Trường THPT Trần Phú

Gv: Hoàng Thị Ánh

CHUYÊN ĐỀ DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

CHUYÊN ĐỀ SINH HỌC 11: CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT
1. Mạch kiến thức của chuyên đề:
1.1 Khái niệm cảm ứng, cảm ứng ở thực vật
1.1.1 Cảm ứng
1.1.2 Cảm ứng ở thực vật
1.2 Phân loại cảm ứng ở thực vật
1.2.1 Hướng động .
+ Khái niệm hướng động
+ Các kiểu hướng động:
Hướng sáng
Hướng trọng lực
Hướng hoá
Hướng nước
Hướng tiếp xúc
+ Vai trò của hướng động đối với đời sống thực vật
1.2.2 Ứng động
+ Khái niệm ứng động .
+ Các kiểu ứng động
+ Vai trò của ứng động trong đời sống thực vật .
1.3. Thực hành hướng động

2. Tổ chức dạy học chuyên đề
A, Dự kiến thời lượng hoàn thành chuyên đề:
- Số tiết học trên lớp: 3 tiết trong học kì II của khối 11.

- Nhận thức được những phản ứng của cơ thể thực vật trước những tác động của môi
trường, từ đó có những tác động hữu hiệu vì lợi ích bản thân thực vật và con người.
- Biết vận dụng các kiến thức đã học để giải thích các hiện tượng ở thực tế.
- Có niềm tin vào khoa học
C, Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Chuẩn bị của GV:
- Chia nhóm và phân công công việc cho các nhóm.
- Chuẩn bị giáo án tranh ảnh, mẫu vật sống, video, sơ đồ liên quan.
- Tài liệu cập nhật thông tin về cảm ứng ở thực vật.
Chuẩn bị của HS:
Học sinh chuẩn bị các kênh thông tin liên quan đến lĩnh vực cảm ứng ở thực vật, các
tranh ảnh, mẫu vật liên quan
D, Tiến trình dạy học theo chuyên đề :
Bước 1( 1 tiết)
Hoạt động 1: Giới thiệu chuyên đề
- GV đặt vấn đề:
Khi bị kim chích vào tay, chúng ta sẽ làm gì
- HS: Đưa ra các nhận định của mình
- GV: Đó là phản ứng của ta trước kích thích bên ngoài, vậy đối với thực vật có phản ứng
với kích thích bên ngoài không
- HS thảo luận
- GV:Ở thực vật vẫn có các trả lời đối với kích thích bên ngoài, người ta gọi đó là CẢM
ỨNG Ở THỰC VẬT – là tên chuyên đề chúng ta đang tìm hiểu
- GV : Khi Kim chích chúng ta rụt tay lại để tránh bị đau, Vậy thực vật trả lời kích thích
môi trường bên ngoài như thế nào vàcó ý nghĩa gì không?
HS: thảo luận
GV: Nêu mục tiêu chuyên đề
Hoạt động 2: Tìm hiểu về lí thuyết để xây dựng mạch nội dung chuyên đề

CĐ:Cảm ứng ở thực vật - 2

Hướng động
Khái niệm, phân
loại, cơ chế
hướng động

Khái
niệm
hướng
động

Hướng
Tiếp
xúc

Khái
niệm,
phân
loại,vd
hướng
nuóc
Khái
niệm,
phân
loại,vd
hướng
tiếp xúc

CẢM ỨNG Ở THỰC
VẬT


trong
vậtsản
- 3 xuất,
khôngCĐ:Cảm
sinh ứng ở thực
đời sống
trưởng


Trường THPT Trần Phú

Gv: Hoàng Thị Ánh

Hoạt động 3: phân công nhiệm vụ.
GV Phân công công việc cho các nhóm: Dựa vào sơ đồ kiến thức của chuyên đề
GV chia lớp thành 5 nhóm nhỏ. Mỗi nhóm đều tìm hiểu tất cả chuyên đề để tạo bài
báo cáo, tuy nhiên khi báo cáo thuyết trình thì mỗi nhóm trình bày 1 phần
Nhóm 1: Báo cáo nội dung của khái niệm hướng động, hướng sáng
1. Trình bày được khái niệm cảm ứng, cảm ứng ở thực vật, hướng động
2. Phân loại hướng động
3. Giải thích cơ chế hướng động
4 . Khái niệm, phân loại, vai trò, ví dụ của hướng sáng
5. Sưu tầm tranh ảnh, mẫu vật về từng kiểu hướng động và giới thiệu cho cả lớp.
6. Giải thích được vì sao phải trồng cây với mật độ phù hợp?
7. Vì sao trong trồng rừng, lúc nhỏ người ta trồng sát nhau, sau lớn hơn người ta tỉa
bớt cây?
- Nhóm 2: Báo cáo nội dung của hướng trọng lực, hướng hoá.
. 1. Trình bày khái niệm của hướng trọng lực, hướng hoá. Lấy ví dụ cho từng kiểu
hướng động
2. Giải thích cơ chế của tính hướng đất của rễ.


