MỤC LỤC
1.Đặt vấn đề .....................................................................................................................2
2. Lí luận chung về chuyển thể kịch bản và phương pháp tổ chức trò chơi đóng kịch
nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non. .......................... 3
2.1. Một số vấn đề chung về trò chơi đóng kịch ............................................................. 3
2.1.1. Khái niệm về trò chơi đóng kịch ...........................................................................3
2.1.2. Đặc điểm của trò chơi đóng kịch ...........................................................................3
2.1.3. Cách tổ chức trò chơi đóng kịch ............................................................................5
2.2. Lí luận chung về phát triển vốn từ cho trẻ................................................................ 7
2.2.1. Khái niệm phát triển vốn từ ...................................................................................7
2.2.2 Đặc điểm của phát triển vốn từ...............................................................................7
2.3. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khi tổ chức trò chơi đóng kịch ....8
3. Một số kịch bản nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm
Non. .................................................................................................................................8
3.1. Phương pháp dạy trẻ đóng kịch ................................................................................8
3.2. Các tác phẩm văn học được chuyển thể kịch bản nhằm phát triển vốn từ cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non.............................................................................9
3.2.1. Vở kịch 1: “Đôi bạn tốt”........................................................................................ 9
3.2.2. Vỡ kịch 2: “ Xe lu và xe ca” ................................................................................10
4. Kết luận...................................................................................................................... 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................. 12
1
1.Đặt vấn đề
Trẻ em như một cây non. Cây non được chăm sóc tận tình của người trồng thì
cây sẽ nhanh lớn và ra những quả ngọt. Và xu hướng giáo dục nói chung và giáo dục
mầm non đang hướng tới là sự phát triển toàn diện về: Đức - Trí - Thể - Mỹ. Ngôi
trường mầm non chính là môi trường thuận lợi nhất nó là nơi đặt nền móng đầu tiên
tạo điều kiện cho sự phát triển những phôi thai sáng tạo còn ấp ủ trong trẻ. Muốn giáo
2
non nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi chưa được quan tâm đúng mức.
Đặc biệt việc giáo dục ngữ âm trong quá trình luyện tập kịch hay phát huy tính tích
cực giao tiếp của cô và trẻ khi tham gia các hoạt động chuẩn bị cho việc biểu diễn kịch
chưa được chú trọng. Và trò chơi đóng kịch dành cho lứa tuổi mẫu giáo 3-4 tuổi vẫn
còn hạn chế chưa được áp dụng nhiều. Chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình
và nhà trường vì thế khi về nhà đa phần là trẻ chơi tự do không được sự quan tâm của
những người lớn tuổi hướng dẫn trẻ, động viên khích lệ trẻ, tạo điều kiện cho trẻ có
môi trường học tập bổ ích tại gia đình.
Với đề tài này giáo viên sẽ có những biện pháp tổ chức trò chơi đóng kịch cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi. Qua đó sẽ lôi cuốn trẻ vào những vở kịch của những câu truyện, trẻ
sẽ hứng thú tham gia chơi đóng kịch, nhập vai tốt, biết thể hiện những vai của các
nhân vật theo cách riêng của mình, trẻ biết sử dụng ngôn ngữ phong phú hơn, từ đó
vốn từ của trẻ sẽ ngày càng phát triển hơn.
Xuất phát từ những lý do trên chính vì thế mà em đã chọn đề tài: “Chuyển thể
kịch bản và phương pháp tổ chức trò chơi đóng kịch nhằm phát triển vốn từ cho trẻ
mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường mầm non”.
2. Lí luận chung về chuyển thể kịch bản và phương pháp tổ chức trò chơi
đóng kịch nhằm phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non.
2.1. Một số vấn đề chung về trò chơi đóng kịch
2.1.1. Khái niệm về trò chơi đóng kịch
Trò chơi đóng kịch là trò chơi trong đó trẻ đóng vai các nhân vật trong các tác
phẩm văn học(chủ yếu là truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn) bằng trí tưởng tượng sáng
tạo cao, bằng tâm hồn nghệ sĩ của mình, trẻ tái hiện lại các hình tượng nhân vật yêu
quý của mình qua cử chỉ, điệu bộ, sắc thái, qua nét mặt và qua lời nói.
