CÂU HỎI TỰ LUẬN MÔN TRIẾT HỌC
Câu 1: Các hình thức cơ bản của chủ nghĩa duy tâm?
Đáp án:
- Duy tâm khách quan
- Duy tâm chủ quan
Câu 2: Các hình thức cơ bản của chủ nghĩa duy vật?
Đáp án:
- Chủ nghĩa duy vật chất phác (thời cổ đại).
- Chủ nghĩa duy vật siêu hình (thời cận đại).
- Chủ nghĩa duy vật biện chứng (trong triết học Mác –Lênin).
Câu 3: Các hình thức cơ bản của phép biện chứng.
Đáp án:
- Phép biện chứng tự phát
- Phép biện chứng duy tâm
- Phép biện chứng duy vật.
Câu 4: Triết học là gì?
Đáp án:
Triết học là hệ thống tri thức lý luận chung nhất của con người về thế giới; về
vị trí, vai trò của con người trong thế giới ấy.
Câu 5: Vấn đề cơ bản của Triết học là gì?
Đáp án:
- Là vấn đề quan hệ giữa tư duy và tồn tại hay mối quan hệ giữa vật chất và ý
thức.
- Vấn đề cơ bản của triết học gồm 2 mặt: Mặt thứ nhất, giải quyết vấn đề giữa
vật chất và ý thức cái nào có trước, cái nào có sau, cái nào quyết định cái nào. Mặt
thứ hai, con người có khả năng nhận thức được thế giới hay không.
Câu 6: Tại sao mối quan hệ giữa vật chất và ý thức lại là vấn đề cơ bản của
triết học?
Đáp án:
- Đây là vấn đề được nảy sinh cùng với sự ra đời của triết học và tồn tại trong
tất cả các trường phái triết học cho tới tận ngày nay; là tiêu chuẩn xác định lập

Câu 12: C.Mác nhận bằng tiến sĩ triết học vào lúc bao nhiêu tuổi?
Đáp án:
Vào lúc 23 tuổi
Câu 13: Triết học của ai bị xem là “sự khốn cùng của triết học”?
Đáp án:
Triết học của Prudon. (Theo cách gọi của C. Mác; tác phẩm Sự khốn cùng
của triết học).
Câu 14: Vì sao ý niệm trong triết học của Hêghen được gọi là “tuyệt đối”?
Đáp án:
Vì người ta tuyệt đối không biết nói gì về nó cả (Ph. ăngghen, tác phẩm
Lútvich Phoiơbach và sự cáo trung của triết học cổ điển Đức).
Câu 15: Hạn chế của quan niệm về vật chất của các nhà triết học duy vật
trước Mác?
Đáp án:
Quy vật chất về những dạng vật thể cụ thể, hữu hình, đồng nhất vật chất với
nguyên tử, hoặc với thuộc tính của nó là khối lượng.
Câu 16: Nêu định nghĩa của Ph.Ăngghen về vận động?
Đáp án:
“Vận động hiểu theo nghĩa chung nhất (…) bao gồm tất cả mọi sự thay đổi và
mọi quá trình diễn ra trong vũ trụ, kể từ sự thay đổi vị trí đơn giản cho đến tư duy”
Câu 17: Sai lầm của những người theo chủ nghĩa “Đácuyn xã hội” là gì?
Đáp án:
Quy vận động xã hội thành vận động sinh học, giải thích một cách xuyên tạc
hoạt động của xã hội loài người, cho rằng những hoạt động đó là do sự tác động của


3
qui luật sinh học, không thấy sự khác nhau về trình độ giữa hai hình thái vận động
này.
Câu 18: “Không gian nhiều chiều”. Luận điểm đó đúng hay sai? Vì sao?

Câu 25: Ngôn ngữ có vai trò như thế nào đối với tư duy?
Đáp án:
Vỏ vật chất của tư duy
Câu 26: Phạm trù có tồn tại khách quan hay không?
Đáp án:
Không tồn tại khách quan.
Câu 27: Nói "Cái xẩy ra trước là nguyên nhân của cái xẩy ra sau" có chính xác
không?
Đáp án:


4
Không chính xác.
Câu 28: Tất nhiên là gì?
Đáp án:
- Cái do những nguyên nhân cơ bản bên trong của kết cấu vật chất quyết định.
- Trong điều kiện nhất định, nó phải xảy ra thế này, chứ không phải thế khác.
Câu 29: Để nhận thức được cái tất nhiên phải dựa trên cơ sở nào?
Đáp án:
Dựa trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu ngẫu nhiên.
Câu 30: Khái niệm hình thức:
Đáp án:
- Là phương thức tồn tại và phát triển của sự vật.
- Là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố của sự vật
đó.
Câu 31: Có thể nhận thức bản chất trực tiếp bằng giác quan được không?
Đáp án:
Không.
Câu 32: Trình bày mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng?
Đáp án:

