://www.vietstock.com.vn.
25. http://vneconomy.vn.
26. http://www.vsd.org.vn (Website của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán).
27. http://www.worldbank.org.
28. www.saigontimes.com.vn.
29. www.wikipedia.org.