2.1.2. Đặc điểm của trò chơi đóng kịch
Trò chơi đóng kịch là loại trò chơi có chủ đề chơi, có vai chơi và nội dung chơi.
Nhưng nội dung chơi, vai chơi, và hành động chơi được xác định trước trong nội dung
còn cần phải hổ trợ thêm bằng những bài hát, điệu múa, cảnh vật được trang trí,hóa
trang, đạo cụ... do các loại hình nghệ thuật khác tạo nên. Đối với trẻ mẫu giáo, việc sử
dụng các ca cảnh vào trò chơi đóng kịch là rất phù hợp với đặc điểm tâm lí của trẻ.
Những bài hát,điêu múa trong ca cảnh thường có sức lôi cuốn mạnh mẽ vào vở diễn
làm cho trẻ dễ dàng bộc lộ nội tâm của nhân vật, giúp trẻ nhập tâm và nhớ lâu nội
dung của kịch bản, lại là dịp để trẻ thể hiện sự đồng cảm của mình với nhân vật trong
kịch cũng như sự đồng cảm thân thiết với nhau giữa người diễn và người xem.
Nhân vật trong trò chơi đóng kịch có thể là người, có thể là con vật, cảnh vật
được nhân cách hóa với những phẩm chất tính cách nổi bật như hiền hoặc ác, nhanh
hay chậm, khiêm tốn hoặc kiêu căng, nhút nhát hay dũng cảm, tham lam hay tốt
bụng... Để làm nổi bật tính cách nhân vật trẻ phải sử dụng lời nói,cử chỉ,điệu bộ,nét
mặt,...nhằm hóa thân vào nhân vật để truyền cảm hứng tới khán giả,gợi nên ở khán giả
những suy nghĩ,thái độ phù hợp. Việc nhập vai trong trò chơi đóng kịch không diễn ra
một cách tự nhiên tùy thuộc vào tình huống chơi mà phải tuân thủ một kịch bản văn
học nhất định. Do vậy để nhập được vai trẻ phải trải qua một quá trình “lao động nghệ
thuật” tập luyện trước khi biểu diễn giống như một nghệ sĩ.
Yếu tố nghệ thuật đã làm cho trò chơi đóng kịch trở thành một hoạt động mang
tính nghệ thuật của trẻ. Những trò chơi đóng kịch đối với trẻ mẫu giáo dù có mang tính
nghệ thuật đến đâu thì nó cũng chỉ là một trò chơi, yếu tố chơi trong đó phải được thể
4
hiện rõ ràng. Không nên biến trò chơi này thành một hoạt động nghệ thuật thuần túy,
lại càng không nên biến trẻ trở thành những diễn viên chuyên nghiệp, cho dù những trẻ
đó tỏ ra có năng khiếu đến đâu.
Yếu tố chơi được thể hiện ở chỗ trong khi chơi trẻ phải được vui thích tự nguyện,
thoải mái do sức hấp dẫn của chính trò chơi. Để trò chơi đóng kịch mang tính chất
chơi thực sự, việc hướng dẫn tổ chức cho trẻ chơi cần giữ được tính hồn nhiên, ngộ
nghĩnh của trẻ thơ. Tính ngộ nghĩnh hồn nhiên đó phải được thể hiện ở cả lời nói, điệu
bộ, trang phục, hóa trang, sân khấu, âm nhạc, bài hát,... Trò chơi đóng kịch được trẻ
gọn có cốt truyện phát triển mạch lạc, có những nhân vật giàu màu sắc thẩm mỹ về
tính cách, hành động ngôn ngữ.
