TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--0--

ĐỀ TÀI : TÌM HIỂU QUY TRÌNH SẢN XUẤT THỨC ĂN GIA SÚC.

GVHD:Nguyễn Thị Mai Hương
SVTH:Văn Đăng Thành
Lớp :DHTP9aTT
MSSV : 13092841

Tháng 4 năm 2016


Lời nhận xét
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………


Mục lục
I.

Giới thiệu chung: ..................................................................................................................... 1

II.

Quy trình sản xuất: ................................................................................................................... 2
Nguyên liệu: ......................................................................................................................... 2


8.

Làm vụn: ............................................................................................................................ 11

9.

Sàng: .................................................................................................................................. 11

10.

Đóng gói: ........................................................................................................................ 12


I.

Giới thiệu chung:

Do nhu cầu đời sống của nhân dân ngày tăng cao,nhu cầu về đạm động vật trong cơ cấu thức ăn ngày
càng tăng cao,dẫn đến kích thích nghành chăn nuôi phát triển.Vì vậy nhu cầu thức ăn chăn nuôi cung
cấp đầy đủ chất dinh dưỡng được quan tâm hơn hết.Tuy nhiên việc sử dụng các loại thức ăn bằng
phương pháp thủ công lại không đáp ứng được yêu cầu này.Do vậy,các loại thức ăn gia súc ra đời,đặc
biệt ngày này thức ăn dạng viên chiếm phần lớn thị trường thức ăn chăn nuôi.Chính vì vậy,bài nay sẽ
cng cấp cho chúng ta một cái nhìn về quy trình sản xuất thức ăn chăn nuôi,ở đây rõ hơn là thức ăn
giành cho gia súc.
Quy trình sản xuất thức ăn gia súc được biểu diễn dưới dạng sơ đồ như sau:
Nguyên liệu

Phân loại,làm sạch



1. Nguyên liệu:
Nguyên liệu để sản xuất thức ăn gia súc rất đa dạng và phong phú.Bao gồm các sản phẩm như
gạo,ngô,mì,sắn,cá,tôm,men vi sinh….Với sự đa dạng về nguyên liệu cũng như tùy thuộc vào nhu cầu
dinh dưỡng của từng giống loài,độ tuổi mà chúng ta lựa chọn,phân loại để tính toán cung cấp dinh
dưỡng phù hợp cho từng đối tượng.
Có rất nhiều cách phân loại nguyên liêu như:
-

Dựa vào nguồn gốc nguyên liệu: thực vật ,động vật ,Vi sinh vật….

-

Dựa vào chất dinh dưỡng: nguyên liệu giàu chất béo,giàu tinh bột,giàu chất đạm,giàu nước….

-

Dựa vào hàm lượng tinh bột:thức ăn tinh,thức ăn khô.

-

Dựa vào khẩu phần: thức ăn đậm đặc,thức ăn bổ sung.

Nguồn nguyên liệu:
-

Từ nguồn phế liệu của nhà máy:nhà máy sản xuất đường,dầu ăn,bột,bia,chế biến rau quả….

-


-

Thiết bị tách hạt màu: Một số nguyên liệu hạt như ngô,gạo,ngũ cốc có màu khác không đặc trưng
thường là các hạt không tốt hoặc hư hỏng . Để tách các hạt có màu khác thường ra khỏi khối hạt,
có thể dùng máy tách hạt màu. Máy tách hạt màu làm việc dựa theo nguyên tắc phân biệt hạt màu
bằng cảm biến màu của dòng hạt đang trượt trên rãnh. Nếu phát hiện hạt có màu khác lạ, một ống
thổi khí sẽ thổi hạt màu ra khỏi rãnh và rơi xuống máng hứng bên dưới. Máy có thể tách hầu hết
các hạt có màu sẫm ra khỏi khối hạt có màu sáng.

3


Hình 2 : Thiết bị tách hạt màu.
Sau khi được làm sạch được đưa đến các thùng để bắt đầu quá trình trộn.
3. Trộn:
Tại trạm trộn,quá trình này kết hợp những nguyên liệu trong thùng chứa theo công thức,mà tùy theo
đối tượng sử dụng và mỗi công ty sẽ có một công thức khác nhau.Đây được coi là công đoạn quan
trọng nhất của mỗi nhà máy.Một công thức chính xác sẽ cho ra một sản phẩm chất lượng cao và đầy
đủ chất dinh dưỡng.Mỗi một đối tượng hoặc một nhà sản xuất sẽ có những điều chỉnh tỉ lệ,hàm lượng
nguyên liệu sao cho phù hợp,cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng.
Thiết bị trộn thường là thiết bị trộn nằm ngang.Sẽ có một đầu chuyển nguyên liệu từ các cabin nguyên
liệu vào thiết bị trộn với tỉ lệ mà nhà sản xuất mong muốn.

