SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC TÌNH CẢM CHO TRẺ 5 – 6
TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA TIẾN THÔNG QUA LỒNG
GHÉP VIỆC “HỌC TẬP VÀ LÀM
THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH”
Người thực hiện: Nguyễn Thị Vinh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Tiến
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Chuyên môn.
THANH HOÁ NĂM 2015
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Hưởng ứng cuộc vận động và “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh” của ban chấp hành Trung Ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây
là một việc làm hết sức cần thiết vì nó là một tài sản vô cùng qúi báu của
Đảng ta, của dân tộc ta và cũng là một trong những cơ sở của nền giáo dục
Việt Nam. Cũng chính vì lẽ đó mà bản thân tôi luôn trăn trở mình là một
người giáo viên dạy lớp 5-6 tuổi cần phải làm gì? Để đưa nội dung này vào
giáo dục cho trẻ để trẻ tiến bộ và phát triển theo yêu cầu của giáo dục hiện
nay. Trong những năm qua bộ chính trị đã triển khai nghị quyết 03- CT/TW
về tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Mỗi giáo viên mầm non không chỉ học tập mà còn giáo dục cho thế hệ học
các cháu. Dạy trẻ cũng như trồng cây non, Trồng cây non được tốt thì sau
này cây lên tốt. Dạy trẻ tốt thì sau này các cháu thành người tốt. Công tác
giáo viên và mẫu giáo có khác nhau, nhưng cùng chung một mục đích đào tạo
tạo những công dân tốt, cán bộ tốt cho tổ Quốc, cho chủ nghĩa xã hội. Điều
trước tiên là dạy trẻ về đạo đức”.
Đã hơn 40 năm trôi qua, Bác Hồ kính yêu đã đi xa nhưng trong tôi
những câu nói và lời căn dặn của Bác đối với thế hệ sau này làm tôi luôn ghi
nhớ và hứa mình phải là tấm gương đạo đức cho trẻ học tập theo, giáo dục cho
trẻ tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Giáo dục tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho trẻ mầm non tưởng đó
là vấn đề khá xa vời với thực tế nhưng thật chất nó rất gần gũi, giản dị như
việc giáo dục một con người có chuẩn mực về đạo đức để làm gương cho trẻ
học và noi theo từ hình ảnh Bác Hồ: Thật thà, giản dị, dũng cảm, vững vàng,
kính trên nhường dưới…. Từ đó trẻ hình thành nhân cách một con người.Vì
trẻ em như tờ giấy trắng nếu chúng ta vẽ bẩn vào đó thì tờ giấy trắng đó sẽ
bẩn, khi chúng ta xóa thì chúng không hết mà chỉ nhòa đi một phần , đòi hỏi
chúng ta là nhà giáo dục cần phải giáo dục cho trẻ thế nào để nhân cách ban
đầu của trẻ luôn tươi sáng không bụi bẩn. Cũng như trong xã hội hiện nay trẻ
em là vấn đề cần quan tâm nhất vì chúng là những nhân tài tương lai của quốc
gia mà muốn thành nhân tài thì đòi hỏi chúng cần phải có đức hạnh mà ai sẽ là
người dìu dắt chúng trở nên “đức hạnh hiền tài” mà không ai khác đó là gia
đình và xã hội, xã hội ở đây được nói là giáo dục có giáo dục tốt thì mới có
con người tốt. Trẻ em mầm non như cây non cần phải uốn nắn ngay từ đầu,
chúng luôn chạy đua với sự tiến bộ mà quên đi đạo đức thuần phong mỹ tục
của người Việt Nam ta, quên đi đức tính cao đẹp của Bác… và càng nói đến
hơn nữa là tình hình “hiểu biết về lịch sử” của giới trẻ hiện nay đang bị lãng
quên chúng chạy theo sự cám dỗ của xã hội, sự văn minh của phương tây mà
quên mất mình là người Việt, quên đi cội nguồn ... Đó là những trăn trở của
nhiều người làm giáo dục, trong đó có tôi. Tôi luôn nhớ đến lời dạy của Bác
“Các thầy cô giáo phải tìm cách dạy, dạy cái gì, dạy như thế nào để trò hiểu
sát chất lượng trẻ về lĩnh vực tình cảm, kỹ năng xã hội để nắm bắt được khả
năng của trẻ lớp mình từ đó tôi có biện pháp giáo dục phù hợp:
Kết quả khảo sát đầu năm:
T
T
Nội dung khảo sát
1
Trẻ dũng cảm, thật thà
lẽ phép.
