Câu 1: Phân tích c s lý lun và yêu cu phng pháp lun ca nguyên tc khách quan ca
ch ngha duy vt bin chng. ng ta đã và đang vn dng nguyên tc này nh th nào vào
trong s nghip Cách mng hin nay  nc ta.

A- TÓM TT Ý CHÍNH
1/ C s lý lun:
(Trình bày mi quan h gia vt cht và ý thc)
 Vt cht là gì
 Ý thc là gì
Phân tích ý 1: Vt cht quyt đnh ý thc
 Quyt đnh ni dung
 Qđ ngun gc
 Qđ hình thc tn ti ý thc
 Qđ vai trò tác dng ý thc
Phân tích ý 2: Ý thc có tính đc lp tng đi, nó có th tác đng ngc li vt cht.
 iu kin đ nó tác đng là gì: thông qua hot đng thc tin có ý thc ca con ngi
 Khi tác đng thì sc mnh nó nh th nào: xâm nhp càng sâu rng thì sc mnh càng ln.
 Thúc đy khi nào, kìm hãm khi nào: Thúc đy hay kìm hãm ph thuc vào ý thc đó là ý thc
gì, nhân t tinh thn đó là gì. (Làm sáng t phm trù ý thc và phm trù nhân t tinh thn (nhân t
ch quan))
2/ Phng pháp lun ca nguyên tc khách quan duy vt bin chng
(Có 2 yêu cu)
* Tôn trng hin thc khách quan, phi xut phát t hin thc khách quan, tôn trng vai trò quyt
đnh ca vt cht.
* Phát huy tính nng đng ch quan. Phân tích đi vào thc tin phi làm gì, đi vào nhn thc phi
làm gì. Nu không tuân theo nhng yêu cu đó thì mc phi sai lm gì (sa vào ch ngha ch quan
và ch ngha khách quan coi thng nhng nhân t ch quan)
3/ Vn dng nh th nào :
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />


gii khách quan và hình thành nên ý thc. Ngôn ng là h thng tín hiu vt cht mang ni dung ý
thc. Không có ngôn ng thì ý thc không th tn ti đc.
 Qđ hình thc tn ti ý thc: Ý thc không th tn ti bên ngoài vt cht mà nó luôn phi
tn ti thông qua, nh vào vt cht (ngôn ng, hình nh, âm thanh, các vt phm do con ngi to
nên…)
. Phng thc, cách thc, hình thc tn ti ca ý thc đu ph thuc vào vt cht.
 Qđ vai trò tác dng ý thc: ý thc có vai trò quan trng khi và ch khi nó xâm nhp và tn
ti đc trong lc lng vt cht thông qua hot đng thc tin, và qua đó nó th hin vai trò & tác
dng ca mình. Ý thc luôn luôn tn ti trong vt cht. Sc mnh ca ý thc ph thuc vào mc
đ xâm nhp ca nó vào lc lng vt cht.
Nu ý thc không thông thâm nhp đc vào th gii
vt cht thì nó không có tác dng gì c. Mt khác ý thc th hin đc vai trò, tác dng ca nó khi
khi nó phn ánh đúng hin thc khách quan. Ngc li nó s kìm hãm s phát trin và sm mun
cng b xoá b do không hp qui lut.
Phân tích ý 2: Ý thc có tính đc lp tng đi, nó có th tác đng ngc li vt cht.
 Ý thc do vt cht sinh ra và quyt đnh, song sau khi ra đi, ý thc có tính đc lp tng đi
nên có s tác đng tr li to ln đi vi vt cht.
Tính đc lp tng đi này có đc là nh thuc
tính sáng to, tn ti thng nht cùng vi thuc tính phn ánh nh 2 mt thng nht trong bn cht
ca ý thc. Bn thân th gii vt cht không bao gi bc l ht bn cht ca nó, do đó da trên s
phn ánh hin thc và chính nh s sáng to mà con ngi bit xây dng, đ xut các mô hình, các
gi thuyt v đi tng nghiên cu và dùng thc tin đ kim chng các mô hình, các gi thuyt đ
tìm ra chân lý. Do đó ý thc có tính đc lp tng đi.
*
iu kin đ ý thc tác đng tr li vt cht chính là thông qua hot đng thc tin có ý thc ca
con ngi, thông qua hot đng thc tin, các nhân t ý thc xâm nhp vào lc lng vt cht và
qua đó chúng th hin vai trò tác dng ca mình qua vic vch ra mc tiêu, k hoch, tìm kim
bin pháp, phng thc t chc thc hin, kp thi điu chnh, un nn hot đng con ngi theo
mc đích đt ra.

