Đề bài: Phân tích mối quan hệ giữa chức năng hành pháp và chức năng
hành chính của Chính phủ Việt Nam theo Hiến pháp và pháp luật hiện hành.
A.

Mở đầu.
Chính phủ - cơ quan quan trọng trong hệ thống các cơ quan trong bộ máy

nhà nước Việt Nam, có vai trò quyết định đối với sự phát triển của đất nước. Vì
vậy, việc tìm hiểu vị trí, chức năng của Chính phủ, từ đó đề ra những giải pháp để
xây dựng một Chính phủ Việt Nam vững mạnh, hiện đại là cả quá trình nan giải,
lâu dài. Trong bài tiểu luận này, nhóm xin được trình bày những chức năng cơ bản
nhất của Chính phủ Việt Nam, mối liên hệ giữa các chức năng và giải pháp để
Chính phủ thực hiện chức năng của mình ngày càng tốt hơn.
B.
I.

Nội dung.
Vị trí Chính phủ.
Hiến pháp 2013 tại Điều 94 quy định về vị trí của Chính phủ đó là: Chính

phủ là cơ quan hành chính cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội.
Như vậy, Hiến pháp 2013 đã hoàn thiện quy định về vị trí pháp lí, chức năng
của Chính phủ. Theo đó quyền hành pháp được giao cho Chính phủ. Đây là một
trong ba quyền hành của quyền lực nhà nước.
Trong hệ thống cơ quan hành chính ở nước ta thì Chính phủ “là cơ quan
hành chính nhà nước cao nhất”. Chính phủ thống nhất quản lí nền hành chính quốc
gia, thống nhất quản lí và điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế,
văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh đối ngoại của Nhà nước. Thực hiện chức
năng quản lí nhà nước, Chính phủ áp dụng các biện pháp để hoàn thành mục tiêu,
nhiệm vụ đã xác định. Tính chất cơ quan hành chính cao nhất đã nhấn mạnh vị thế

cùng với sự phát triển tư duy về tổ chức nhà nước, quyền hành pháp được hiểu
theo khía cạnh chủ động và với phạm vi bao quát, thể hiện ở việc hoạch định chính


sách quốc gia và điều hành chính sách đó. Chức năng hành pháp của Chính phủ
được thể hiện qua các họat động chủ yếu sau:
Thứ nhất, Chính phủ đề xuất, hoạch định chính sách trình Quốc hội, Ủy ban
Thường vụ Quốc hội quyết định.
Chính sách là tập hợp những chủ trương thể hiện mục tiêu phát triển các lĩnh
vực kinh tế, xã hội và cách thức thực hiện mục tiêu đó. Các chính sách đó có thể
mang tính dài hạn, trung hạn, ngắn hạn; tổng hợp hoặc cụ thể.
Chức năng này được quy định tại khoản 2 Điều 96 Hiến pháp 2013 và Điều
7 Luật tổ chức Chính phủ. Theo đó Chính phủ có những nhiệm vụ và quyền hạn
sau:
- Đề xuất, xây dựng chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các
chương trình dự án trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết
định.
- Chính phủ có quyền quyết định các chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế
hoạch và các chương trình, dự án theo thẩm quyền.
Như vậy, xuất phát từ nội dung, bản chất của quyền hành pháp, Hiến pháp
2013 ghi nhận vai trò, trách nhiệm của Chính phủ trong việc đề xuất cũng như
quyết định theo thẩm quyền các chủ trương, giải pháp điều hành kinh tế, văn hóa,
xã hội.
Thể hiện vai trò là người đề xuất chính sách, Chính phủ trình Quốc hội dự
án Luật, pháp lệnh; dự án ngân sách nhà nước; mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ cơ bản
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; chính sách cơ bản về tài chính sách tôn
giáo của Nhà nước, … Hoạch định chính sách quốc gia thể hiện trách nhiệm chính


trị và vai trò của cơ quan hành pháp việc duy trì trật tự và thúc đẩy sự phát triển

Đối với chức năng hành chính, Chính phủ thực hiện việc thống nhất quản lí
việc thực hiện các nhiệm vụ của đất nước; thống nhất quản lí nền hành chính quốc
gia và thực hiện nhiệm vụ đối ngoại.
Thứ nhất, Chính phủ thực hiện việc thống nhất quản lí và thực hiện các
nhiệm vụ của đất nước.
Để thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nước, Chính phủ thống nhất việc quản lí
việc xây dựng, phát triển nền kinh tế quốc dân; phát tiển văn hóa, giáo dục, y tế;
khoa học, công nghệ, môi trường, thông tin, truyền thông; quốc phòng, an ninh
quốc gia, an toàn xã hội; thi hành lệnh tổng động viên hoặc động viên cục bộ, lệnh
ban bố thi hình khẩn cấp và các biện pháp khác để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ tính
mạng, tài sản của nhân dân. Nhiệm vụ thống nhất quản lí Nhà nước của Chính phủ
được thể hiện qua các nội dung như sau:
- Tổ chức việc thực hiện chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực;
- Quyết định các biện pháp, chính sách cụ thể trong mỗi lĩnh vực nhằm đạ
mục tiêu đã đề ra;
- Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển các lính vực và chỉ
đạo việc thực hiện;
- Phân công, phân cấp quản lí nhà nước theo ngành, lĩnh vực;
- Kiểm tra, xử lí vi phạm;
- Sơ kết, tổng kết việc thực hiện chính sách theo ngành, lĩnh vực và điều
chỉnh cho phù hợp;


