ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: DẪN LUẬN NGÔN NGỮ
Học viện Tài chính
Khoa Ngoại ngữ

Bộ môn Lí thuyết Tiếng và Dịch

1. Thông tin về giảng viên
Họ và tên: Nguyễn Thị Lan Anh
Học vị: Thạc sĩ Ngữ văn
Điện thoại: 0976743936
Email:
2. Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Dẫn luận ngôn ngữ
- Mã môn học:
- Số tín chỉ: 02
- Môn học : Bắt buộc
- Môn học trước: Tiếng Việt
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lí thuyết: 28 giờ
+ Bài tập thực hành trên lớp: 1giờ
+ Hoạt dộng theo nhóm và thảo luận: 1 giờ
- Địa chỉ Khoa/ bộ môn phụ trách môn học: Khoa Ngoại ngữ
Bộ môn Lí thuyết Tiếng và Dịch
3. Mục tiêu của môn học
Cung cấp cho sinh viên một cái nhìn khái quát về ngôn ngữ học, một hệ thống
khái niệm cơ sở và phương pháp nghiên cứu để họ học tốt ngoại ngữ chuyên ngành.
4. Tóm tắt nội dung môn học
1


Môn học gồm những nội dung chính sau:

3.2.2. Ngôn ngữ là một hệ thống tín hiệu đặc biệt
* Xêmina về hệ thống ngôn ngữ, bài tập thực hành phân tích tính hệ thống ngôn
ngữ
Chương bốn: TỪ VỰNG
4.1. Các đơn vị từ vựng
4.1.1. Từ là đơn vị cơ bản của từ vựng
4.1.2. Từ vị và các biến thể
4.1.3. Cấu tạo từ
4.1.4. Ngữ – đơn vị cấu tạo tương đương với từ
4.2. Ý nghĩa của từ và ngữ
4.2.1. Phân biệt ý, nghĩa và ý nghĩa
4.2.2. Sự biến đổi ý nghĩa của từ ngữ
4.2.3. Kết cấu ý nghĩa của từ
4.2.4. Hiện tượng đồng âm
4.2.5. Hiện tượng đồng nghĩa
4.2.6. Hiện tượng trái nghĩa
4.2.7. Trường nghĩa
4.3. Các lớp từ vựng
4.3.1. Từ vựng toàn dân và từ vựng hạn chế về mặt xã hội và lãnh thổ
4.3.2. Từ vựng tích cực và từ vựng tiêu cực
4.3.3. Từ bản ngữ và từ ngoại lai
4.4. Vấn đề hệ thống hoá từ vựng trong các từ điển
4.4.1. Từ điển khái niệm và từ điển ngôn ngữ
4.4.2. Từ điển biểu ý và từ điển biểu âm
4.4.3. Từ điển giải thích và từ điển đối chiếu
4.4.4. Từ điển từ nguyên và từ điển lịch sử
Chương năm: NGỮ ÂM
3




6.5.3. Tính tầng bậc của các quan hệ ngữ pháp trong câu và cách mô tả chúng bằng
sơ đồ
6.6. Đơn vị ngữ pháp
6.6.1. Khái niệm
6.6.2. Hình vị
6.6.3. Từ
6.6.4. Cụm từ
6.6.5. Câu
Chương bảy: CÁC NGÔN NGỮ TRÊN THẾ GIỚI
7.1. Phân loại các ngôn ngữ theo nguồn gốc
7.1.1. Cơ sở phân loại các ngôn ngữ theo nguồn gốc
7.1.2. Phương pháp so sánh-lịch sử
7.1.3. Một số họ ngôn ngữ chủ yếu
7.2. Phân loại ngôn ngữ theo loại hình
7.2.1. Cơ sở phân loại
7.2.2. Phương pháp so sánh-loại hình
7.2.3. Các loại hình ngôn ngữ
Chương tám: NGÔN NGỮ HỌC
8.1. Sự hình thành và phát triển của ngôn ngữ học
8.2. Đối tượng và nhiệm vụ của ngôn ngữ học
8.2.1. Đối tượng của ngôn ngữ học
8.2.2. Nhiệm vụ của ngôn ngữ học. Các ngành, các bộ môn của nó
8.3. Mối quan hệ của ngôn ngữ học với các khoa học khác
6. Tài liệu học tập
- Tài liệu bắt buộc:
1. Nguyễn Thiện Giáp (cb), Dẫn luận ngôn ngữ học, NXB Giáo dục, H.2005
2. Mai Ngọc Chừ-Vũ Đức Nghiệu- Hoàng Trọng Phiến, Cơ sở ngôn ngữ học và
Tiếng Việt, NXB Giáo dục, H. 2005
5

Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6

4
3
5
4
3
3

Chương 7
Chương 8
Kiểm tra
Tổng cộng

4
2
2
30

8
4
56

12
9
15


Trưởng bộ môn

Th.S Phạm Thị Lan Phương

7