Một số giải pháp nhằm nângcao hiệu quả của Ban chỉ huy Liên đội, chi đội
trường THCS Ngư Thủy Bắc
1. Lí do chọn sáng kiến:
Tổ chức đội TNTP Hồ Chí Minh là mắt xích quan trọng trong hệ thống mắt
xích Đảng – Đoàn – Đội. Đảng và Bác Hồ đã rất chăm lo đến công tác giáo dục đội
viên TNTP Hồ Chí Minh, Đảng ta đã nhấn mạnh “Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa đang nằm trong tay thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”. Chính
vì vậy công tác giáo dục đội viên TNTP Hồ Chí Minh được coi là công tác đào tạo
bồi dưỡng lớp người mới của đất nước.
Đội là tổ chức của các em, do các em làm chủ, phấn đấu rèn luyện, giúp đỡ
phát triển mọi khả năng trong học tập, hoạt động, vui chơi, thực hiện quyền và bổn
phận theo luật Bảo vệ Chăm sóc và Giáo dục Trẻ em. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ
Chí Minh đoàn kết, hợp tác với các tổ chức, phong trào thiếu nhi ở khu vực và thế
giới vì những quyền của trẻ em, vì hòa bình, hạnh phúc của các dân tộc.
Đội TNTP Hồ Chí Minh là lực lượng giáo dục nồng cốt trong các nhà trường
phổ thông nói chung và THCS nói riêng. Thông qua các hoạt động giáo dục giúp các
đội viên phát triển toàn diện về trí tuệ, phẩm chất, năng lực và có những kỹ năng sống
cơ bản, có khả năng ứng xử mọi tình huống trong học tập, rèn luyện và trong cuộc
sống. Có thể nói là lực lượng giáo dục và tự giáo dục thông qua các hoạt động tập thể
của Đội.
Là một tổng phụ trách đội ở trường THCS tôi nhận thấy rằng muốn nâng cao
chất lượng hoạt động các liên đội trường học thì công tác lựa chọn, bồi dưỡng, đào
tạo đội ngũ BCH đội là rất quan trọng và cần thiết, bởi “Cán bộ nào phong trào đó”,
tổ chức đội muốn ngày càng vững mạnh đòi hỏi đội ngũ ban chỉ huy đôi phải thực sự
tâm huyết, có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực, năng động, sáng tạo, linh hoạt
trong công tác chỉ đạo, lãnh đạo liên, chi đội và nắm vững những kỹ năng công tác
đội cơ bản.
Trong những năm qua, một số liên đội trường học, nhất là tại địa bàn vùng sâu,
vùng xa như liên đội THCS Ngư Thủy Bắc, hoạt động của đội ngũ BCH đội hiệu quả
chưa cao, chưa phát huy hết vai trò trách nhiệm của mình, chính vì vậy hiệu quả trong
công tác giáo dục còn ở mức độ nhất định.
do liên đội trưởng hoặc chi đội trưởng thực hiện.
- Khoảng 60% đội viên còn rụt rè, nhút nhát, kỹ năng nghiệp vụ Công tác đội
chưa thành thạo, hoạt động tập thể, tổ chức các trò chơi còn lúng túng.
- Trên 60% đội viên chưa chủ động, linh hoạt trong tổ chức các hoạt động, thiếu
tính quyết đoán và khả năng ứng xử với các tình huống chưa mềm dẻo, linh hoạt
Thực trạng trên đã tạo nên những lỗ hỏng không nhỏ trong xây dựng, quản lý và tổ
chức các hoạt động tại liên đội và hiệu quả giáo dục thông qua hoạt động đội phát
triển chậm, thiếu bền vững.
Thực tiễn công tác tại đơn vị tôi cũng nhận thấy nguyên nhân cơ bản dẫn đến
tình hình trên là do:
- Công tác lựa chọn đội ngũ ban chỉ huy thực hiện còn cảm tính, chưa đánh giá
được năng lực thu hút, tập hợp, tổ chức, lãnh đạo và uy tín của mỗi thành viên ban chỉ
huy trong tập thể đội.
2
- Tổ chức các đợt tập huấn còn mang tính thời vụ, chưa thường xuyên, công tác
kiểm tra, giám sát, uốn nắn thiếu kịp thời.
- Nhiều anh(Chị) phụ trách vì thi đua nên có khi làm thay công việc của BCH dẫn
đến các em thiếu chủ động, linh hoạt và thiếu trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.
- Một số chỉ huy chưa nhận thức được tầm quan trọng của BCH liên, chi đội là
“Linh hồn” của tập thể đội, là yếu tố quan trọng tạo nên sự thành công hay thất bại
trong các hoạt động.
- Khá nhiều anh(chị) phụ trách chưa thấy được tầm quan trọng của công tác cán
bộ đội ngay từ khâu lựa chọn, đến bồi dưỡng, đào tạo dẫn tới chưa khai thác hết tiềm
năng và phát huy vai trò tự quản, làm chủ của các em.