Khác với nghệ thuật kịch trong trò chơi đóng kịch dành cho trẻ mẫu giáo. Ngoài
các nhân vật chuyển từ tác phẩm văn học, cần có nhân vật người dẫn truyện, có chức
năng xâu chuổi các sự kiện, làm cho câu chuyện kịch vốn có thể bị lược bớt các chi
tiết phụ vẫn có đầu có cuối, diễn biến mạch lạc, trở nên dễ hiểu đối với trẻ. Như vậy,
khi tiến hành chuyển thể sang kịch bản ngoài hình tượng co người, có thể biến cả cảnh
vật vật thiên nhiên, cả cây cỏ,trời mây,...trong tác phẩm văn học thành nhân vật tham
gia vào câu chuyện, có thể đóng vai cảnh vật, làm cho chúng cũng trở nên biết nói
năng, suy nghĩ, trò chuyện, hát ca cùng với các nhân vật người tạo ra những hình
tượng sinh động, gần gũi với trẻ, làm bộc lộ và tăng thêm tính thẩm mỹ và sức hấp dẫn
của tác phẩm, giúp trẻ cảm nhận tác phẩm và cảm nhận cuộc sống tinh tế hơn, sâu sắc
hơn.
- Cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học và kịch bản: Kế hoạch đọc cho trẻ nghe
toàn bộ tác phẩm văn học bằng nghệ thuật đọc và kể diễn cảm. Trò chuyện với trẻ về
tác phẩm văn học, gợi mở, giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm: nhớ được cốt truyện, nhớ
tên các nhân vật trong truyện, nhớ các hành động của nhân vật, nhận ra tính cách của
nhân vật, biết đánh giá hành động của nhân vật(ở mức độ tốt,xấu,đúng,sai). Quá trình
cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học không thể bỏ qua việc xem chi tiết những tranh
minh họa. Việc này giúp hình thành ở trẻ những biểu tượng chính xác hơn về các nhân
vật trong tác phẩm. Hình dáng,tính cách,quan hệ của các nhân vật được phản ánh trong
tư thế, nét mặt,hành động có trong mỗi bức tranh minh họa truyện
Đọc kịch bản cho trẻ nghe giúp trẻ phân biệt được sắc thái,giọng điệu,lời nói của
các nhân vật khác nhau, qua đó mà khắc họa thêm tính cách của nhân vật. Bên cạnh đó
cần chọn những bài hát, dựng các điệu múa cho phù hợp với kịch bản.
- Phân vai chơi và luyện tập đóng vai: Phân vai cho từng trẻ (có thể phân cho
nhiều trẻ đóng cùng một vai, số lượng tùy thuộc vào số trẻ trong nhóm) vai chơi của
trẻ phải có nhiều cảm xúc hấp dẫn, từ đó người lớn khơi gợi, giúp trẻ hiểu sâu hơn
nhân vật mình sẽ đóng vai.Nhập vai trong trò chơi đóng kịch là giai đoạn trẻ bước vào
Tư duy của trẻ 3-4 tuổi là tư duy trực quan. thời kỳ này, khả năng tri giác về các
sự vật hiện tượng bắt đầu được hoàn thiện. trẻ hay bắt chước những cử chỉ, và lời nói
của người khác. do vậy ngôn ngữ của cô giáo phải trong sáng và chính xác để trẻ nói
theo.
Cơ sở giáo dục:
Ngôn ngữ của trẻ chỉ được hình thành và phát triển qua giao tiếp với con người
và sự vật hiện tượng xung quanh
để thực hiện điều đó phải thông qua nhiều phương tiện khác nhau như qua các
giờ học, các trò chơi, đặc biệt là cho trẻ tham gia trò chơi đóng kịch nhằn rèn luyện và
phát triển vốn từ cho trẻ, tập cho trẻ biết nghe, hiểu và phát âm chính xác các âm của
tiếng mẹ đẻ, hướng dẫn trẻ biết cách diễn đạt ý muốn của mình cho người khác hiểu.
