Đào thị ngọc Anh K11 Sinh học thực nghiệm
Trờng đại học s phạm Hà nội II
Khoa Sau đại học
************
Tiểu luận
Tên đề tài: Sự thụ tinh
giáo viên hớng dẫn: PGS .TS Vũ Quang Mạnh
Ngời thực hiện: Đào Thị Ngọc Anh
HVCH K11 Sinh học thực nghiệm
Hà Nội 2008
1
Đào thị ngọc Anh K11 Sinh học thực nghiệm
Mở Đầu
Từ xa xa khi con ngời bắt đầu tồn tại với t cách là một sinh vật t duy, họ đã
không ngừng tìm kiếm câu giải đáp cho những vấn đề cơ bản về sự sống. Đó là
con ngời bắt đầu từ đâu? Bằng cách nào mà một sinh vật tạo ra đợc một sinh vật
giống nó? Hay quả trứng có trớc hay con gà có trớc?... Và trong tất cả những tính
chất nhằm phân biệt cái sống và không sống. Sinh sản đợc xem là một trong
những đặc tính quan trọng nhất của sự sống của sinh vật.
Sinh sản tạo ra những cá thể mới là sự tăng số lợng tế bào từ những
tế bào ban đầu. Sự tạo thành những tế bào ban đầu để có thể tăng trởng về só lợng
tạo ra cơ thể mới có nhiều cách khác nhau tuỳ từng loài sinh vật.
Thuyết tiên thành luận cho rằng: trong phôi đã có sẵn một cơ thể thu nhỏ,
với đầy đủ các cơ quan bộ phận, sau này chỉ phát triển thêm về kích thớc chứ
không xuất hiện cơ quan nào mới. Thế kỷ XVIII nhà y học ngời ý y.aromatari
cho rằng cơ thể con với đầy đủ các bộ phận đã nằm sẵn trong tế bào trứng, tinh
trùng chỉ kích thích sự phát triển của cơ thể đó.Theo A.Vallisnieri, trong buồng
trứng của cơ thể cái đầu tiên của mỗi loài đã chứa đựng tất cả các mần mống của
loài đó. Mầm mống cơ thể con có sẵn trong không khí. Động vật đực hút các
mầm mống đó qua đờng hô hấp hay tiêu hoá rồi đa về cơ quan sinh dục để nuôi
nó trong tinh trùng.

xâm nhập vào noãn.
- Kết hợp vật chất di truyền của tinh trùng và noãn trong hợp tử.
- Hoạt hoá quá trình chuyển hoá của noãn thụ tinh ( hợp tử ) để bắt đầu quá trình
phát triển cá thể.
3
Đào thị ngọc Anh K11 Sinh học thực nghiệm

2. Sự nhận biết và tiếp xúc giữa tinh trùng và noãn
Quá trình này đặc biệt quan trọng ở các sinh vật sống dới nớc nh ao hồ hay
đại dơng, nơi có nhiều loài cùng có chung một khoảng không gian sống. Ví dụ:
con sao biển làm thế nào để tinh trùng do nó phóng thích không thụ tinh nhầm
trứng của con cầu gai sống gần đó? Nồng độ cực kỳ thấp của tinh trùng và noãn
hoà loãng trong môi trờng nớc cũng hạn chế sự gặp gỡ giữa chúng. Vậy những
loài động vật đó giải quyết bằng cách nào?
Thực tế trong quá trình sống đã có hai cơ chế đợc hình thành để giúp cho
các loài động vật này thích nghi với hình thức thụ tinh ngoài đó là: sự hấp dẫn
tinh trùng cùng loài và sự hoạt hoá tinh trùng cùng loài.
2.1. Sự hấp dẫn và hoạt hoá tinh trùng cùng loài ở các động vật sống
dới nớc
2.1.1. Sự hấp dẫn tinh trùng cùng loài.
Thực hiện bởi dạng phản ứng hớng hoá quan sát đợc ở nhiều loài sống ở
biển. Noãn của loài này tiết ra một chất hoá học có khả năng thu hút các tinh
trùng cùng loài về phía chúng. Ví dụ ở cầu gai Arbacia punctulata, ngời ta cô lập
đợc một peptit gồm 14 axitamin, đặt tên là resact, có khả năng dẫn dụ tinh trùng
và chỉ tinh trùng của loài ấy ở nồng độ cực thấp. Chất này đợc noãn tiết vào
nớc biển, khuếch tán đi xa, bám vào màng tinh trùng, nhử chúng lội theo
4
Đào thị ngọc Anh K11 Sinh học thực nghiệm
gradient nồng độ tăng dần của resact cho đến khi gặp trứng. Hơn nữa, chất tiết
nói trên không tiết ra ngẫu nhiên mà đợc tiết ra vào thời điểm hợp lý khi noãn đã

đợc phóng thích từ
đầu tinh trùng vào môi trờng. Khi pH tăng còn gây ra enzym dynein ATP aza nằm
ở cổ tinh trùng đợc hoạt hoá sử dụng mạng ATP lằmtng quá trình hô hấp hiếu khí
tạo năng lợng cho hoạt động của đuôi tinh trùng giúp no di chuyển đợc.
5
Đào thị ngọc Anh K11 Sinh học thực nghiệm
Phản ứng hoạt hoá thể ngọn có thể đợc tóm tắt nh sau:
Sự tiếp xúc với lớp keo của noãn
Luồn Ca
2+
vào
Sự xuất bào của túi thể ngọn Luồn Na
+
vào luồn H
+
ra
Giải phóng các Phơi bày Tăng pH nội bào
enzym thuỷ giải các bindin
Polyme hoá Hoạt hoá
actin dynein ATP aza

Kéo dài Tăng sự chyển
mỏm thể ngọn động của tinh trùng
2.2. Sự nhận biết đặc hiệu của các giao tử cùng loài ở động vật không
xơng sống.
Sự nhận biết đặc hiệu xảy ra khi tinh trùng xâm nhập vào lớp keo của noãn
khiến cho mỏm thể ngọn tiếp xúc với vỏ bọc noãn hoàng. Xúc tác cho quá trình
nhận biết là một protein của thể ngọn có tên là bindin, đặc hiệu cho từng loài.
6
Đào thị ngọc Anh K11 Sinh học thực nghiệm