[VOICE OVER IP]
L I NÓI Đ UỜ Ầ
T khi đ c phát minh vào năm 1875 b i Graham Bell cho đ n nay, đi nừ ượ ở ế ệ
tho i, đã phát tri n qua r t nhi u b c khác nhau nh m ph c v cho nh ng nhuạ ể ấ ề ướ ằ ụ ụ ữ
c u khác nhau c a con ng i. Chúng ta không th ph nh n đ c l i ích to l nầ ủ ườ ể ủ ậ ượ ợ ớ
mà đi n tho i mang l i cho cu c s ng c a con ng i hi n đ i nh rút ng nệ ạ ạ ộ ố ủ ườ ệ ạ ư ắ
đ c th i gian liên l c gi a ng i v i ng i, tăng kh năng ti p c n thông tinượ ờ ạ ữ ườ ớ ườ ả ế ậ
m t cách nhanh chóng. Khi Internet ra đ i và phát tri n chúng ta có thêm nhi uộ ờ ể ề
ng d ng khác nh e-mail, chat… bên c nh đó là s xu t hi n c a VoIP, m tứ ụ ư ạ ự ấ ệ ủ ộ
hình th c s d ng m ng Internet đ thi t l p cách kênh đàm tho i v i ch tứ ử ụ ạ ể ế ậ ạ ớ ấ
l ng d ch v khá cao. V y VoIP là gì? Nguyên lý ho t đ ng c a nó nh thượ ị ụ ậ ạ ộ ủ ư ế
nào? ng d ng trong cu c s ng ra sao? Qua bài này chúng ta s l n l t gi iỨ ụ ộ ố ẽ ầ ượ ả
đáp các câu h i trên.ỏ
Page 1
[VOICE OVER IP]
CH NG I: T NG QUAN V VOIPƯƠ Ổ Ề
1. Gi i thi u chung v VoIP.ớ ệ ề
Voice over Internet Protocol (VoIP) là m t công ngh cho phép truy n tho iộ ệ ề ạ
s d ng giao th c m ng IP, trên c s h t ng s n có c a m ng internet. Voip làử ụ ứ ạ ơ ở ạ ầ ẵ ủ ạ
m t trong nh ng công ngh vi n thông đang đ c quan tâm nh t hi n nay khôngộ ữ ệ ễ ượ ấ ệ
ch đ i v i nhà khai thác, các nhà s n xu t mà còn c v i ng i s d ng d ch v .ỉ ố ớ ả ấ ả ớ ườ ử ụ ị ụ
Voip có th v a th c hi n m i lo i cu c g i nh trên m ng đi n tho i kênhể ừ ự ệ ọ ạ ộ ọ ư ạ ệ ạ
truy n th ng (PSTN) đ ng th i truy n d li u trên c s m ng truy n d li u.ể ố ồ ờ ề ữ ệ ơ ở ạ ề ữ ệ
Do các u đi m v giá thành d ch v và s tích h p nhi u lo i hình d ch v nênư ể ề ị ụ ự ợ ề ạ ị ụ
voip hi n nay đ c tri n khai m t các r ng rãi.ệ ượ ể ộ ộ
D ch v đi n tho i voip là d ch v ng d ng giao th c IP, nguyên t c c aị ụ ệ ạ ị ụ ứ ụ ứ ắ ủ
voip bao g m vi c s hoá tín hi u ti ng nói, th c hi n vi c nén tín hi u s , chiaồ ệ ố ệ ế ự ệ ệ ệ ố
nh các gói n u c n và truy n gói tin này qua m ng, t i n i nh n các gói tin nàyỏ ế ầ ề ạ ớ ơ ậ
đ c ráp l i theo đúng th t c a b n tin, gi i mã tín hi u t ng t ph c h i l iượ ạ ứ ự ủ ả ả ệ ươ ự ụ ồ ạ
ti ng nói ban đ u.ế ầ
Các cu c g i trong voip d a trên c s s d ng k t h p c chuy n m chộ ọ ự ơ ở ử ụ ế ợ ả ể ạ
u đi mƯ ể : đ i v i các cu c h i tho i qu c t , ng i s d ng s t n ít phíố ớ ộ ộ ạ ố ế ườ ử ụ ẽ ố
h n 1 cu c h i tho i thông qua 2 máy đi n tho i thông th ng. Chi phí r , dơ ộ ộ ạ ệ ạ ườ ẻ ễ
l p đ t Nh c đi m: ch t l ng cu c g i ph thu c vào k t n i internet +ắ ặ ượ ể ấ ượ ộ ọ ụ ộ ế ố
service nhà cung c pấ
2.3 Phone to Phone:
Page 3
[VOICE OVER IP]
Là 1 d ch v có phí. B n không c n 1 k t n i Internet mà ch c n 1 ị ụ ạ ầ ế ố ỉ ầ VoIP
adapter k t n i v i máy đi n tho i. Lúc này máy đi n tho i tr thành 1 IP phone.ế ố ớ ệ ạ ệ ạ ở
3. Các thành ph n trong m ng ầ ạ VoIP:
Các thành ph n c t lõi c a 1 m ng ầ ố ủ ạ VoIP bao g m: Gateway, VoIP Server, IPồ
network, End User Equipments
Gateway: là thành ph n giúp chuy n đ i tín hi u analog sang tín hi u s (vàầ ể ổ ệ ệ ố
ng c l i).ượ ạ
• VoIP gateway : là các gateway có ch c năng làm c u n i gi a m ng đi nứ ầ ố ữ ạ ệ
tho i th ng ( PSTN ) và m ng ạ ườ ạ VoIP.