Đối với trẻ mẫu giáo ngôn ngữ mạch lạc là khả năng sử dụng lời nói gọn gàng
dễ hiểu có thứ tự trong giao tiếp. Sự mạch lạc trong giao tiếp càng tốt hơn khi trẻ được
giáo dục được rèn luyện một cách tích cực, điều này giúp trẻ giàu vốn từ hơn
7
2.3. Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khi tổ chức trò chơi đóng
kịch
Tổ chức trò chơi đóng kịch mang đến cho trẻ một khoảng không rộng lớn để thể
hiện óc sáng tạo của mình, được giao lưu với xã hội rộng lớn. Từ đó trẻ giúp trẻ hội tụ
đủ các tính chất tốt bao gồm: tính tích cực, tính hợp tác, kĩ năng vận động, tố chất vận
động và đặc biệt vốn từ của trẻ được phát triển tốt nhất.
Khi tổ chức trò chơi đóng kịch phải tạo cảm giác cho trẻ như vừa là chơi vừa là
hoạt động nghệ thuật, vì thế nó giúp trẻ thực sự thấy thoải mái không gò bó trong khi
chơi nhưng lại kích thích bản thân trẻ cố gắng hơn để hoàn thiện vai chơi của mình,
mang lại niềm vui cho mọi người hình thành tính trách nhiệm ở trẻ.
Ngoài ra trò chơi đóng kịch còn mang tính tập thể cao. Nó phù hợp với truyền
thống, tính chất trong các phong tục tập quán của con người Việt Nam. Trong vở kịch
phục vụ cho vở kịch - Cô phân vai cho trẻ và giúp trẻ hiểu vai đóng, thuộc lời thoại,
biết kết hợp những động tác minh họa ( cử chỉ, ánh mắt) - Cô dẫn truyện để trẻ phối
hợp các vai với nhau. Cô sửa sai uốn nắn kịp thời cho trẻ nếu trẻ làm sai, cô khen gợi
những cháu làm đúng, chú ý phát hiện đánh giá cao những sáng tạo độc đáo của trẻ
trong sự thể hiện
Bước 4: Hóa trang và biểu diễn:- Khi trẻ đã tập thành thạo các vai và biết phối
hợp nhuần nhuyễn thì cho các cháu đội mũ có hình các nhân vật- Cô tổ chức cho từng
nhóm biểu diễn theo những thời điểm khác nhau Lúc đầu cô nên chọn những cháu có
khả năng và mạnh dạn lên diễn, sau đó mới khuyến khích những cháu còn nhút nhát
tham gia, giúp trẻ bộc lộ những năng lực nghệ thuật của bản thân. Kết thúc giờ đóng
kịch cô nhận xét mỗi vai của trẻ, trẻ nào diễn tốt nên có khen thưởng kịp thời để
khuyến khích, động viên trẻ.
Tóm lại: Qua các phương pháp trên em thấy việc dạy trẻ đóng kịch có vai trò rất
lớn đối với việc phát triển vốn từ cho trẻ mẫu giáo, đặc biệt là trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi.
Thông qua luyện tập và biểu diễn trẻ cảm nhận được sự phong phú của ngôn ngữ
Tiếng Việt. Luyện tập nhiều thì trẻ nói năng rõ ràng hơn, chính xác hơn, trẻ mạnh dạn
hơn, khả năng giao tiếp tốt hơn.
3.2. Các tác phẩm văn học được chuyển thể kịch bản nhằm phát triển vốn từ
cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường Mầm Non.
3.2.1. Vở kịch 1: “Đôi bạn tốt”
+Cảnh 1: Tại nhà của gà con
Vịt mẹ: Chi Gà ơi! Chị gà!
Gà mẹ: Ai đấy?
Vịt mẹ: Tôi Vịt mẹ đây.
Gà mẹ: Ơ chi Vịt à. Có chuyện gì mà chị sang nhà tôi sớm thế?
Vịt mẹ: Sáng nay tôi phải đi chợ xa. Nhờ chị trông Vịt con giúp tôi nhé.
Gà mẹ: Vâng. Chị cứ để Vịt con ở đây chơi với Gà con cũng được.