Trẻ đoàn kết, giúp đỡ
bạn bè, người thân.
Trẻ siêng năng, chịu
2
3
Số
trẻ
32
Số
trẻ
8
25
Đạt
Chưa đạt
TB
Số
trẻ
11
%
34.4
Số
trẻ
4
%
12.5
10
31.2
6
18.8
9
28.1
6
31.2
8
25
32
8
25
9
28.1
11
34.4
4
12.5
III- CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
1. Xây dựng, sưu tầm góc sách, tranh ảnh về Bác Hồ để lồng giáo
dục tình cảm cho trẻ.
Mặt khác tư duy của trẻ mẫu giáo chủ là tư duy trực quan hình tượng,
do vậy để trẻ nhận biết được về Bác và biết về cuộc đời, đức tính của Bác thì
phải có hình ảnh, dẫn chứng minh hoạ cụ thể thì nhận thức của trẻ sẽ nhanh
ăn cá và thịt lợn Bác nuôi.
Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, Tôi tận dụng tối đa các sản phẩm
của trẻ tìm hiểu về Bác Hồ để trang trí lớp, trẻ được vẽ, xé, dán các sản phẩm
đẹp để trang trí các góc nhân ngày 2/9 hay ngày sinh nhật Bác, ngày 30/4.
Các buổi chơi trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình đã làm nên trẻ
rất thích thú. Những hoạt động giao tiếp qua vai chơi người mua người bán
dạy trẻ biết thể hiện thái độ ân cần niềm nở, chào hỏi, lễ phép với khách hàng
thông qua đó tạo được mối quan hệ thân thiện giữa trẻ vơí trẻ khi chơi.
Bên cạnh đó khi trẻ chơi tôi cũng xây dựng qui ước với trẻ về qui định
trong lớp học và phòng triển lãm cũng như góc sách nói về Bác Hồ.
Tôi qui ước với trẻ cách lấy đồ dùng đồ chơi đúng nơi qui định, hay qui
định với trẻ về cách giao tiếp trong khi chơi, không la hét quá to, không chạy
nhảy xô đẩy nhau, có sự giao tiếp thân mật trong các vai chơi, các bạn trai
nhường nhịn các bạn gái, cùng tham gia vào các vai chơi vui vẻ, không tranh
giành đồ chơi của nhau
Trẻ lớp tôi được tiếp xúc với lời kể, hình ảnh về Bác, được trải nghiệm
và khám phá về Bác nhiều hơn, tôi đã tạo cho các bé một góc sách, tranh ảnh
với rất nhiều nguyên vật liệu để trẻ thể hiện tình yêu với Bác.
Tóm lại: Việc sưu tầm góc sách về Bác sẽ tạo môi trường thân thiện cho
trẻ hoạt động, giao tiếp, tìm hiểu về Bác Hồ tôi còn mang đến cho trẻ một
không khí lớp học thật ấm áp tràn ngập yêu thương, cô giáo cũng giống như
một người bạn lớn để trẻ có thể an tâm chia sẻ những thắc mắc, băn khoăn
cũng như những ‘ bức xúc” rất trẻ con của mình. Mặt khác nhờ có những hình
ảnh đó mà trẻ hứng thú, thích tìm tòi, khám phá, ngoan ngoãn, lễ phép, nghe
lời cô chăm chỉ trong công viêc nhỏ và biết nhường nhịn các em nhỏ, kính
trọng ông ba bố mẹ....