• VoIP GSM Gateway: là các gateway có ch c năng làm c u n i cho cácứ ầ ố
m ng IP, GSM và c m ng analog.ạ ả ạ
• VoIP server : là các máy ch trung tâm có ch c năng đ nh tuy n và b oủ ứ ị ế ả
m t cho các cu c g i ậ ộ ọ VoIP .Trong m ng H.323 chúng đ c g i làạ ượ ọ
gatekeeper. Trong m ng ạ SIP các server đ c g i là SIP server.ượ ọ
• Thi t b đ u cu i (End user equipments )ế ị ầ ố :Softphone và máy tính cá nhân
(PC) : bao g m 1 headphone, 1 ph n m m và 1 k t n i Internet. Các ph nồ ầ ề ế ố ầ
m m mi n phí ph bi n nh Skype, Ekiga, GnomeMeeting, Microsoftề ễ ổ ế ư
Netmeeting, SIPSet, ..
• Đi n tho i truy n thông v i IP adapterệ ạ ề ớ : đ s d ng d ch v VoIP thìể ử ụ ị ụ
máy đi n tho i thông d ng ph i g n v i 1 IP adapter đ có th k t n iệ ạ ụ ả ắ ớ ể ể ế ố
v i ớ VoIP server. Adapter là 1 thi t b có ít nh t 1 c ng RJ11 (đ g n v iế ị ấ ổ ể ắ ớ
đi n tho i) , RJ45 (đ g n v i đ ng truy n Internet hay PSTN) và 1ệ ạ ể ắ ớ ườ ề
c ng c m ngu n.ổ ắ ồ
ho c giao di n khác v i m t h th ng máy tính.ặ ệ ớ ộ ệ ố
• DID – Direct Inward Dialing (Quay s vào Tr c ti p – còn g i là DDI ố ự ế ọ ở
châu Âu) là m t tính năng đ c công ty đi n tho i cung c p đ s d ngộ ượ ệ ạ ấ ể ử ụ
v i h th ng PBX c a khách hàng, trong đó công ty đi n tho i c p phátớ ệ ố ủ ệ ạ ấ
m t d i s , t t c nh ng s này đ u n i v i h th ng PBX c a kháchộ ả ố ấ ả ữ ố ề ố ớ ệ ố ủ
hàng.
• RFC – Request for Comments (Yêu c u Nh n xét – s nhi u là RFCs) làầ ậ ố ề
m t trong m t lo t các tài li u và tiêu chu n thông tin Internet đ c đánhộ ộ ạ ệ ẩ ượ
s đ c các ph n m m.ố ượ ầ ề
5. Nh ng đi m thu n l i c a VoIP so v i PSTN.ữ ể ậ ợ ủ ớ
Khi b n dùng đ ng truy n PSTN,b n ph i tr cho th i gian s d ng choạ ườ ề ạ ả ả ờ ử ụ
nhà cung c p d ch v PSTN: s d ng càng nhi u b n ph i tr càng nhi u.Thêmấ ị ụ ử ụ ề ạ ả ả ề
vào đó b n không th nói v i ng i khác t i cùng th i đi m.ạ ể ớ ườ ạ ờ ể
V i k thu t VoIP, b n có th nói chuy n toàn th i gian v i ng i b nớ ỹ ậ ạ ể ệ ờ ớ ườ ạ
mu n(đi u c n thi t là nh ng ng i khác cũng ph i k t n i internet t i cùngố ề ầ ế ữ ườ ả ế ố ạ
th i đi m),cho đ n khi nào b n mu n(không ph thu c vào chi phí) và thêm vàoờ ể ế ạ ố ụ ộ
đó,b n có th nói chuy n v i nhi u ng i t i cùng m t th i đi m.ạ ể ệ ớ ề ườ ạ ộ ờ ể
Tr c đây khi d a vào giao ti p tho i trên PSTN,trong su t k t n i gi a haiướ ự ế ạ ố ế ố ữ
Page 5
[VOICE OVER IP]
đi m,đ ng k t n i ch dành riêng cho bên th c hi n cu c g i.Không có thôngể ườ ế ố ỉ ự ệ ộ ọ
tin khác có th truy n qua đ ng truy n này m c dù v n th a l ng băng thôngể ề ườ ề ặ ẫ ừ ượ
s n dùng.ẵ
Nh ng ngày nay, đi u đó đã không còn là v n đ n a, v i s phát tri n nhanhư ề ấ ề ữ ớ ự ể