Câu 46: Câu "Quan điểm về đời sống, về thực tiễn, phải là quan điểm thứ nhất
và cơ bản của lý luận về nhận thức" là câu nói của ai và trong tác phẩm nào?.
Đáp án:
V.I. Lênin, tác phẩm "Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán".
Câu 47: Bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều có căn nguyên từ đâu?
Đáp án:
- Yếu kém về lý luận.
- Xa rời thực tiễn.
Câu 48: Những hình thức cơ bản của thực tiễn.
Đáp án:


6
- Hoạt động sản xuất vật chất.
- Hoạt động chính trị - xã hội.
- Hoạt động thực nghiệm khoa học.
Câu 49: Sự khác nhau căn bản giữa thực tiễn và nhận thức.
Đáp án:
- Thực tiễn trực tiếp tác động vào thế giới khách quan, cải biến thế giới khách
quan.
- Nhận thức phản ánh thế giới khách quan vào bộ óc con người.
Câu 50: Động lực cơ bản trực tiếp thúc đẩy con người hoạt động trong mọi
thời đại, mọi xã hội là khát vọng tự do. Đúng hay sai?
Đáp án:
Sai, đó là động lực lợi ích.
Câu 51: Những yếu tố nào là quan trong nhất tác động đến mối quan hệ giữa
xã hội và tự nhiên?
Đáp án:
- Trình độ phát triển của xã hội.
- Trình độ nhận thức, vận dụng qui luật tự nhiên, qui luật xã hội vào

Câu 58: Vai trò quyết định của cơ sở hạ tầng đối với kiến trúc thượng tầng thể
hiện như thế nào?.
Đáp án:
- Mỗi cơ sở hạ tầng hình thành nên kiến trúc thượng tầng tương ứng với nó.
- Cơ sở hạ tầng thay đổi thì kiến trúc thượng tầng cũng thay đổi theo.
Câu 59: Các mặt cơ bản cấu thành hình thái kinh tế - xã hội.
Đáp án:
- Lực lượng sản xuất.
- Quan hệ sản xuất.
- Kiến trúc thượng tầng.
Câu 60: Luận điểm: "Quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển xã hội bao
hàm cả việc bỏ qua, trong những điều kiện nhất định, một hoặc một số hình
thái kinh tế - xã hội nhất định" có đúng không?.
Đáp án:
Đúng
Câu 61: Tiêu chuẩn cơ bản để phân biệt giai cấp trong xã hội.
Đáp án:
Khác nhau về quan hệ sở hữu đối với tư liệu sản xuất.
Câu 62: Những đặc trưng cơ bản của Nhà nước?
Đáp án:
- Nhà nước quản lý dân cư trên một vùng lãnh thổ nhất định.
- Nhà nước có một bộ máy quyền lực chuyên nghiệp mang tính cưỡng chế đối
với mọi thành viên trong xã hội.
- Nhà nước hình thành hệ thống thuế khóa để duy trì và tăng cường bộ máy cai
trị.
Câu 63: Phân biệt cách mạng xã hội với cải cách.
Đáp án:
- Cách mạng xã hội là thay thế hình thái kinh tế - xã hội lỗi thời bằng hình thái
kinh tế - xã hội mới cao hơn.
- Cải cách là những thay đổi nhỏ nhặt trong một trật tự xã hội nhất định.

đúng đắn với điều kiện khách quan. Đúng hay sai? Tại sao?
Đáp án:
Sai. Tình thế cách mạng là sự chín muồi của những điều kiện khách quan tạo
thành thực tế không thể đảo ngược được.
Câu 70: Đặc trưng cơ bản để hình thành cá nhân là gì?
Đáp án:
Là yếu tố xã hội.
Câu 71: Khi khẳng định tính “vượt trước” của ý thức xã hội là muốn nói đến
hình thái ý thức khoa học. Đúng hay sai?Vì sao? Cho ví dụ
Đáp án:
Sai? Vì không chỉ hình thái ý thức khoa học mà các hình thái ý thức khác
cũng có tính vượt trước: ví dụ ý thức chính trị, nghệ thuật, đạo đức…
Câu 72: Cá nhân có những đặc tính gì?
Đáp án:
- Tính cá biệt.
- Tính phổ biến.
Câu 73: Hạt nhân của nhân cách là gì?
Đáp án:
Là thế giới quan của cá nhân, bao gồm toàn bộ các yếu tố như quan điểm, lý
luận, niềm tin, định hướng giá trị…
Câu 74: Tại sao nói: vận động là tuyệt đối, đứng im là tương đối.
Đáp án:
Vận động là tuyệt đối vỡ sự vật, hiện tượng không bao giờ thiếu sự vận
động. Đứng im là tương đối vỡ: đứng im chỉ xảy ra trong một quan hệ nhất định; ở
một hỡnh thức vận động nhất định; đứng im là một trạng thái vận động - vận động
trong thăng bằng.
Câu 75: Ph. Ăngghen định nghĩa phép biện chứng là gỡ?
Đáp án:
Phép biện chứng “là khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và
phát triển của tự nhiên, xó hội loài người và của tư duy” (t.20, tr.201).