6
( Hình ảnh tôi đang hướng dẫn cho trẻ xem tranh, ảnh, về cuộc đời Bác Hồ )
với Bác Hồ. Tôi đã sử dụng một số câu hỏi sau để trẻ nhận biết về Bác.
+ Trong bức ảnh này có những ai?
+ Bác Hồ đang làm gì?
+ Bạn Minh Phương đang làm gì?
Qua các hình thức mới đầu năm học mà các cháu đã có ý thức và hình
thành đạo đức nhân cách của trẻ :
- 100 % trẻ đến lớp biết chào cô, chào ông bà, bố mẹ. Khi đi chơi trong
sân trường gặp các cô chú không phải là cô giáo của mình nhưng trẻ vẫn chào
hỏi rất lễ phép. Trẻ về nhà biết thưa gửi, chào hỏi ông bà, họ hàng…
- Trong lớp lúc nào cũng yêu thương nhau, giúp đỡ các bạn trong lớp
* Đối với chủ đề “ Bản thân”
Với chủ đề này tôi sử dụng các hình ảnh như Bác Hồ đang tập thể dục,
8
( Bác Tập luyện thể dục trong rừng cùng các chú bồ đội)
..để lồng vào các hoạt động chiều hoặc vào các buổi thể dục sáng để dạy cho
trẻ học theo Bác đó là phải biết giữ gìn sức khoẻ bằng cách ăn uống đầy đủ,
ngủ đúng giờ, phải siêng tập thể dục thể thao, theo lời kêu gọi của Bác Hồ để
mỗi ngày đều có sức khỏe tốt, cơ thể phát triển khỏe mạnh, hài hòa, cân đối.
Biết cách ăn mặc gọn gàng, giản dị khi đến lớp. Đó cũng là cách học tập
phong cách giản dị của Bác dù ở nhà hay đi đâu.
Với việc lồng ghép các nội dung này trong chủ đề tôi thấy các cháu
ngày càng chịu khó tập thể dục, biết giữ gìn vệ sinh cơ thể đầu tóc, quần áo
gọn gàng hơn
* Đối với chủ đề “Gia đình”
Sinh thời, Bác đã chăm lo, dạy dỗ các cháu từ việc nhỏ đến việc lớn:
“Các cháu phải chăm ngoan, ở nhà phải nghe lời bố mẹ, đi học phải siêng
năng, đối với thầy phải kính trọng, lễ phép, đối với bạn phải đoàn kết thương
yêu giúp đỡ lẫn nhau”. Do đó, tôi luôn nhắc nhở trẻ có thái độ lễ phép, kính
được lợi ích của cây đối với lợi ích con người: cung cấp gỗ, làm cho không
khí trong lành …câu nói của Bác:
“Mùa xuân là tết trồng cây
Làm cho đất nước ngày ngày càng xuân”
10
Ngoài ra tôi còn sử dùng hình ảnh: Bác trồng cây, bác tưới nước cho
cây - Hằng ngày, trẻ thích được phụ cô tưới nước cho cây, nhặt lá úa trong bồn
hoa.
( Bác đang trồng cây))
* Đối với chủ đề Trường tiểu học
Bước đầu dạy và giải thích đơn giản cho trẻ hiểu 5 điều Bác Hồ dạy:
“Yêu Tổ Quốc, yêu đồng bào
Học tập tốt, lao động tốt
Đoàn kết tốt, kỉ luật tốt
Giữ gìn vệ sinh thật tốt
Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm ”
- Trước hết, cần dạy trẻ phải thương yêu giúp đỡ nhau, phải đoàn kết
chặt chẽ: Đoàn kết giữa các trẻ lớn và các trẻ bé.