Hình 3 : Cấu tạo thiết bị trộn nằm ngang.
Thông thường tại các nhà máy sản xuất thức anh gia súc thì quy trình này được điều khiển bởi máy
tính,công thức sẽ được thiết lập trên máy tính,và được điều khiển bởi công nhân.
4. Nghiền:
Nghiền là quá trình phá vỡ cấu trúc nguyên liệu theo kích thước yêu cầu.Việc nghiền nát nguyên liệu
sẽ giúp cho quá trình chuyển hóa năng lượng của gia súc tốt hơn.
Thiết bị nghiền phổ biến nhất trong nghành công nghiệp sản xuất thức ăn giá súc là máy nghiền dạng

quay của búa nghiền,có thể gây tắc nghẽn thiết bị, làm giảm hiệu suất nghiền cũng như hư hỏng thiết
bị.Nguyên liệu sau khi nghiền phải đạt được tiêu chí về độ ẩm không quá cao.
5. Phối trộn:
Trộn là công đoạn phối trộn tất cả các nguyên liệu đã nghiền trước đó để tạo ra một hỗn hợp đồng
nhất theo một công thức mong muốn.Như vậy giai đoạn này là giai đoạn điều chỉnh tỉ lệ chất dinh
dưỡng sao cho phù hợp với từng đối tượng.Quá trình trộng thường cải thiện vị ngon của thức ăn cho
gia súc.
-

Xẻng : Nguyên liệu được trộn thành một khối đồng nhất trên một thiết bị trộn với một dụng cụ
chuyên dụng là xẻng.Cũng giống như nguyên lý của máy trộn bê tông vậy.Nguyên liệu được đưa
vào thiết bị bị phân lớp thành từng tầng thành phần nguyên liệu khác nhau,sau đó pha trộn và tạo
thành một khối đồng nhất.Một dụng cụ xẻng hoạt động đạt hiệu quả khi sự phân bố các thành phần
nguyên liệu phải như nhau.Nói một cách khác,trong một khối nguyên liệu đã được trộn,tất cả các
nguyên liệu phải đầy đủ và đạt tỉ lệ như yêu cầu,khi đó khối nguyên liệu mới đồng nhất.

-

Máy trộn: Máy trộn được thiết kế với các ổ đĩa động cơ nhỏ theo hình xoắn ốc.Các ổ đãi này được
chạy bằng động cơ điện hoặc dầu để hạn chế chi phí sản xuất.

Hai mẫu thiết kế của máy trộn thức ăn thông thường trong các nhà máy thức ăn chăn nuôi là máy trộn
dạng đứng và dạng ngang.Một loại thứ ba ít được sử dụng là máy trộn băng tải.
a. Máy trộn thẳng đứng:
Máy trộn thẳng đứng thường hoạt động chậm,kéo dài.Thời gian trộn phụ thuộc vào việc nhào trộn liên
tục xung quanh một trục quay với các rãnh giống đường xoắn ốc.Nguyên liệu được đưa vào thông qua
một thiết bị phễu phía dưới trụ.Dưới tác dụng của lực cơ học,trục xoắn ốc bắt đầu quay,nguyên liệu
được đưa lên cao sau đó rớt xuống,cứ như vậy hoạt động này được lặp đi lặp lại.Sau khi trộn trong
một thời gian xác định trước,thường là 10-15 phút(mặc dù thời gian này có thể ngắn hơn tùy thược
vào từng hỗn hợp),hỗn hợp này được thải vào một túi đựng hoặc một băng chuyền.

Ép viên liên quan tới quá trình nén của một hỗn hợp thức ăn qua các lỗ nhỏ trong một vòng thép cứng
hoặc một đĩa vòng làm bằng con lăn thép cứng.Nguyên tắc hoạt động của một đĩa vòng được miêu tả
9


như hình phía dưới.Các con lăn thép này hoạt động dựa vào sự điều khiển thông qua thiết lập của máy
tính.Con lăn này hoạt động trên bề mặt phẳng ngang hoặc thẳng đứng tùy theo thiết kế của thiết bị.Các
con lăn được thiết lập chạy theo một hướng nhất định sao cho việc ép viên đạt sự đồng đều.Sau khi
hỗn hợp được đi qua các lỗ ép thì bên ngoài

Hình 9: Thiết bị ép viên.
7. Làm mát:
Trong quá trình ép viên hỗn hợp,nguyên liệu được đưa vào trong thiết bị đùn,ép.Tại đây,nhiệt độ thiết
bị cũng như môi trường xung quanh bình thường,ta có thể thêm nước vào nếu ngyên liệu quá khô,để
hỗn hợp đạt độ ẩm khoảng 15-16%,tuy nhiên không được xử lý nhiệt trước khi cho vào khuôn.Việc
tăng độ ẩm cũng như không xử lí nhiệt sẽ giúp khả năng ép đùn đạt hiệu quả hơn.Các lực ma sát tạo ra
trong quá trình ép đùn sẽ sinh nhiệt làm tăng nhiệt độ viên thức ăn và môi trường bên trong thiết bị lên
lến 60-70°C.Do đó các viên ép đùn này phải được làm lạnh sao cho bằng với môi trường bên ngoài
thiết bị bằng cách để những viên thức ăn này dưới nền nhà máy hoặc chứa trong thùng có trang bị quạt
làm mát.Trong thời gian làm mát độ ẩm của viên ép giảm xuống còn 12%.,do quá trình bay hơi để làm
giảm nguy cơ nấm mốc phát triển.
10


-

Yêu cầu chất lượng viên ép: Viên ép nên đạt mộ mức độ cứng theo mong muốn.Chất lượng cảu
viên ép phụ thuộc nhiều vào số lượng và tính chất của tinh bột và protein trong nguyên liệu.Ngoài
ra một số chỉ tiêu về độ ẩm,hàm lượng chất xơ,hàm lượng dầu,độ mịn cũng ảnh hưởng đến chất
lượng của viên ép.

sản phẩm khi vận chuyển.

12


Tài liệu tham khảo
[1]. Parr, W.H. (1988) The small-scale manufacture of compound animal feed (ODNRI Bulletin
No.9).
[2]. Philo Francis. Problems and prospects of cattle feed manufacturing units in Kerala (Chaper 2:
Cattle Feed Industry).
[3]. Dr. Charles Stark .Feed Manufacturing To Lower Feed Cost.