lc phát trin đt nc.
 Bit tìm kim, khai thác, t chc nhng llvc (cá nhân-cng đng kinh t-quân s, trong nc –
ngoài nc, quá kh - tng lai,…) đ hin thc hóa chúng.
 Coi CM là s nghip ca qun chúng, coi đi đoàn kt toàn dân tc là đng lc ch yu phát
trin đt nc. Bit kt hp hài hòa các dng li ích khác nhau (kinh t, chính tri, tinh thn,…; cá
nhân, tp th, xã hi) thành đng lc thúc đy công cuc đi mi.
 Mi đng li ch trng ca ng phi xut phát t thc t, tôn trng quy lut khách quan.
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

b/ Phát huy tính nng đng sáng to ca ý thc trong hot đng nhn thc – thc tin ci to
đt nc. C th:
 Coi s thng nht nhit tình cách mng & tri thc khoa hc là đng lc tinh thn thúc đy công
cuc đi mi; Chng li thái đ th đng,  li, bo th, trì tr; Bi dng nhit tình, phm cht
cách mng, khi dy lòng yêu nc nng nàn, ý chí qut cng, tài trí ngi Vit Nam…
 Coi trong công tác t tng, đy mnh giáo dc t tng (ch ngha Mac – Lenin & t tng
HCM); Nâng cao và đi mi t duy lý lun (v CNXH & con đng đi lên CNXH); Ph bin tri
thc khoa hc – công ngh cho cán b, nhân dân.
 Kiên quyt nn nga tái din bnh ch quan, duy ý chí; li suy ngh, hành đng gin đn, nóng
vi chy theo nguyn vng ch quan o tng, bt chp quy lut khách quan.
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

Câu 2: Bng lý lun và thc tin,Anh/ch hãy chng minh rng: “ Ý thc con ngi không
ch phn ánh th gii mà còn góp phn sáng to ra th gii”.
Tr li:
“ Ý thc con ngi không ch phn ánh th gii mà còn góp phn sáng to ra th gii”.
a) Chng minh bng lý lun:
*Da vào bn cht ý thc: Ý thc là s phn ánh nhng là s phn ánh có sáng to .
Ý thc bao gm nhiu yu t nh tri thc, tình cm, nim tin, lý trí, ý chí…. Trong đó, tri thc
(yu t ct lõi) và tình cm có vai trò rt quan trng. Tri thc và tình cm thng nht, chuyn hoá
ln nhau; s thng nht ca chúng to ra đng lc tinh thn mnh m thúc đy hot đng ca con