Đáp án:
Là khuynh hướng tư tưởng tuyệt đối hóa vai trũ của lý luận sỏch vở, coi
thường kinh nghiệm thực tế; hoặc ỏp dụng lý luận, kinh nghiệm người khác một
cách máy móc, không tính đến những điều kiện cụ thể của địa phương, đất nước
mỡnh.
Câu 82: Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX có một loạt phát minh trong vật lý
học làm phá sản quan điểm siờu hỡnh về vật chất. Hóy nờu một số phỏt minh
quan trọng nhất.
Đáp án:
- Phát minh ra tia X
- Phát minh ra hiện tượng phóng xạ
- Phát minh ra điện tử
- Phát hiện ra sự thay đổi khối lượng điện tử
- Thuyết tương đối của Anh-xtanh
Câu 83: Tại sao nói ý thức là một hiện tượng xó hội? Có bằng chứng nào để
khẳng định điều đó?


10
Đáp án:
Bởi vỡ, ý thức khụng phải là một hiện tượng tự nhiên như bản năng động vật. í
thức chỉ hỡnh thành và phỏt triển trong mụi trường xó hội.
Bằng chứng: Những trẻ bị bỏ rơi hoặc bị thú vật bắt đi và nuôi trong đàn thú (sói,
vượn ...), khi đưa về với xó hội thỡ chỳng khụng hề cú tỡnh cảm và ý thức của con
người.
Câu 84: Sự phân biệt giữa nguyên nhân với nguyên cớ và nguyên nhân với
điều kiện là gỡ?
Đáp án:
Nguyên nhân là cái sinh ra kết quả; cũn nguyờn cớ và điều kiện thỡ khụng
sinh ra kết quả mặc dự nú xuất hiện cựng với nguyờn nhõn.

- Ý thức có tính độc lập tương đối.
- Ý thức có tính giai cấp
Câu 90: Muốn rút ngắn thời gian Công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay ở
nước ta phải làm gì?
Đáp án:
Phải:
- Kết hợp chặt chẽ CNH với HĐH để giải quyết quan hệ giữa tuần tự và nhảy
vọt.
- Phát huy tốt nhất các lợi thế.
- Tận dụng mọi khả năng để nắm bắt, ứng dụng, phát triển nhằm đạt trình độ
tiên tiến về khoa học, công nghệ.
Câu 91: Tại sao phản ánh của ý thức khác về chất so với phản ánh tâm lý động
vật ?
Đáp án:
- Theo quan điểm của triết học Mác-Lê nin mọi dạng vật chất đều có thuộc
tính phản ánh.
- Phản ánh động vật là phản anh theo bản năng , thói quen.
- Phản ánh của ý thức là trình độ phản ánh cao nhất ( óc người )-luôn chủ
động sáng tạo, không thụ động máy móc...
- Như vậy, cơ quan phản ánh của ý thức là bộ óc người, yếu tố kích thích sự
phản ánh của bộ óc người bắt nguồn từ lao động và ngôn ngữ.
Câu 92. Taị sao LLSX lại có vai trò quyết định đối với QHSX ? Nội dung quyết
định của LLSX đối với QHSX?
Đáp án:
- LLSX là nội dung còn QHSX là hình thức xã hội của quá trình sản xuất.
LLSX là yếu tố năng động nhất, cách mạng thường xuyên vận động phát triển
- Nội dung quyết định: LLSX quyết định sự ra đời, tính chất, nội dung
sự biến đổi của QHSX.
Câu 93 : Thế nào là thống nhất của các mặt đối lập ? Cho ví dụ.
Đáp án:

- Lutvích PhơBách (1804- 1872).
Câu 97: Ba tác phẩm quan trọng nhất của Lê nin về triết học là những tác phẩm nào?
Đáp án:
- Ba tác phẩm đó là:
+ Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán.
+ Bút ký triết học.
+ Nhà nước và cách mạng.
Câu 98 : Câu “Quan điểm về đời sống, về thực tiễn, phải là quan điểm thứ
nhất và cơ bản của lý luận về nhận thức” là câu nói của ai và trong tác phẩm
nào ?
Đáp án:
- Đó là câu nói của V.I.Lênin
Câu 99 : Quan điểm duy vật biện chứng khác quan điểm duy vật siêu hình về
vận động của vật chất như thế nào?
Đáp án :
Sự khác nhau đó là: Quan điểm siêu hình cho rằng: vận động tách rời vật chất
, do nguyên nhân bên ngoài, quy về vận động cơ giới. Còn quan điểm duy vật biện
chứng coi vận động là thuộc tính cố hữu, là phương thức tồn tại của vật chất.
Câu 100: Thực chất bước ngoặt cách mạng do Mác- Ăng Ghen thực hiện trong
lĩnh vực triết học?
Đáp án :
- Sự gắn liền thành một khối thống nhất giữa chủ nghĩa duy vật với phép biện
chứng.


13
- Giữa quan niệm duy vật về tự nhiên với quan niệm duy vật về đời sống xã
hội.
- Giữa cách giải thích hiện thực về mặt triết học với cuộc đấu tranh cải tạo
hiện thực bằng cách mạng.