Vịt mẹ: Vâng tôi đi nhé.
Gà mẹ: Gà con ơi. Con ra chơi với Vịt con đi.
Gà con: Vâng ạ! Vịt con có ra vườn chơi với tớ không?
Bác Rùa: Xe Lu đi đâu vậy cháu?
Xe Lu: Cháu đi san bằng đường giúp mọi người bác ạ.
Bác Rùa: Xe Lu thật là tốt bụng. Thôi cháu đi đi kẻo muộn
Xe Lu: Cháu chào bác cháu đi ạ
Xe Ca: Đứa nào mà chạy chậm thế nhỉ? À thì ra là xe Lu. Khiếp xe gì mà vừa
xấu vừa chậm. Xem ta đây này.
Bịp! Bịp! Bịp! Tránh đường, tránh đường
Xe Lu: Ơ, xe Ca cậu đi đâu vậy.
Xe Ca: Tớ đi chơi. Mà xe Lu này cậu chạy chậm như rùa ấy. Cậu xem tớ đây này
Xe Ca: Ôi! Đường hỏng rồi, làm sao mà đi qua tiếp được đây.
Xe Lu: Có chuyện gì mà cậu dừng lại thế xe Ca?
Xe Ca: Đường bị hỏng nên tớ không qua được.
Xe Lu: Đường hỏng à. Để tớ giúp cho.
Xe Lu: Xong rồi. Mọi người đi qua đi ạ.
CPT: Xe Lu giỏi quá, cảm ơn xe Lu nhiều nhé.
10
Xe Ca: Xe Lu ơi. Tuy dáng vẻ cậu lù lù nhưng nhờ có cậu mọi người mới có con
đường đẹp để đi lại.
Xe Lu: Đó là công việc của tớ mà.
Xe Ca: Bây giờ tớ mới hiểu ra rằng, không nên đánh giá người khác qua vẻ bề
ngoài. Tớ xin lỗi vì đã coi thường cậu.
Xe Lu: Không sao đâu, chỉ cẩn cậu hiểu là tốt rồi. Thôi chúng mình cùng đi giúp
mọi người tiếp nào.
4. Kết luận
Chơi là một hoạt động vô cùng cần thiết đối với mọi lứa tuổi. Đối với người lớn
đó là một hình thức giải trí, thư giãn xua đi cái mệt mỏi căng thẳng của công việc. Còn
đối với trẻ nhỏ nói chung và trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng đây còn là một hình thức"
học mà chơi, chơi mà học" không thể thiếu được. Đóng kịch không đơn thuần là một
Thời gian: 20-25 phút
Người thực hiện: Phùng Thị Minh Trang
I. Mục đích – Yêu cầu
- Trẻ lắng nghe cô kể chuyện,hiểu được nội dung câu chuyện,nhớ được tên câu
chuyện, tên các nhân vật trong câu chuyện,.
-Rèn kĩ năng chú ý lắng nghe quan sát, ghi nhớ suy luận để trả lời câu hỏi của
cô.Phát triển tư duy, ngôn ngữ mạch lạc,phát triển vốn từ cho trẻ. Rèn kĩ năng diễn
kịch và biết hợp tác giữa các trẻ với nhau
- Gíao dục trẻ biết thực hiện đúng một số luật lệ khi tham gia giao thông.
II. CHUẨN BỊ
- Slide về nội dung câu chuyện
- Bài hát “Đi đường em nhớ”
- Tranh ảnh về nội dung câu chuyện
- Mô hình về đường phố
- Đồ dùng để đóng kịch: Mũ Thỏ, mũ Nhím, mô hình xe ô tô
III. CÁCH TIẾN HÀNH
Hoạt động của cô
Hoạt động của trẻ
HĐ1: Ổn định gây hứng
- Lớp chúng mình hãy đứng lên hát và vận động theo
bài “Đi đường em nhớ” nhé.