không ch phn ánh th gii mà còn góp phn sáng to nên th gii theo nhu cu thc tin xã hi.
+ Sc tác dng ca ý thc ph thuc vào mc đ xâm nhp ca các nhân t ý thc vào lc
lng vt cht. Nu các nhân t ý thc không xâm nhp đc vào lc lng vt cht thì chúng
không có tác dng gì c. Ý thc có vai trò sáng to khi và ch khi xâm nhp vào hin thc cuc
sng, đc vt cht hóa, qun chúng hóa. Nu chúng xâm nhp càng sâu rng vào các lc lng
vt cht thì sc mnh càng ln, phn ánh càng đúng quy lut, do đó sc sáng to, sc tác dng ca
chúng đn hin thc vt cht càng cao.
- Ý thc là mt b phn ca th gii góp phn to ra
th gii t nhiên th 2 gi là xã hi loài
ngi:
B phn th gii mà ý thc góp phn to ra gi là đi sng xã hi con ngi. Con ngi là
ch th sáng to ra đi sng xã hi. Con ngi có ý thc và thông qua hin tng vt cht, ý thc
xâm nhp vào hot đng thc tin. B phn th gii con ngi góp phn sáng to ra gi là xã hi
loài ngi. Trt t xã hi, ch đ xã hi là gii t nhiên th hai vi nhng công trình, nhng thành
tu khoa hc công ngh, nhng thành tu trong các lnh vc vn hóa xã hi , hay đi sng xã hi
ca con ngi là s th hin vai trò tác dng ca các nhân t ý thc. Vì vy, ý thc con ngi
không ch phn ánh th gii mà còn góp phn sáng to nên th gii na.
b) Bng thc tin chúng ta thy rng:
- Ch ngha cng sn là s sáng to ra ca nhân dân lao đng di s lãnh đo ca đng cng sn:
Ch ngha cng sn là kt qu s sáng to ca đông đo qun chúng nhân dân lao đng di
s lãnh đo ca ng Cng sn đc trang b bng lý lun ca CN Mác-Lênin. Cách mng là đi
mi, là sáng to. Cách mng đã thc s làm đi thay c bn c cu xã hi Vit Nam vn đã tn ti
t lâu, đa đn mt s thay đi ln cho dân tc và qun chúng dân nhân. Cách mng t tng góp
phn không nh đa dân tc ta thoát khi ách áp bc bóc lt, xây dng cuc sng m nó, hnh
phúc, xây dng ch ngha công sn. Trong công cuc đi mi, xây dng và bo v T quc ngày
nay, ng vn đóng vai trò quyt đnh s đi lên, phát trin ca đt nc thông qua s lãnh đo
bng các đng li, ch trng đúng đn, sáng to. Trong bi cnh tình hình đã có nhiu s bin
chuyn, khi đt nc đã có s phát trin mnh m v kinh t, xã hi, mt bng dân trí đc nâng
cao, mi mt đi sng đã hi nhp sâu vi th gii, xu th toàn cu hoá đóng vai trò ch đo, thì
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

Theo trit hc Mác, xã hi là mt h thng có mt cu trúc phc tp bao gm các lnh vc:
lnh vc kinh t, tc lnh vc quan h sn xut; lnh vc xã hi, tc lnh vc quan h gia các con
ngi, các cng đng; lnh vc chính tr và lnh vc tinh thn. Trong các lnh vc này, lnh vc
kinh t đóng vai trò nn tng, có ý ngha quyt đnh tt c các lnh vc, các quan h xã hi khác
nu xét đn cùng. Hn na, theo Mác, các quan h sn xut xã hi còn quy đnh tính đc đáo riêng
ca tng xã hi c th. Nó chính là tiêu chun khách quan đ phân bit xã hi này vi xã hi kia.
Hai c s lý lun quan trng:
1. Mi quan h gia c s h tng quyt đnh kin trúc thng tng
Mác cho thy rng: toàn b các quan h sn xut hin đang tn ti trong xã hi và to thành
kt cu kinh t ca xã hi đó là c s h tng; còn các mt, các quan h còn li (chính tr, pháp
quyn, tinh thn, …) là kin trúc thng tng. C s h tng và kin trúc thng tng là hai trong
các mt c bn cu thành mt hình thái kinh t - xã hi. Chúng thng nht và tác đng qua li ln
nhau, trong đó, c s h tng quyt đnh đi vi kin trúc thng tng, song kin trúc thng tng
cng có tác đng tích cc tr li c s h tng.
Mi c s h tng s hình thành mt kin trúc thng tng tng ng vi nó. Trong đó, tính
cht ca c s h tng quyt đnh tính cht ca kin trúc thng tng. Trong xã hi có giai cp,
giai cp nào gi đa v thng tr v mt kinh t
, trong đi sng vt cht và nm t liu sn xut nm
b máy nhà nc
thì giai cp đó cng gi đa v thng tr v mt chính tr và đi sng tinh thn, t
tng ca xã hi
và tr thành h t tng thng tr.
Giai cp nào là lc lng quyt đnh vt cht thì giai cp đó quyt đnh ý thc. C th:
Giai cp thng tr kinh t s thng tr v mt chính tr; nm ly t liu sn xut ch yu
trong xã hi mi có kh nng thng tr kinh t. Thng tr v t liu sn xut s nm gi ca
ci thng d do xã hi làm ra; -> thng tr v mt ý thc. Các mâu thun trong lnh vc
kinh t, xét ti cùng, quyt đnh mâu thuãn trong lnh vc chính tr, t tng.
Trong xã hi có giai cp, kin trúc thng tng luôn mang tính giai cp, th hin mt cuc
đu tranh v chính tr, t tng gia các giai cp đi kháng mà trong đó đc trng là s thng tr
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

