A. Kết quả cần đạt
- Giúp học sinh nhận thức được những nội dung và tầm vóc ba cống hiến vĩ đại của Các Mác
đối với lịch sử tư tưởng nhân loại.
- Hiểu được tình cảm thương tiếc vô hạn của Ăng-ghen đối với Các Mác.
- Hiểu được nghệ thuật so sánh tầng bậc để là tăng sức mạnh và sự chặt chẽ của lập luận trong
bài viết.
B. Phương tiện dạy học
- Sách giáo khoa Ngữ văn 11 nâng cao, tập 2 – NXBGD
- Sách giáo viên 11 nâng cao, tập 2 - NXBGD
- Giáo án “Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác”
C. Cách thức dạy học
- Đặc điểm của bài học là được viết theo kiểu văn chinh luận. Do đó , người giáo viên cần phải
biết kết hợp lý thuyết làm văn vào dạy học nhằm khắc sâu kiến thức văn chính luận cho học
sinh qua một tác phẩm cụ thể.
- Lấy học sinh làm trung tâm của giời dạy,sử dụng các hình thức phát vấn,trao đổi ,thảo luận để
phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong việc tiếp nhận bài học.
D. Tiến trình dạy học.
1. Ổn định lớp
- Không kiểm tra bài cũ.
2. Dẫn vào bài mới.
Các Mác - vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp vô sản thế giới đã được lịch sử nhân loại ngợi ca
bằng những áng văn hay nhất, đẹp nhất. Tại đám tang của Các Mác diễn ra ở nghĩa trang Hai-
ghết, London (Vương quốc Anh), Ăng-ghen đã viếng linh hồn Mác bằng một bài văn tế đặc
biệt,khác nhiều so với bài văn tế thông thường. Hôm nay,cô và các em sẽ tìm hiểu bài văn tế
trang trọng,thiêng liêng đó để hiểu thêm về vị lãnh tụ thiên tài ,về con người bất tử :Các Mác
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
1
Lịch sử nhân loại vô cùng tự hào được chứng
kiến tình bạn gắn bó thân thiết của hai nhân vật
vĩ đại Các Mác và Ăng-ghen. Nói đến Mác là
đồng thời lịch sử nhắc tới Ăng-ghen và viết tên

và Quốc tế cộng sản.
- Sự nghiệp sáng tác: Ăng-ghen chủ yếu viết những
tác phẩm về triết học,chính trị,kinh tế,lịch sử.
2. Các Mác(1818-1883).
-Là nhà triết học và lý luận chính trị vĩ đại người
Đức, lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân
dân lao động.
-Sự nghiệp sáng tác gắn liền với cuộc đời hoạt
động chính trị.
- Tác phẩm tiêu biểu : Bộ tư bản(1864-1876).
2
- Em có hiểu biết gì về hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm ?
- Bài điếu văn không chỉ biểu hiện tình cảm tiếc
thương của Ăng- ghen và những người cộng sản
trước một tổn thất to lớn không thể bù đắp mà
còn là bản tổng kết ngắn gọn, súc tích sự nghiệp
và những cống hiến vĩ đại của Các Mác.
- Yêu cầu học sinh đọc văn bản.
Hãy xác định thể loại của tác phẩm.
Em hiểu thế nào là văn tế ?
GV : Văn tế là thể loại văn viết để đọc trong
buổi lễ truy điệu, đưa tang. Các bài văn tế trung
đại thường được viết theo thể phú Đường luật
hoặc thơ song thất lục bát.(VD : Văn chiêu hồn -
Nguyễn Du). Các bài văn tế hiện đại thường
được viết bằng văn xuôi chính luận.
- Văn bản có thể chia làm mấy phần, nội dung
của từng phần ?
2. Tác phẩm “Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác ”

+ Phần thứ hai (Đoạn 3,4,5,6) : Những cống hiến vĩ
đại của Mác.
+ Phần cuối: (Đoạn 7 và câu cuối cùng ) : Đánh giá
tổng quát giá trị của những cống hiến vĩ đại của Mác
với lịch sử nhân loại.
2. Tìm hiểu chi tiết
a. Sự ra đi của Mác
- Không gian : Căn phòng
- Thời gian : Chiều ngày 14 tháng 3, vào lúc ba giờ
kém 15 phút.Vẻn vẹn chỉ có hai phút
→ Không gian, thời gian cụ thể đến mức chi tiết gợi
nên cái trang trọng, thiêng liêng của khoảnh khắc Mác
qua đời.
- Sự ra đi của Mác rất nhẹ nhàng : Ngủ thiếp đi trên
chiếc ghế bành nhưng là giấc ngủ nghìn thu.
- Nghệ thuật :
+ Những câu văn với giọng điệu trầm lắng, nhẹ nhàng.
+ Biện pháp nói giảm, nói tránh
→ Góp phần xoa dịu đau thương nhưng không làm
phai nhạt vị trí và tầm vóc Mác.
- Ăng – ghen đã chỉ ra rằng :
Con người đó ra đi là
một tổn thất không
sao luờng hết được
↓
Đối với giai cấp vô Một nỗi sản
đang đấu tranh ở trống vắng
4
ghen ?
Hiệu quả diễn đạt của cách lập luận đó như thế

nhân loại
+ Sự kính trọng và thương tiếc do đó được nhân lên
nhiều lần.
b. Những cống hiến to lớn và tầm vóc vĩ đại của
Mác
* Cống hiến vĩ đại thứ nhất
- Mác là người đã tìm ra “Quy luật phát triển của
lịch sử loài người”.
- Quy luật đó được đề cập cụ thể như sau : “Con
người trước hết cần có cái ăn, cái uống, quần áo và
chỗ ở, rồi sau đó mới có thể làm chính trị, khoa
học,nghệ thuật, tôn giáo”
→Trong mối quan hệ giữa “cái ăn…chỗ ở” với “làm
chính trị…tôn giáo” thì “cái ăn…chỗ ở” có trước và
quyết định đến “làm chính trị…tôn giáo”
→ Trong mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng
và kiến trúc thượng tầng thì cơ sở hạ tầng quyết định
5