Ngày soạn: 07/02/2017
Ngày dạy: 14/02/2017
Lớp dạy: 8D
Người dạy: Phùng Thị Ngọc

Tiết 41: Bài 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG

NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX (tiếp)
I. MỤC TIÊU:
Sau khi học xong bài, học sinh cần đạt được:
-

-

1. Về kiến thức:
Học sinh cần nắm được những cuộc khởi nghĩa chính trong phong trào Cần Vương (thời
gian, người lãnh đạo, diễn biến, kết quả, ý nghĩa).
Học sinh thấy rõ vai trò của các sĩ phu, văn thân yêu nước trong phong trào vũ trang
chống Pháp cuối thế kỉ XIX, cũng như ý chí quật khởi của nhân dân khi tham gia phong
trào Cần Vương.
Nguyên nhân thất bại của phong trào nói chung và ngọn cờ phong kiến nói riêng.
2. Về kỹ năng:
- Sưu tầm tư liệu và bước đầu tổng hợp tư liệu trong học tập lịch sử.
- Rèn kĩ năng khai thác và sử dụng lược đồ bản đồ
- Biết nhận xét, đánh giá 1 sự kiện, nhân vật lịch sử (Phan Đình Phùng, Cao Thắng…)
- Rèn kĩ năng thảo luận nhóm
3. Về thái độ:
- Bồi dưỡng, hình thành cho học sinh lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc
- Trân trọng và biết ơn những vị anh hùng dân tộc.
II.
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC:

Cuộc khởi nghĩa lớn nhất, kéo dài suốt thời Cần Vương là khởi nghĩa Hương Khê. Kế
thừa cuộc khởi nghĩa đầu tiên của Lê Ninh ở Đức Thọ, Hà Tĩnh, Tiến sĩ Phan Đình
Phùng với sự trợ giúp của Cao Thắng, Ngô Quảng, Cao Đạt, Hà Văn Mỹ, Nguyễn Chanh,
Nguyễn Trạch... đã đưa cuộc khởi nghĩa này lên tầm vóc lớn nhất, độc đáo nhất thời Cần
Vương. Vậy tại sao đây được coi là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất? Để trả lời được câu
hỏi này chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu phần 3. Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1895).
Hoạt động 3: Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1895)
Thời gian hoạt động: (30p)
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của
học sinh

-Kết hợp với hoạt động nhóm và hoạt
động cá nhân.
2

Kiến thức cơ bản cần
đạt
II. Những cuộc khởi
nghĩa lớn trong phong
trào Cần Vương.


- Gọi học sinh đọc mục 3/ trang 129 sgk
- Hỏi: Cả lớp quan sát vào sgk và trả lời
cho cô câu hỏi: Lãnh đạo của cuộc khởi
nghĩa Hương Khê là ai? Ông là người
như thế nào?
- Gọi hs trả lời

tổ chức thực tiễn tài giỏi mà còn là một
người sáng tạo. Ông tìm mọi cách chế

- Đọc bài
- Quan sát vào
sgk
- Trả lời câu hỏi
- Lắng nghe và
quan sát tranh
(ảnh).

3

1.Khởi nghĩa Ba Đình
(1886-1987) (sgk)
2.Khởi nghĩa Bãi Sậy
(1883-1892) (sgk)
3.Khởi nghĩa Hương
Khê(1885-1895)


tạo được súng như của Tây và ông về
Trường Sim mở lò rèn đúc súng theo
kiểu 1874 của Pháp, chẳng bao lâu
những kho vũ khí lớn như Khe Rèn,
đồn Cây Khế ở Đại Hàm đã chứa hàng
trăm khẩu súng kiểu 1874 của Pháp
cùng rất nhiều đạn dược, súng bắn rất
hiệu nghiệm.
- Chốt ý

hiểm trở, rộng lớn có thể ra Bắc vào
Nam dễ dàng cho việc tiếp ứng có đại
bản doanh)

- Suy nghĩ trả
lời
- Trả lời
- Lắng nghe
4

a. Lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa.
- Lãnh đạo cao nhất là
Phan Đình Phùng.
- Trợ thủ là Cao Thắng