lng vt cht thng tr trong xã hi thì cng là lc lng tinh thn thng tr trong xã hi.
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( /> Câu 4: Bng lý lun và thc tin, anh ch hãy chng minh rng, cuc đu tranh gia cái mi
và cái c là mt quá trình khó khn, lâu dài, phc tp; cái mi có th tht bi tm thi
nhng cui cùng nó s chin thng cái c.
V lý lun
 Quy lut ph đnh ca ph đnh ca phép t duy bin chng mang đn cho chúng ta s hiu
bit đy đ hn v cái mi , thông qua mt hoc mt s ln ph đnh thì cái mi đc ra
đi. Cái mi ra đi là cái phù hp vi quy lut là cái tt thng , cha yu t tích cc đi vi
s tn ti ca s vt, sc sng s ngày càng ln và là cái đc khng đnh. Cn phân bit cái
mi và cái quái…. : cái quái cng mi xut hin, nhng nó không hp quy lut, không hp
thi, do đó s nhanh chóng b lùi tàn.
 C s phân bit là: tính quy lut, hp thi, tin b, lc hu, tính tích cc và tính tiêu cc.
 Cái c là cái đã tn ti, nhng không còn hp thi, hp quy lut na, cha yu t tiêu cc
đi vi s phát trin ca s vt, nó s ngày càng suy tàn và là cái b ph đnh. Cn phân bit
cái c và cái truyn thng : cái truyn thng cng là cái đã tn ti, nhng nó vn còn hp
thi, hp quy lut, do đó nó vn có sc sng mnh m và đc gìn gi và lu truyn qua
nhiu th h.
 Cái mi ngày càng mnh lên, cái c ngày càng yu đi;
Cuc đu tranh gia cái mi và cái c là mt quá trình khó khn, lâu dài và phc tp vì:
 Cuc đu tranh này không đn thun là gia hai cái, hai cá th, mà là s đu tranh gia hai
phe, hai th lc đi lp nhau. Mt lc lng ra sc duy trì cái c, mt lc lng bo v,
phát trin cái mi.

Do không có ranh gii rõ ràng: Cái mi và cái c không tách bch, rch ròi mà quyn vào
nhau.
Cuc đu tranh gia nhng cái mà nó choàng ly nhau,ôm chm ly nhau gây ra s
khó khn trong phân bit

ngày mt ngày hai mà đòi hi phi có mt quá trình lâu dài, có nhng bc tht lùi, nhng
cui cùng, cái mi tin b s chin thng.
 CNTB ra đi sm nht ti Hà Lan 1648, và  Anh 1688. Cuc CMTS Hà lan và CMTS Anh
gia th k XVII là mt cuc tn công vào thành trì ca xã hi c đ xây dng ch đ xã hi
mi’ lt đ quan h sn xut phong kin lc hu, m đng cho CNTB phát trin. Tuy nhiên
CNTB lúc đó còn non yu, phong kin còn mnh. Ví d nh sau khi CMTS Anh thng li, sau
đó vào nm 1660,Charles II, (con ca Charles I) phc hi ch đ phong kin. Vng triu
Stuart đc phc hi. Sau khi nm chính quyn, Charles II khng b nhng ngi tham gia
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

cách mng, cai tr ht sc phn đng. Nm 1685 Charles II cht, em là James II lên thay, tip
tc cng c th lc phong kin. Phi đi đn cui th k 18, CMTS Pháp thành công 1789,
CNTB mi đc xem thng li hoàn toàn. Cuc CMTS Pháp m ra thi thng li và cng c
quyn thng tr ca giai cp t sn trên phm vi th gii.
PHN C VÀ B SUNG THÊM đ bài có đim cao:
1. Quy lut Ph đnh ca ph đnh; Trang 57-59 Giáo trình;
2. Nguyên tc ca ph đnh bin chng; Trang 76 – 77 giáo trình
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