- Sau đó, dạy cho các trẻ phải yêu lao động, giữ gìn kỷ luật. Chớ tự do
phóng túng, vì tự do phóng túng là không tốt. Cô dạy trẻ tuân thủ theo các quy
định, nội quy của lớp học
Ví dụ: xếp hàng để làm vệ sinh trước khi ăn …
- Trong sinh hoạt hàng ngày, cần tập cho các trẻ nên tự phục vụ bản
thân cho quen, không nên làm nũng.( Cho trẻ tự thay đồ, làm vệ sinh cá nhân)
- Cần cho các trẻ nên thi đua, thi đua học tập, thi đua trong mọi việc để
11
đoàn kết biết cùng nhau hợp tác chia sẻ chơi trò chơi
- Phát triển nhận thức.
+ Xem băng hình vi deo về một số hoạt động của Bác Hồ với các cháu
thiếu nhi
+ Xem băng vi deo tư liệu về các hoạt động của Bác Hồ trong sinh hoạt,
công việc làm của Bác vào những ngày Bác làm chủ tịch nước….,
12
Thông qua việc cho trẻ xem video, các hình ảnh tư liệu về Bác, trẻ biết
1 số kiến thức về quê hương mình đang sinh sống: tên gọi, có những di tích
nào …( mặc dù trẻ chưa biết hết các di tích, các cảnh đẹp ở quê hương mình
và chưa biết cụ thể nằm ở chỗ nào), mặt khác trẻ còn biết được những việc
làm của Bác như: Bác đi thăm các trường mẫu giáo, thăm các cụ già, tặng quà
cho các cháu nhân ngày tết thiếu nhi, ngày tết trung thu…Qua đó giáo dục trẻ
biết học Bác luôn quan tâm đến mọi người xung quanh mình, từ cụ già đến em
nhỏ. Hoặc một số hình ảnh Bác đang cho cá ăn, Bác trồng cây, tưới cho cây,
Bác đang đi thăm đồng ruộng,…để từ đó giáo dục trẻ biết yêu quý chăm sóc
cây cối, con vật nuôi, biết yêu lao động,
- Phát triển ngôn ngữ.
+ Kể, cho trẻ nghe những câu chuyện về Bác
+ Cho trẻ đọc thơ, ca dao, kể chuyện về Bác
Ví dụ: Cho trẻ học bài thơ: Thư trung thu. Trẻ biết yêu Bác Hồ, yêu tổ
quốc Viết nam, Yêu quê hương nơi mình sinh ra. Bảo vệ tổ quốc
Tuổi nhỏ làm việc nhỏ
Tùy theo sức cua minh.
Từ đó trẻ biết yêu lao động siêng năng giúp đỡ cô giáo bạn bè người
thân
Dạy cho trẻ hiểu một số mẩu chuyện ngắn về Bác như “Ba chiếc ba lô”,
“Chú ngã có đau không?” …
được phân công.
Giáo dục trẻ không được lấy đồ dùng, đồ chơi của chung ở lớp mang về
nhà làm của riêng cho mình, không giành đồ chơi để chơi 1 mình mà phải chia
sẻ để cho các bạn cùng chơi. Biết chia sẻ đồ chơi của mình với các bạn xung
quanh.
Dạy trẻ cần xưng hô lịch sự khi nói chuyện với bạn của mình, không
xưng hô mày – tao mà phải xưng bằng tôi- bạn. Thời gian đầu, 1 số bé thường
lấy đồ chơi trong lớp mang về nhà, nhưng sau khi được cô giải thích, khuyên
bảo, các trẻ đã giữ gìn đồ dùng trong lớp không còn mang đồ về nhà nữa.
Trong khi chơi trẻ đã tập dần cách xưng hô thân thiện “ bạn – mình”,
không có cách xưng hô “ mày – tao”.
- Phát triển thẩm mỹ.