- Trẻ hát và vận động theo
- Bạn nhỏ trong bài hát đó được cô giáo dạy gì?
bài
- Khi đi trên đường các con phải đi bên nào?
- Khi đi trên đường các con có chạy ngang qua đường
không?
- Vì sao?.
- Thưa cô, Vì sao Thỏ cụt
đuôi
Các con ạ thỏ và nhím có 2 tính cách khác nhau nhưng
chơi rất thân với nhau..
Cô kể Một hôm Thỏ rủ Nhím ra ven rừng chơi. Cạnh
rừng có một con đường đất đỏ chạy qua, bên kia đường
là bãi cỏ rộng có nhiều hoa thơm bướm lượn.
+Khi ấy Thỏ đã nói gì với Nhím?.
+ Nhưng Nhím có đồng ý với Thỏ không? Vì sao?
-Thỏ, Nhím, xe ô tô.
- Thỏ thông minh,nghịch
ngợm
- Nhím hiền lành cẩn thận.
+ Nếu có bạn nào rủ các con chạy nhanh qua đường thì
các con có đồng ý không? Vì sao?
+ Thỏ rủ Nhím chạy nhanh qua đường nhưng Nhím
không đồng ý với Thỏ vậy Nhím đã nói với Thỏ như
thế nào?
+ Khi nghe Nhím nói vậy Thỏ đã nghĩ gì?
+ Thỏ nghĩ như vậy là đúng hay sai?
+ Nghĩ rồi thỏ đã chạy nhanh qua đường và chuyện gì
xảy ra với Thỏ?
qua đường sang bên kia tha
hồ mà hái hoa,bắt bướm.
- Dạ không. Vì nguy hiểm.
+ Lúc này Thỏ đã biết ân hận và đã sửa sai rồi đấy
- Cô kết hợp giáo dục trẻ:
- Tớ đồng ý
- Dạ rồi
- Các con ạ. Khi tham gia giao thông các con phải đi
đứng cẩn thận. Phải đi trên vĩa hè bên phải này.Nếu
muốn qua đường thì phải nhìn trước, nhìn sau và phải
có người lớn dắt các con mới được qua đường cả lớp
mình đã nhớ chưa nào!
- Hôm nay cô thấy lớp mình học rất là giỏi này. Vậy
cô sẽ thưởng cho lớp mình chơi trò chơi nhé.
*Chơi trò chơi: “nhận biết các loại phương tiện đường
bộ”
- Trẻ chơi
* Cô kể lần 3: Cho trẻ đóng kịch
- Cho trẻ nhận vai. Cô giáo là người dẫn chuyện
HĐ 3 : Kết thúc.
- Trẻ nhập vai
GIÁO ÁN
LĨNH VỰC PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ
CHỦ ĐỀ: LUẬT LỆ GIAO THÔNG
Đề tài: truyện “Xe lu và xe ca”
Lứa tuổi: MG Bé( 3 -4 tuổi)
Người dạy:
Ngày dạy:
Hoạt động của trẻ
- Trẻ hát
- Trẻ trả lời
- Trẻ lắng nghe
con ngồi ngoan nghe cô kể chuyện nhé!
HĐ 2: Nội dung trọng tâm
* Cô kể lần 1:kết hợp cử chỉ, điệu bộ.
- Các con ơi cô vừa kể cho chúng mình nghe câu chuyện xe
lu và xe ca do bác Phong Thu viết để tặng chúng mình đấy!
- Trẻ lắng nghe
- Các con ngồi đẹp nghe cô kể câu chuyện lần nữa nhé!
* Lần 2:Cô kể theo tranh minh họa
- Vừa rồi cô đã kể cho lớp mình câu chuyện thêm 1 lần
nữarồi!
- Trẻ trả lời
- Bạn nào cho cô biết cô vừa kể câu chuyện gì?
- Trong câu chuyện xe lu được miêu tả như thế nào? Đi lại
- Trẻ trả lời
thì thế nào?
- Còn xe ca thì có dáng vẻ như thế nào?
- Trẻ bắt chước
- Trẻ lắng nghe