Câu 5: Anh/ch hãy gii thích câu nói ca Lênin: “Có th đnh ngha vn tt phép bin chng
là hc thuyt v s thng nht ca các mt đi lp. Nh th là nm đc ht nhân ca phép
bin chng, nhng điu đó đòi hi phi có nhng s gii thích và mt s phát trin thêm”.

Hc thuyt v s thng nht ca các mt đi lp nói mt cách đy đ là hc thuyt v s thng
nht và đu tranh gia các mt đi lp hay hc thuyt v mu thun bin chng. Lê Nin đã nói
:“Có th đnh ngha vn tt PBC là hc thuyt v s thng nht ca các mt đi lp. Nh th là
nm đc ht nhân ca PBC, nhng điu đó đòi hi phi có nhng s gii thích và mt s phát
trin thêm” vì các lý do:
+ Ngun gc, đng lc ca s vn đng và phát trin ca th gii vt cht là vn đ ln nht
trong nhng vn đ ln ca phép bin chng. Lch s trit hc trong gn 2000 nm, ngi ta cho

phát trin là ph đnh bin chng, cái mi hình thành thay th cái c theo xu hng tin lên, da
trên c s k tha nhng yu t tích cc ca cái c và loi tr nhng cái tiêu cc, li thi ca cái
c , thông qua nhng thông tin trong quá kh và cp phm trù hin thc-kh nng, vi nguyên tc
ph đnh bin chng ch th d báo nhng mâu thun bin chng có kh nng xut hin trong
tng lai và bit đc s vt s tn ti nh th nào vi nhng mâu thun bin chng đó. Vì l đó
mà Lê Nin nói phi có nhng s gii thích và mt s phát trin thêm.
Tóm li Phép bin chng duy vt là phng pháp trit hc đòi hi phi xem xét s vt hin
tng trong mi liên h ràng buc ln nhau, luôn vn đng phát trin. Phép bin chng đc th
hin trong mt h thng các nguyên lý, quy lut, phm trù chuyn hoá ln nhau phn ánh mi lin
h và và s vn đng, phát trin xy ra trong th gii (t nhiên, xã hi và t duy). Phép bin chng
bao gm:
 Bin chng khách quan: bin chng ca th gii vt cht
 Bin chng ch quan: S phn ánh ca bin chng khách quan vào trong đi sng ý thc
ca con ngi. Tc là t duy bin chng.
Dù là bin chng ch quan hay khách quan thì nó cng là phép bin chng vi nhng nguyên lý,
qui lut và các cp phm trù. Vy khi nói đn phép bin chng, không dng li  hc thuyt mâu
thun mà còn phi nói đn các hc thuyt v lng đi -cht đi và ngc li, hc thuyt v cái
mi cái c (ph đnh bin chng) và hc thuyt v các cp phm trù. ó là lý do Lênin nói: “Có
th đnh ngha vn tt phép bin chng là hc thuyt v s thng nht ca các mt đi lp.
Nh th là nm đc ht nhân ca phép biên chng, nhng điu đó đòi hi phi có nhng s
gii thích và mt s phát trin thêm”.
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

Câu hi 6: C s nào đ khng đnh nguyên tc lch s - c th (LS-CT) là “linh hn”
phng pháp lun ca trit hc Mác – Lênin? Nêu nhng yêu cu c bn ca nguyên tc
LSCT. ng cng sn Vit nam đã và đang vn dng nguyên tc này nh th nào vào công
cuc đi mi  nc ta?
a) C s đ khng đnh nguyên tc LS-CT là “linh hn” PPL ca TH Mác:
Th nht, theo ngha hp, nguyên tc LS-CT có c s lý lun gm 2 nguyên lý c bn :
nguyên lý v mi liên h ph bin và nguyên lý v s phát trin, nói cách khác là tng hp ca