- Bên cạnh đó, đơn vị đóng trên địa bàn xã miền núi khó khăn, đời sống kinh tế,
xã hội còn nhiều khó khăn, hoạt động Đội chưa được coi trọng, nhiều phụ huynh
không ủng hộ cho con em tham gia BCH vì sợ mất thời gian lao động tại nhà hoặc
ảnh hưởng đến học tập của con…
đó cần định hướng một số tiêu chuẩn cơ bản khi lựa chọn chỉ huy đội như sau:
Căn cứ Điều lệ Đội và hướng dẫn về công tác tổ chức Đội.
Căn cứ yêu cầu, tình hình thực tế tại liên, chi đội.
Căn cứ vào yêu cầu về chất lượng và năng lực cần có của BCH đội:
Phẩm chất đạo đức tốt, học lực ít nhất từ loại khá trở lên, luôn vươn lên trong
học tập và rèn luyện. Là tấm gương cho các đội viên khác noi theo.
BCH phải là những đội viên có uy tín, được tập thể Đội tin tưởng, phục tùng, có
khả năng thu phục và tập hợp đội viên, có năng lực chỉ huy, nắm vững những kỹ năng
hoạt động đội cơ bản, có lòng đam mê và tinh thần trách nhiệm trong công tác, được
Đại hội Đội bầu chọn…
Bên cạnh đó việc hình thành đội cờ đỏ sẽ giúp liên đội quản lý tốt nề nếp trường
lớp. Thành viên đội cờ đỏ được lựa chọn từ mỗi chi đội và hoạt động chấm thi đua
dưới sự quản lý kiểm tra của BCH liên đội. Chính vì thế, ngay trong đại hội Đội, BCH
liên đội cần chú trọng và bàn luận thật kỹ về số lượng, cơ cấu BCH ở từng khối, đảm
bảo tính kế thừa, năng lực mạnh về phong trào hay mạnh về tổ chức ở từng ứng cử
viên.
Để lựa chọn những đội viên ưu tú đòi hỏi các anh (chị) phụ trách phải có quá
trình quan sát, theo dõi, tìm hiểu qua các anh chị phụ trách trước, qua kết quả các hoạt
động đội…để tìm được đội ngũ nồng cốt cho mình góp phần tạo nên sự thành công
cho hoạt động ở các liên đội trường học.
2.2.2. Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên ban chỉ huy.
Để BCH hoạt động có hiệu quả, các anh chị phụ trách cần phân công nhiệm vụ cụ
thể cho từng thành viên BCH đội theo hướng:
- Bao quát hết các mặt công tác, không để sót mặt nào không có cá nhân phụ
trách.
- Phân công phù hợp với khả năng, sở trường của từng đội viên.
- Không nên gò ép và với tinh thần mỗi người ít nhất một việc, mọi người đều có
nhiệm vụ riêng và cùng lo nhiệm vụ chung của tập thể đội.
- Phân công cố định kết hợp phân công đột xuất, thực hiện kiêm nhiệm và luân
phiên trong giao nhiệm vụ.
Thực tế trong những năm qua, công tác bồi dưỡng BCH Liên, chi đội thực hiện
chưa thương xuyên, các anh (chị) phụ trách chưa theo dõi, kiểm tra kết quả thực hiện
của BCH kịp thời nhằm uốn nắn, hướng dẫn các em vì thế hiệu quả hoạt động của
BCH còn ở mức độ nhất định.
Công tác bồi dưỡng BCH đội phải có những yêu cầu nhất định, nội dung
chương trình cụ thể tuỳ vào khả năng, điều kiện thực tế của Liên đội và những đổi
mới về hoạt động Đội trong từng giai đoàn thời kỳ, một số vấn đề trọng tâm cần lưu ý
khi tiến hành bồi dưỡng:
- Phải có kế hoạch bồi dưỡng một cách toàn diện trong năm học, từng học kỳ. Bồi
dưỡng theo từng chức danh, nhiệm vụ của các thành viên ban chỉ huy.
- Nội dung bồi dưỡng phải đảm bảo tính cơ bản, thiết thực, phù hợp với từng đối
tượng.
5
- Kết hợp tốt các hình thức bồi dưỡng, bồi dưỡng phải đa dạng, phong phú, linh
hoạt, phù hợp với khả năng thực tế của đơn vị, đáp ứng yêu cầu đổi mới của công tác
đội và khắc phục những mặt yếu của ban chỉ huy liên, chi đội.
- Kết quả của quá trình bồi dưỡng phải được đánh giá bằng khả năng thực hành
công việc của ban chỉ huy trong từng nhiệm vụ được giao.
- Bồi dưỡng từng bước vì mọi phẩm chất ban đầu chỉ là điều kiện phát triển mọi
năng lực nếu bồi dưỡng một cách bài bản, đúng đắn.