- Quyết định những biện pháp cụ thể để bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà
nước và xã hội, quyền con người, quyền công dân.
Quản lí nhà nước thống nhất thể hiện vai trò của Chính phủ với tư cách là cơ
quan hành chính cao nhất trong việc điều hành, quản trị quốc gia, bảo đảm sựu
thông suốt, đồng bộ trong toàn bộ hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước.
Thứ hai, Chính phủ thống nhất quản lí nền hành chính quốc gia.
Trong việc thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia, Chính phủ tập trung

Để thực hiện nhiệm vụ đối ngoại, Chính phủ tổ chức đàm phán, kí điều ước
quốc tế nhân danh Nhà nước theo ủy quyền của Chủ tịch nước; quyết định việc kí,
gia nhập, phê duyệt hoặc chấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế nhân danh Chính
phủ; áp dụng các biện pháp bảo vệ lợi ích Nhà nước, lợi ích chính đáng của tổ chức
và công dân Việt Nam ở nước ngoài (Điều 22 Luật Tổ chức Chính phủ)
III.

Mối quan hệ giữa chức năng hành pháp và chức năng hành chính
của Chính phủ.
Chức năng hành chính và chức năng hành pháp là hai chức năng chính của

Chính phủ Việt Nam. Tuy là hai chức năng riêng biệt, thực hiện những hoạt động,
nhiệm vụ khác nhau nhưng đều nhằm mục tiêu quản lí mọi mặt của đời sống xã
hội. Hai chức năng này có mối liên hệ mật thiết với nhau, bổ sung cho nhau.
Chức năng hành pháp tạo hành lang pháp lí cho việc thực hiện chức năng
hành chính. Hành pháp là hoạch định chính sách và thi hành chính sách, chính


những chính sách đó là cơ sở pháp lí để việc quản lí đất nước được thuận tiện và có
hiệu quả hơn. Đặc biệt, Hiến pháp 2013 quy định nguyên tắc tổ chức và hoạt động
của bộ máy nhà nước đó là nguyên tắc tuân thủ pháp luật. Một khi đã có quy định
của pháp luật thì sẽ là chuẩn mực mà tất cả mọi người phải tuân theo.
Việc quản lí nền hành chính quốc gia sẽ tạo điều kiện cho việc hoàn thiện
pháp luật và tổ chức, triển khai pháp luật có hiệu quả hơn. Là người trực tiếp,
thường xuyên điều hành xã hội, Chính phủ là cơ quan nắm rõ nhất những nhu cầu
của quốc gia, từ đó đưa ra những chính sách để đáp ứng nhu cầu đó. Trong việc
tìm chính sách cho quốc gia, Chính phủ phải phát hiện ra được nhu cầu của xã hội,
sau đó phân tích nhu cầu đó và tìm giải pháp để giải quyết. Giải pháp của Chính
phủ có thể là những giải pháp mà Chính phủ trực tiếp thi hành; hoặc là những giải
pháp mang tính ổn định lâu dài, Chính phủ sẽ trình cho ngành lập pháp giải quyết

đối với sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên trong thực tế thực hiện quyền năng
của mình, nhiều lúc Chính phủ còn thể hiện sự hạn chế, đó là lí do đất nước chưa
thực sự phát triển. Vì vậy, nhóm xin trình bày một số giải pháp để Chính phủ thực
hiện chức năng của mình ngày càng tốt hơn.
Trong lĩnh vực hành pháp, Chính phủ cần đi sát thực tế đời sống để hoạch
định ra các chính sách, luật, …
Trong lĩnh vực hành chính, cần đưa ra chính sách phát triển phù hợp với
điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội của mỗi vùng miền; thực hiện cải cách
hành chính; …
Cụ thể, cần thực hiện như sau:
- Chính phủ thực hiện phân quyền xuống cho cấp dưới, chỉ tập trung vào các
nhiệm vụ quan trọng, mang tính chiến lược trong việc đề xuất, quy hoạch, kế
hoạch, quyết định những chính sách, nhiệm vụ, mục tiêu của đất nước. Còn việc


thực hiện một cách cụ thể thì để các cơ quan ở địa phương thực hiện cho phù hợp
với hoàn cảnh, điều kiện.
- Hoàn thành mục tiêu cải cách hành chính đến năm 2020. Cải cách bộ máy
hành chính theo hướng tinh gọn, nhẹ nhưng thực hiện có hiệu quả.
- Tăng tính tự chịu trách nhiệm của Chính phủ (của tập thể Chính phủ và của
từng thành viên Chính phủ) bằng cách chịu trách nhiệm trực tiếp hoặc chịu trách
nhiệm gián tiếp.
Đặc biệt, đề cao sử dụng nhân tài, tránh chảy máu chất xám, mỗi thành viên
Chính phủ phải thật sự là tận tâm.
C.

Kết luận.
Tóm lại, với các quy định về vị trí, chức năng của Chính phủ trong Hiến

pháp và pháp luật hiện hành đã tạo cơ sở pháp lí, nền tảng để Chính phủ tổ chức và