Trong hot đng nhn thc, phi tìm hiu quá trình hình thành, tn ti và phát trin c th ca
nhng s vt c th trong nhng điu kin, hoàn cnh c th. Ngha là phi bit đc:
- S vt đã ra đi và đã tn ti nh th nào, trong nhng điu kin, hoàn cnh nào, b chi
phi bi nhng quy lut nào;
- Hin gi s vt đang tn ti nh th nào trong nhng điu kin, hoàn cnh ra sao, do
nhng quy lut nào chi phi;
- Trên c s đó, phi nm bt đc s vt có th s phi tn ti nh th nào (trên nhng
nét c bn) trong tng lai.
Trong hot đng thc tin, phi xây dng đc nhng bin pháp, đi sách c th, áp dng cho
nhng s vt c th, đang tn ti trong nhng điu kin, hoàn cnh, quan h c th. Không nên áp
dng nhng khuôn mu chung chung cho bt c s vt nào, trong bt k điu kin, hoàn cnh,
quan h nào. T đó giúp cho ch th có th s dng, khai thác hiu qu nhng công c, phng
tin vt cht can thip đúng lúc vào tin trình vn đng và phát trin ca s vt, lèo lái nó theo
đúng qui lut và hp vi li ích ca ch th.
Phi bao quát đc các s kin xy ra trong NCKH hay các bin c trong LS nhân loi. Nó
không cho phép ta kt hp chúng nh nhng cái ngu nhiên, thun tuý, đn l mà phi tái hin, mô
t chúng trên c s vch ra đc cái tt yu lôgích, cái chung (quy lut, bn cht) ca chúng, ch ra
đc nhng trt t nhân qu qui đnh chúng. Nguyên tc này đòi hi chúng ta phi xây dng đc
bc tranh KH v th gii đ nhn thc đc tính muôn v ca t nhiên, tính phong phú ca LS
trong s thng nht.
c) CS đã và đang vn dng nguyên tc vào công cuc đi mi:
CSVN cng đang quán trit và vn dng sáng to nguyên tc LS-CT vào thc tin ca đt
nc đ xây dng cho quc gia mt con đng đi lên CNXH. ng ta luôn xem xét quá trình tn
ti và phát trin ca đt nc trong bi cnh c th liên quan đn tình hình trong nc và quc t
trên tt c các lnh vc.
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

Nc ta là mt nc vn có nn kinh t nông nghip lc hu, qua nhiu nm chin tranh nên
có xut phát đim v kinh t thp so vi điu kin các nc trong khu vc. Do đó đ xây dng
ch đ Xã Hi Ch Ngha  nc ta, vn dng nguyên tc LS-CT vào công cuc đi mi  nc

- Cách mng khoa hc và công ngh, đc bit là công ngh thông tin và công ngh sinh
hc, tip tc có bc phát trin nhy vt, ngày càng tr thành lc lng sn xut trc tip, thúc đy
s phát trin kinh t tri thc, làm chuyn dch nhanh c cu kinh t và bin đi sâu sc các lnh vc
ca đi sng xã hi. Tri thc và s hu trí tu có vai trò ngày càng quan trng. Trình đ làm ch
thông tin, tri thc có ý ngha quyt đnh s phát trin.
- Toàn cu hoá din ra mnh m. ây là xu th khách quan, lôi cun các nc, bao trùm hu ht
các lnh vc, va thúc đy hp tác, va tng sc ép cnh tranh và tu thuc ln nhau gia các nn
kinh t. Quan h song phng, đa phng gia các quc gia ngày càng sâu rng c trong kinh t,
vn hoá và bo v môi trng, phòng chng ti phm, thiên tai và các đi dch
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