+ Tạo hình: Trang trí ảnh Bác làm dây hoa trang trí nhân ngày sinh nhật
Bác, vẽ tô màu cắt dán các tranh ảnh về Bác Hồ, lắp ghép nhà sàn, xây dựng
ao cá Bác Hồ, nhà bảo tàng Hồ Chí Minh
+ Âm nhạc: “Nhớ giọng hát Bác Hồ- Thanh Phúc” “Bác Hồ người cho
em tất cả - Hoàng Lân”, “Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn chúng em nhi đồngPhong Nhã…
Cô cùng trẻ hát và vận động theo bài hát “ Em mơ gặp Bác Hồ” Nhớ ơn
Bác” qua đó tôi lồng giáo dục trẻ về tình yêu của Bác đối với các cháu thiếu
nhi và ngược lại tình yêu của các cháu thiếu nhi với Bác.
14
Kết quả: Thông qua tất cả các chủ đề trong năm học tôi luôn lựa chọn
nội dung giáo dục theo tấm gương của Bác và kết quả đạt được. Trẻ dũng
cảm, thật thà lẽ phép.
Trẻ ngày càng đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, người thân.
Trẻ siêng năng, chịu khó lao động, tập thể dục hơn trước
Trẻ biết tiết kiệm, giữ gìn, môi trường sạch sẽ, yêu quý chăm sóc cây
( Hình ảnh Bác Hồ thăm các chị các mẹ ngày 20/10)
Ví dụ 2: Ngày 20/11- ngày nhà giáo Việt nam
Nhân ngày này tôi cho trẻ hát những bài hát về các thầy cô giáo, tôi có
thể khuyến khích trẻ có thể hát các bài hát về Bác Hồ mà trẻ biết hoặc cho trẻ
tham gia hát, đọc thơ…Ngoài ra tôi còn đọc cho trẻ nghe những lời cặn dặn
của Bác giành cho các thầy cô giáo và các cháu học sinh. Qua đó giáo dục trẻ
biết siêng năng, chịu khó học tập để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ.
Ví dụ 3: Ngày 19/ 5 là ngày sinh nhật của Bác Hồ
Cho trẻ hát, đọc thơ, đồng thời tôi kể cho trẻ nghe các câu chuyện về
Bác Hồ: “ Đôi dép Bác Hồ” “Một bao diêm” qua đó tôi giáo dục trẻ những
phẩm chất tốt đẹp của Bác Hồ: Tiết kiệm, chăm lo cho mọi người xung quanh
và yêu quý đồng bào ta….để trẻ noi theo.
Ví dụ 4: Ngày 02/ 9 là ngày Quốc Khánh, ngày khai giảng, tết trung
thu,…
Trẻ hiểu thêm ngày Quốc Khánh của đất nước 2/9, ngày khai giảng năm
học nghe thư của Bác Hồ, Ngày tết trung thu các em thiếu nhi tôi đọc thư bác
dành tình cảm cho các bé, ngày tết dương lich, , ngày giỗ tổ hùng vương, ngày
giải phóng đất nước 30/4 và ngày quốc tế lao động 1/5 Mỗi một sự kiện tôi
gắn một bức ảnh có Bác tham gia để giới thiệu với các bé, Từ đó các bé hình
thành tính yêu dân tộc, đất nước việt Nam.
Ví dụ 5: Ngày tết âm lịch của đất nước :
16
Qua chủ đề “Tết và mùa xuân” tôi lồng giáo dục cho trẻ về “ Nhờ sự
hướng dẫn thông qua ngày hội, lễ và các hoạt động vui chơi tôi đã giáo dục
được các trẻ trong lớp đã biết các ngày lễ của đất nước mình, trẻ thêm yêu quê
hương- đất nước mình.
+ Qua những ngày lễ trong năm còn lồng và giáo dục được trẻ đức tính
17
gạo, không lãng phí dù chỉ 1 hạt cơm, không làm rơi vãi cơm xuống đất hoặc
trên bàn thông qua việc hình thành cho trẻ thói quen ăn uống có văn hóa như:
- Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn.
- Cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng
đắn.
- Ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn,
không nói chuyện khi ăn, ăn hết suất
- Biết mời ba mẹ và anh chị trước khi ăn.
- Biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén, thìa … hoặc biết giúp gia đình
chuẩn bị giờ ăn
- Ngồi ngay ngắn, không làm ảnh hưởng đến người xung quanh.
- Được sự hỗ trợ của cha mẹ học sinh tôi biết thêm các thông tin trẻ ở
nhà trẻ tự phục vụ khi ăn , ăn hết phần ăn của mình , giảm hẳn hiện tượng bỏ
cơm, đồ ăn thừa. Đồng thời giảm hẳn số trẻ làm rơi vãi cơm trên bàn. Tuy
nhiên giờ ăn của trẻ đôi lúc còn ồn, nói chuyện nhiều, chưa tập trung vào giờ
ăn.
Tôi còn xây dựng góc sách về : Tấm gương đạo đức của Bác ở các nội
dung giáo dục khác nhau và giới thiệu để phụ huynh cùng đọc và dạy con .
Ngoài ra lớp tôi cũng thành lập ‘‘hòm thư cha mẹ” ở ngoài hành lang
trước cửa lớp để phụ huynh góp ý với giáo viên những vấn đề nhạy cảm
không tiện trao đổi trực tiếp, khi có ý kiến góp ý tôi đều trao đổi thảo luận
nhóm cùng đồng nghiệp tìm ra những phương pháp giải quyết tối ưu, nếu là
thư góp ý phê bình thì chúng tôi sẽ gặp trực tiếp phụ huynh và tiếp thu ý kiến
một cách cầu thị và lập tức sửa sai.
Kết quả: Những việc làm này tuy nhỏ nhưng cũng để lại trong lòng các
phụ huynh những tình cảm tốt đẹp, góp phần thắt chặt sợi dây tình cảm giữa
phụ huynh và nhà trường. Mặt khác phụ huynh còn nhìn thấy rõ sự tiến bộ của
Số
trẻ
%
18
1
Trẻ dũng cảm, thật thà
lẽ phép.
32
12
37.4
11
34.4
9
28,2
0
0
Hồ.
Sau một năm học lồng ghép dạy trẻ ‘‘Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh ” tôi thấy các bé của lớp tôi có những thay đổi rõ rệt,
giờ đây các bé đều rất vui vẻ tự tin khi đến lớp, thân thiết nhau hơn.
+ 100 trẻ thật thà lẽ phép.
+ 100 đoàn kết, giúp đỡ bạn bè
+ 100 trẻ nhận biết được Bác Hồ, biết yêu Quê- Hương- Đất nước mình
+ Trẻ siêng năng, chịu khó hơn.
+ Trẻ biết tiết kiệm, giữ gìn, môi trường sạch sẽ, yêu quý chăm sóc cây
cối,con vật…
+ Trẻ không còn hiện tượng tranh giành đồ chơi hay đánh bạn nữa, không
những thế các bé còn biết quan tâm chia sẻ với cô giáo và bạn bè, người thân.
Thật sự với các bé ‘‘mỗi ngày đến trường là một ngày vui”
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận:
Bản thân tôi luôn học hỏi tìm tòi ở đồng nghiệp, từ nghiên cứu tài liệu.
Từ đó, tôi rút ra những kinh nghiệm sau
- Qua thời gian thực hiện, tôi nhận thấy việc dạy cho trẻ học tập và làm
theo tấm gương của Bác không khó, nếu chúng ta biết đề ra những biện pháp
khả thi. Giáo viên cần phân chia thời gian hợp lý, không chú ý đến mặt nào và
cũng không coi trọng mặt nào.
19
- Việc dạy trẻ cần phải được tiến hành đồng bộ và thường xuyên, luôn
chú trọng đến lời nói của mình khi giao tiếp với trẻ và đồng nghiệp, luôn làm
gương cho trẻ.
- Tôi nghĩ giáo dục trẻ mầm non thực hiện theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí minh là một việc làm cần thiết và quan trọng. Vì vậy, tôi và các bạn cần
cố gắng học tập, nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm để tiến bộ mãi và thu thập