Các anh chị phụ trách khi bồi dưỡng ban chỉ huy cần tập trung những nội dung:
- Bồi dưỡng phương pháp công tác cho BCH: Cách ghi chép sổ sách, ghi biên bản,
báo cáo thi đua, phương pháp tổ chức họp ban chỉ huy, xây dựng kế hoạch (Chủ đề,
năm, kỳ, tháng, tuần…); Phương pháp tổ chức và điều khiển sinh hoạt đội, các hoạt
động tập thể.
- Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức điều hành ban chỉ huy: Cách tập hợp, điều khiển
buổi sinh hoạt đội; Tổ chức các hoạt động vui chơi; Các nghi lễ, thủ tục; Nghi thức
Đội TNTP Hồ Chí Minh…
động viên, an ủi và các em tìm cách khắc phục vượt qua mọi khó khăn, phân tích và
chỉ ra cho các em thấy “Quyền lợi” của mình khi tham gia ban chỉ huy đội.
Kết quả việc áp dụng các giải pháp trên tại đơn vị công tác trong thời gian qua đã
có kết quả tốt. Ban chỉ huy liên, chi đội từ thụ động, thiếu tự tin, chưa nắm vững công
tác và những kỹ năng của chỉ huy thì ngày càng chủ động, linh hoạt, tự điều hành, tổ
chức các hoạt động tại liên, chi đội. Chất lượng hoạt động đội đã có những chuyển
biến sâu sắc.
Kết quả xếp chỉ huy đội
Xếp loại chi đội
giỏi cấp liên đội
Năm học
Vững
Vững
XS
Khá
TB
Khá
TB
mạnh XS
mạnh
2014- 2015
10%
40% 45%
12.5%
37.5% 37.5% 12.5%
2015 - 2016
7%
59% 41%
12.5%
50%
phát triển toàn diện, hoàn thiện nhân cách của mình.
Các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường có sự quan tâm đúng mức đến
hoạt động ở các liên đôi trường học, nhất là công tác cán bộ đội. Kịp thời phối hợp,
giúp đỡ, động viên các liên đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Hoạt động Đội góp phần tạo cho các em đội viên những luồng sinh khí mới bổ trợ
học tập, góp thêm màu sắc mới sinh động của tuổi học trò, tác động đến trí tuệ, tình
cảm của học sinh, giúp các rèn luyện tính tập thể, kỷ luật, nề nếp, linh hoạt và sáng
tạo giúp các em phát triển, hoàn thiện nhân cách của mình. Đóng góp vào quá trình
giáo dục thế hệ tương lai của đất nước.
3.2. Kiến nghị, đề xuất.
Đối với tổng phụ trách và anh (chị) phụ trách chi đội: Phải nhiệt tình, tâm huyết,
yêu nghề mến trẻ, luôn tin tưởng và tôn trọng các em, mạnh dạn giao nhiệm vụ, đồng
thời thường xuyên kiểm tra, uốn nắn kịp thời; Luôn lắng nghe, tìm hiểu tâm tư,
nguyện vọng của các em để có biện pháp động viên, khích lệ. Giúp đỡ những đội viên
gặp khó khăn, tạo điều kiện tốt nhất cho các em phấn đấu, rèn luyện thông qua các
hoạt động. Tôn trọng nguyên tắc tự nguyện, tự quản, phát huy tính dân chủ…tạo cho
các em niền tin và quyết tâm thực hiện những mục tiêu đặt ra. Tổng phụ trách phải
không ngừng học tập, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động đội tạo hứng khởi, sự
mới lạ thu hút các em tham gia. Phải đặc biệt coi trọng công tác cán bộ đội ngay từ
đầu năm học, đầu cấp học, có kê hoạch lựa chọn, bồi dưỡng chu đáo.
Đối với nhà trường mong muốn có sự quan tâm, coi trọng công tác xây dựng đội
ngũ ban chỉ huy liên, chi đội. Có những chỉ đạo kịp thời và tạo điều kiện thuận lợi
nhất cho tổng phụ trách, các anh (chị) phụ trách chi đội và các đội viên thực hiện kế
hoạch lựa chọn, bồi dưỡng đội ngũ cán sự đội. Có sự phối hợp giáo dục, giúp đỡ và
động viên khích lệ của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường sẽ góp phần tạo nên
thắng lợi trong công tác này.
Trên đây là những kinh nghiệm của bản thân trong công tác lựa chọn, bồi dưỡng
đội ngũ cán bộ Đội nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của ban chỉ huy liên, chi đội
xin được chia sẻ cùng đồng nghiệp. Hy vọng sẽ được quý thầy cô ủng hộ và đóng
góp ý kiến để sáng kiến ngày càng hoàn thiện và có khả năng áp dụng caao hơn trong