Câu 7: Phép bin chng t duy, t duy bin chng là gì? Mi quan h gia chúng? T duy
bin chng có vai trò nh th nào trong hot đng nhn thc và thc tin ca thi đi chúng
ta?
Khái nim phép bin chng t duy, t duy bin chng
Phép bin chng là hc thuyt nói v mi liên h ph bin và s vn đng phát trin ca vn
vt xy ra trong th gii.
 Trong th gii gm t nhiên, xã hi  Bin chng khách quan.
 Trong nhn thc và t duy  Bin chng ch quan.
Phép bin chng t duy là mt b phn ca phép bin chng ch quan, nó nói v mi liên h
ph bin và s vn đng, phát trin ca t duy, t tng con ngi.
Phép bin chng t duy phát trin rc r nht thông qua nhà t tng Hêghen, ông cho rng
t duy mi mang tính bin chng, còn cái vt cht, cái t nhiên thì siêu hình.
Theo Mác, phép bin chng t duy là s phn ánh phép bin chng khách quan t nhiên, xã
hi vào trong đu con ngi cho nên t duy là hình nh ch quan v th gii khách quan. o đó,
th gii khách quan vn đng phát trin thì t duy con ngi phi phát trin, vn đng. Th gii
vn vt luôn luôn có liên h qua li ln nhau thì trong t duy, t tng con ngi nó cng phi
liên h qua li ln nhau đ phn ánh phù hp vi hin thc khách quan.
Mun có phép BC t duy thì phi có t duy BC.
T duy bin chng là mt h thng các nguyên tc, các yêu cu nn tng đc rút ra t phép

Khi th gii này đn điu, đn gin, đng yên, n đnh thì ta không cn t duy bin chng đ
xem xét.
Chúng ta đang sng trong mt thi đi mà vn vt th gii liên h vô cùng phc tp vi nhau
và không ngng vn đng thay đi mt cách nhanh chóng. Nu không có t duy bin chúng ta s
không th thu hiu th gii này, cng không th tái hin nó li trong đu chúng ta đ chúng ta
nhn thc đúng đn th gii, đ ta vn lên làm ch và ci to th gii. Nh vy, t duy bin
chng có vai trò rt quan trng trong hot đng nhn thc và th tin ca thi đi chúng ta, c th:
T duy bin chng giúp chúng ta, mt mt, khc phc đc li t duy siêu hình, phin din,
chit trung, ngu bin; mt khác, xem xét đánh giá vn đ mt cách toàn din, đúng đn. Nó giúp
chúng ta nghiên cu bit đi thng vào vn đ, xem xét và phân tích đi tng mt cách chính xác,
đy đ, toàn vn; khc phc đc cách đánh giá đn gin, mt chiu.
T duy bin chng duy vt giúp cho chúng ta khc phc đc t tng bo th, trì tr và thái
đ đnh kin vi cái mi. Vì thiu nguyên tc phát trin ca t duy bin chng duy vt, chúng ta d
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

mc phi sai lm khi nhn thc các vn đ, thng ri vào duy tâm, siêu hình, không thy rng
đng lc ni ti ca s phát trin chính là s gii quyt mâu thun bên trong ca s vt và hin
tng.
T duy bin chng giúp chúng ta tránh nhng sai lm, s mò mm, phng đoán thiu c s
khoa hc và nguy c ri vào o tng. Khi cha đc trang b t duy bin chng duy vt, nht là
nguyên tc lch s c th, chúng ta thng nhìn nhn và đánh giá s vt mt cách chung chung,
hoc tuyt đi hoá nhng kt lun nào đó mà không gn vi nhng điu kin, hoàn cnh thc tin
xã hi c th; h d ri vào tình trng th đng, thiu sáng to trong hc tp và hot đng thc
tin.
T duy bin chng duy vt giúp cho chúng ta nhìn nhn s vt, hin tng mt cách khách
quan và khoa hc, khc phc sai lm ch quan. Thiu nguyên tc khách quan ca t duy bin
chng duy vt, vic nhn thc trong hc tp và nghiên cu ca sinh viên s gp nhiu hn ch.
Trong hc tp và nghiên cu, có nhng ngi mc bnh ch quan, duy ý chí, tuyt đi hoá nhn
thc ca bn thân, xa ri thc tin.
T duy bin chng duy vt còn giúp sinh viên có điu kin hc tp và nghiên cu các môn