chóng và đ c s d ng r ng rãi c a IP,chúng ta đã ti n r t xa trong kh năngượ ử ụ ộ ủ ế ấ ả
gi m chi phí trong vi c h tr truy n tho i và d li u.Gi i pháp tích h p tho iả ệ ỗ ợ ề ạ ữ ệ ả ợ ạ
vào m ng d li u,và cùng ho t đ ng bên c nh v i h th ng PBX hi n t i hayạ ữ ệ ạ ộ ạ ớ ệ ố ệ ạ
nh ng thi t b đi n tho i khác đã đ n gi n cho vi c m r ng kh năng tho i choữ ế ị ệ ạ ơ ả ệ ở ộ ả ạ
nh ng v trí xa.Traffic tho i th c ch t s đ c mang t do(free)bên trên c sữ ị ở ạ ự ấ ẽ ượ ự ơ ở
h t ng và thi t b ph n c ng có s n.ạ ầ ế ị ầ ứ ẵ
1. VoIP ho t đ ng nh th nào?ạ ộ ư ế
Khi nói vào ng nghe hay microphone, gi ng nói s t o ra tín hi u đi n t , đóố ọ ẽ ạ ệ ệ ừ
là nh ng tín hi u analog. ữ ệ Tín hi u analog đ c chuy n sang tín hi u sệ ượ ể ệ ố dùng
thu t toán đ c bi t đ chuy n đ i. Nh ng thi t b khác nhau có cách chuy n đ iậ ặ ệ ể ể ổ ữ ế ị ể ổ
khác nhau nh VoIP phone hay softphone, n u dùng đi n tho i analog thôngư ế ệ ạ
th ng thì c n m t Telephony Adapter (TA). Sau đó gi ng nói đ c s hóa sườ ầ ộ ọ ượ ố ẽ
đ c đóng vào gói tin và g i trên m ng IP.ượ ở ạ
Trong su t ti n trình m t giao th c nh SIP hay H323 s đ c dùng đ đi uố ế ộ ứ ư ẽ ượ ể ể
khi n (control) cu c g i nh là thi t l p, quay s , ng t k t n i… và RTP thìể ộ ọ ư ế ậ ố ắ ế ố
đ c dùng cho tính năng đ m b o đ tin c y và duy trì ch t l ng d ch v trongượ ả ả ộ ậ ấ ượ ị ụ
quá trinh truy n.ề
1.1 S hóa tín hi u Analogố ệ
Bi u di n tín hi u t ng t (analog) thành d ng s (digital) là công vi c khóể ễ ệ ươ ự ạ ố ệ
khăn. Vì b n thân d ng âm thanh nh gi ng nói con ng i d ng analog do đóả ạ ư ọ ườ ở ạ
c n m t s l ng l n các giá tr digital đ bi u di n biên đ (amplitude), t nầ ộ ố ượ ớ ị ể ể ễ ộ ầ
s (frequency) và pha (phase), chuy n đ i nh ng giá tr đó thành d ng s nhố ể ổ ữ ị ạ ố ị
phân(zero và one) là r t khó khăn. C n thi t c n có c ch dùng đ th c hi n sấ ầ ế ầ ơ ế ể ự ệ ự
chuy n đ i này và k t qu c a s phát tri n này là s ra đ i c a nh ng thi t bể ổ ế ả ủ ự ể ự ờ ủ ữ ế ị
đ c g i là codec (coder-decoder) hay là thi t b mã và gi i mã. ượ ọ ế ị ả
Tín hi u đ n tho i analog (gi ng nói con ng i) đ c đ t vào đ u vào c aệ ệ ạ ọ ườ ượ ặ ầ ủ
thi t b codec và đ c chuy n đ i thành chu i s nh phân đ u ra. Sau đó quáế ị ượ ể ổ ỗ ố ị ở ầ
trình này th c hi n tr l i b ng cách chuy n chu i s thành d ng analog đ uự ệ ở ạ ằ ể ỗ ố ạ ở ầ
cu i, v i cùng qui trình codec.ố ớ
Có 4 b c liên quan đ n quá trình s hóa(digitizing) m t tín hi u t ngướ ế ố ộ ệ ươ
t (analog):ự
L y m u (Sampling)ấ ẫ
L ng t hóa (Quantization)ượ ử
Mã hóa (Encoding)
Nén gi ng nói (Voice Compression)ọ
Page 8