- Chỉ căn cứ Hương Khê và địa bàn 4
tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh,
Quảng Bình trên lược đồ.
- Chốt ý
- Ghi bài

b. Căn cứ, địa bàn hoạt
động
- Căn cứ chính ở Ngàn
Trươi (Hương Khê – Hà
Tĩnh)
- Địa bàn hoạt động mở
rộng ra khắp các tỉnh:

c. Thành phần, lực
ngoài đồn để diệt họ…
lượng tham gia:
- Chốt ý
- Thành phần chính là
nông dân.
- Ngoài ra còn có sự kết
hợp giữa nông dân và
đồng bào dân tộc thiểu số.
5


- Mời nhóm 3 trả lời: diễn biến phong
trào
- Nhận xét, bổ sung
Diễn biến: 2 giai đoạn
+ Giai đoạn 1: 1885-1888: Đây là giai
đoạn chuẩn bị, xây dựng lực lượng và
cơ sở chiến đấu. Nghĩa quân lo tổ chức,
huấn luyện, xây dựng, công cụ, rèn đúc
khí giới và tích trữ lương thảo,… Họ đã
tự chế tạo được súng trường theo mẫu
súng của Pháp.
- Mở rộng: hình ảnh súng trường do
Cao Thắng chế tạo.
+ Giai đoạn sau (1888 - 1896) là thời kì
chiến đấu của nghĩa quân. Dựa vào
vùng rừng núi hiểm trở, có sự chỉ huy
thống nhất và phối hợp tương đối chặt
chẽ, nghĩa quân đã đẩy lùi nhiều cuộc

kiện ngày càng gian khổ hơn, lực lượng
suy yếu dần. Sau khi chủ tướng Phan
Đình Phùng hy sinh ngày 28-12-1895, - Lắng nghe
cuộc khởi nghĩa duy trì được một thời
gian rồi tan rã.
6

d. Diễn biến: 2 giai đoạn
-Giai đoạn 1: 1885-1888:
Thời kì chuẩn bị lực
lượng.
- Giai đoạn 2: 1888-1896:
thời kì chiến đấu của
nghĩa quân.


- Mở rộng: Cuộc khởi nghĩa Hương
Khê đã gây cho quân Pháp nhiều tổn -Lắng nghe
thất. Phó tướng Cao Thắng, hy sinh lúc
mới 30 tuổi. Những chiến thắng của
Phan Đình Phùng như trận đánh úp
thành Hà Tĩnh, bắt sống Tri phủ Đinh
Nho Quang 1892, trận Vạn Sơn tháng
3-1893, trận tập kích Hà Tĩnh lần thứ
hai năm 1894 và trận Vụ Quang tháng
10-1894 được coi là một thành tựu của
nghệ thuật quân sự Việt Nam lúc đó.
+ Phan Đình Phùng tạ thế ở núi Quạt
(Hà Tĩnh) ngày 28-12-1895 để lại bài
thơ Tuyệt mệnh vào loại xuất sắc trong


e. Kết quả, ý nghĩa
- Kết quả:


đối phương.)
- Chốt ý

-Ghi bài

+ 12/1895: Phan Đình
Phùng hi sinh, cuộc khởi
nghĩa duy trì thêm được 1
thời gian rồi tan rã.
-Ý nghĩa:
+ Nêu cao truyền thống
anh hùng, bất khuất
chống ngoại xâm của dân
tộc ta.
+ Làm chậm quá trình
xâm lựơc của Pháp.
+ Để lại bài học quý báu
về khởi nghĩa vũ trang.

-Khái quát:
+ Khởi nghĩa Hương Khê là bước phát
triển cao nhất của phong trào Cần
vương.
+ Phong trào Cần Vương là phong trào
kháng chiến lớn mạnh thể hiện khí

-

- 1858-1896
- Đông đảo quần chúng nhân dân
- Yêu nước chống xâm lược, mang màu sắc phong kiến
- Thất bại
- Có vị trí lớn trong sự nghiệp đấu tranh chống đế quốc.
- Để lại nhiều tấm gương, bài học kinh nghiệm quý báu

Bài tập: Nối sự kiện với thời gian sao cho đúng:

Thời gian
a. 1883-1892
b. 1885-1895
c. 1895
d. 13-7-1885
e. 7/1885
f. 1886-1887

Sự kiện
1.Khởi nghĩa Hương Khê
2.Phan Đình Phùng hi sinh
3.Khởi nghĩa Ba Đình
4.Khởi nghĩa Bãi Sậy
5 Cuộc phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế.
6.Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần
vương”

Đáp án a-4, b-1, c-2, d-6, e – 5, f-3,
b. Dặn dò (2p)