loi, nó nói lên nng sut lao đng ca XH. Công c càng hiu qu, nng sut lao đng càng cao,
nó nói lên trình đ chinh phc và ci to t nhiên ca con ngi, nó nói lên s phân bit ca các
thi k kinh t.
 i tng lao đng gm
+ i tng có sn trong t nhiên: ngày xa là quan trng nht.
+ i tng do con ngi làm ra: ngày nay quan trng nht.
LLSX có tính cá nhân và xã hi:
 XH: LLSX do nhiu ngi cùng phi hp s dng đ to ra sn phm ca XH.
 Cá nhân: LLSX do 1 con ngi lao đng s dng đ sn xut ra sn phm ca XH.
Nh vy, XH ngày càng phát trin thì LLSX có xu hng ngày càng mang tính XH. Ví d: 1
cái máy trong nhà máy nhiu ngi dúng nhng ngi khác nhau đng  giai đon khác nhau mi
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />

làm ra đc sn phm, nhng nhng sn phm làm ra ri vào tay 1 ngi. ó là s bi đát ca
CNTB gây ra mâu thun trong CNTB.
Trình đ phát trin ca LLSX ngày càng cao, cao nht là trong thi đi chúng ta. Do:
 Lý do mang tính cht xuyên sut chiu dài lch s (lý do c bn): ngi lao đng luôn luôn t
hoàn thin nng lc lao đng ca mình, luôn luôn tìm kim nhng công c, phng tin lao đng
mi đ cho quá trình lao đng ca mình ngày càng nh nhàng hn và hiu qu hn. Vì vy mà
hàng ngày hàng gi và muôn đi nay con ngi luôn luôn làm cho LLSX phát trin không ngng.
 Trong thi đi ngày nay, đc bit là t khi CNTB ra đi đn nay, có 1 lý do, đó là s tác đng
trc tip ca cuc cách mng khoa hc k thut trc đây và CM khoa hc công nghê ngày nay.
ây là lý do ch yu trong thi đi chúng ta, cho nên nói cuc CMKH công ngh ngày nay là cuc
CM ca LLSX, nó làm thay đi tính cht và trình đ ca LLSX.
 Quan h sn xut
QHSX là quan h gia con ngi vi con ngi trong quá trình sn xut, nó bao gm 3 mi
quan h co bn: QH v s hu t liu SX, QH trong vic t chc và qun lý SX, QH trong vic
phân phi sn phm làm ra. Trong đó, QH s hu v TLSX gi vai trò quyt đnh. Vì thng thì ai
nm quyn s hu TLSX, ngi đó đc quyn t chc, qun lý ngun máy sn xut ca Xh,
ngi đó đc quyn phân phi sn phm do XH làm ra. Vì vy khi thay đi QH s hu là thay

 S tác đng ca QHSX đn LLSX:
Do QHSX có tính đc lp tng đi so vi LLSX nên QHSX tác đng ngc li LLSX. QHSX có
tính đc lp tng đi là do:
 QHSX là hình thc XH ca quá trình SX. Xét đn cùng nó ph thuc, nhng nó hoàn toàn
không ph thuc, nó có tính đc lp tng đi.
 QHSX nói chung, QHSH nói riêng trc tip quy đnh mc đích ca nn SX xã hi, và vì vy
nó tác đng đn LLSX.
Ví d: CNTB, mc đích là sn xut ra hàng hóa bán trên th trng đ t sn thu đc giá tr
thng d m.
XHPK, đa ch t chc sn xut đ thu đa tô.
Nc ta ngày nay mc đích sn xut xã hi là SX ra nhiu ca ci đ tha mãn nhu cu tiêu dùng
ca nhân dân ta ngày càng cao, đ m rng sn xut, không chy theo li nhun.
 QHSX chi phi trc tip đn li ích ca ngi lao đng, nht là QH qun lý và phân phi.
Trc khi đi mii, ngi ta rt th  vi s phát trin ca LLSX vì làm nhiu hay làm ít thì cng
Print to PDF without this message by purchasing novaPDF ( />