1. Dụng cụ:
- 2 đĩa đáy sâu, 1 chuông bằng nhựa trong suốt, 1 nút bằng xốp (có thể dùng xốp
cắm hoa thay thế) 2 ghim nhỏ, 1 kéo hay dao lam, 1 giấy lọc.
2. Mẫu vật:
- Hạt đậu (hay ngô, lúa) mới nhú mầm.
3. Cách tiến hành:
- Chọn 2 hạt có rễ mầm mọc thẳng( 1 hạt cắt bỏ rễ), dùng ghim cắm xuyên 2 hạt
sao cho rễ mầm nằm ngang hướng ra ngoài.
- Đặt nút xốp lên đáy của đĩa đã có nước, sau đó dùng giấy lọc phủ lên lá mầm, 2
đầu giấy nhúng vào nước để cây mầm không bị khô.
- Sau đó dùng chuông nhựa úp lên rồi đặt vào chỗ tối.
- Sau 2 ngày quan sát sự vận động của rễ ở 2 cây mầm và rút ra nhận xét
- GV gợi ý các nguồn tư liệu trên mạng, tại địa phương mà học sinh có thể tham
khảo
.HS : - Căn cứ vào chủ đề học tập và gợi ý của GV để nêu ra các nhiệm vụ.
- Thảo luận và lên kế hoạch thức hiện nhiệm vụ. ( Nhiệm vụ, người thực hiện, thời
lượng, phương pháp, phương tiện, sản phẩm,...)
Bước 2: Thực hiện chuyên đề và xây dựng chuyên đề. ( 1 tuần)
Hoạt động vào thời gian ngoài giờ lên lớp.
Nội dung

Hoạt động của Giáo
viên

Hoạt động của học sinh

Thu thập thông tin, tìm hiểu Theo dõi, hướng - Thực hiện nhiệm vụ theo kế
về các kiểu cảm ứng của dẫn, giúp đỡ các hoạch.
thực vật trong thực tế

- Các nhóm nhận xét lẫn nhau: thái độ, hiệu quả và chất lượng bài báo cáo
- GV nhận xét về kết quả của mỗi nhóm.
Hoạt động 3: Củng cố
GV Nhận xét và hoàn thiện nội dung chuyên đề.
Tiết 3:
1. Phương pháp: Hoạt động nhóm.
2. Tiến trình :
Hoạt động 1: Báo cáo nhóm 5 và Báo cáo kết quả thực hành của các nhóm - GV
yêu cầu nhóm 5 trình bày nội dung đã được phân công.
- Sau phần trình bày, các nhóm nhận xét, bổ sung, đặt câu hỏi phản biện
- GV yêu cầu từng nhóm lần lượt báo cáo kết quả thực hành .
- Sau mỗi phần báo cáo, các nhóm nhận xét, bổ sung, đặt câu hỏi thảo luận vì sao
lại thu được kết quả như vậy.
Hoạt động 2: Đánh giá kết quả thực hành
- Các nhóm nhận xét lẫn nhau: kết quả thực hành, phần giải thích
- GV nhận xét về kết quả của mỗi nhóm
Hoạt động 3: Cho điểm từng nhóm
- GV đánh giá ưu, nhược điểm của từng nhóm.
- Nêu ra nguyên nhân của các kết quả thực hành chưa chính xác.
- GV đánh giá cụ thể bằng việc cho điểm từng nhóm thực hành
. HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP:
Câu 1 : Cảm ứng ở thực vật là gì? Cho ví dụ.
Câu 2. Ứng động (Vận động cảm ứng)là:
CĐ:Cảm ứng ở thực vật - 6


Trường THPT Trần Phú

Gv: Hoàng Thị Ánh


CĐ:Cảm ứng ở thực vật - 7