Quản trị Hành vi Tổ chức
BÀI KIỂM TRA HẾT MÔN
Đề bài:
Bạn hãy phát triển một dự án đổi mới mô hình quản lý cá nhân và nhóm làm
việc cho doanh nghiệp/tổ chức hiện nay bạn đang làm việc.
Hãy xác định trong doanh nghiệp/tổ chức hiện tại của bạn, có các vấn đề hay
cơ hội gì liên quan đến các chủ đề của môn học hành vi tổ chức? Tại sao?
Bạn có giải pháp gì mang tính thực tiễn dựa trên cơ sở lý thuyết hành vi tổ chức?
Trả lời:
Chủ đề “Văn hoá tổ chức” trong Công ty cổ phần kiến trúc và đầu tư xây
dựng ACEAN.
Khi con người tham gia một tổ chức, họ mang vào tổ chức những giá trị và
niềm tin mà họ đã học được. Tuy nhiên, dường như rất thường xuyên, những giá
trị và niềm tin là không đủ để giúp các cá nhân thành công trong một tổ chức. Con
người cần học cách thức mà một tổ chức cụ thể giải quyết các vấn đề. Công ty cổ
phần kiến trúc và đầu tư xây dựng ACEAN, một trong những vấn đề được quan
tâm hàng đầu đối với ban lãnh đạo công ty là dạy cho người lao động hiểu biết
những sứ mạng, mục tiêu của doanh nghiệp, các giá trị, niềm tin, cũng như những
hành vi mong đợi trong toàn công ty. Đó chính là “Văn hoá tổ chức” trong doanh
nghiệp.
Như chúng ta đều biết, văn hóa doanh nghiệp là một trong những động lực
chính thúc đẩy nhân viên tận tâm và gắn bó với doanh nghiệp. Do đó, văn hóa
doanh nghiệp chính là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp. Cùng với sự phát
triển của nền kinh tế thị trường thì việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp là một
việc làm hết sức cần thiết nhưng cũng không ít khó khăn.
Để hoàn thành bài tập cá nhân này, tôi xin chọn chủ đề văn hóa tổ chức để
thực hiện bài tập của mình.
- Một số thông tin về Công ty cổ phần kiến trúc và đầu tư xây dựng
ACEAN.
+ Tên Công ty: Công ty cổ phần kiến trúc và đầu tư xây dựng ACEAN.
tư xây dựng ACEAN nói riêng không phải của riêng ai mà của chính cán bộ công
nhân viên trong công ty. Xây dựng nền văn hóa của Công ty dựa trên cơ sở phát
huy nét đẹp truyền thống, tiếp thu văn minh hiện đại, đồng thời loại bỏ thói văn
hóa xấu, đạo đức xấu trong đời sống, trong kinh doanh, xây dựng đạo đức lối
sống, đạo đức kinh doanh của một xã hội tiên tiến, văn minh.
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa, theo E.Heriot thì “Cái gì còn
lại khi tất cả những cái khác bị quên đi – cái đó là văn hóa”. Còn UNESCO lại có
một định nghĩa khác về văn hóa “Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng
quát, sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá nhân và mỗi cộng đồng) đã
diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu
thế kỷ nó đã cấu thành một hệ thống các giá trị truyền thống, thẩm mỹ và lối sống
và dựa trên đó từng dân tộc thể hiện bản sắc riêng của mình”.
Vậy văn hóa tổ chức là gì? Văn hóa tổ chức là hình mẫu cơ bản của các giả
thiết, giá trị và niềm tin chung, chi phối cách suy nghĩ và hành động của nhân
viên với các vấn đề và các cơ hội. Những giá trị, giả thiết và niềm tin đại diện cho
2
Quản trị Hành vi Tổ chức
văn hóa tổ chức hoạt động dưới bề mặt hành vi tổ chức. Chúng không được quan
sát trực tiếp nhưng ảnh hưởng của chúng bao trùm khắp nơi. Những yếu tố của
văn hóa tổ chức được mô tả qua sơ đồ sau:
NHỮNG YẾU TỐ CỦA VĂN HÓA TỔ CHỨC
Người sáng lập
nhà lãnh đạo
Phần thưởng
mang tính văn
hội và các cổ đồng.
+ Các nội dung của văn hóa tổ chức:
3
Quản trị Hành vi Tổ chức
-
Các câu chuyện và giai thoại của tổ chức: những câu chuyện về giai
thoại và những sự việc diễn ra trong quá khứ của doanh nghiệp có vai
trò như những chỉ dẫn xã hội hiệu quả về cách xử lý hay không xử lý
công việc. Chúng chuyển tải những kiến thức giá trị trong toàn bộ tổ
chức thông qua việc cung cấp chủ nghĩa hiện thực có tình cảm của
con người cho những dự tính của doanh nghiệp, các tiêu chuẩn hoạt
động cá nhân cũng như những quy định xử phạt.
- Nghi thức và các buổi lễ trong doanh nghiệp:
Nghi thức: là những quy trình cuộc sống thường nhật của công ty nhấn
mạnh tầm quan trọng của văn hóa của doanh nghiệp.
Các buổi lễ: là các hoạt động theo kế hoạch thể hiện văn hóa doanh
nghiệp được thực hiện vì lợi ích của một tập thể khán giả.
- Ngôn ngữ tổ chức: ngôn ngữ sử dụng tại nơi làm việc cho thấy quy mô
văn hóa của doanh nghiệp. Nhân viên xưng hô với đồng nghiệp như thế nào, mô
tả khách hàng ra sao… tất cả đều là biểu tượng bằng lời về các giá trị văn hóa.
- Bài trí trụ sở và các biểu tượng: cách bài trí trụ sở cũng thể hiện văn hóa
hay những lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp đó. Cách bài trí cũng thể hiện ý
tưởng và ý nghĩa của doanh nghiệp.
- Văn hóa và hoạt động của tổ chức:
NHỮNG CHIẾN LƯỢC ĐỂ CỦNG CỐ VĂN HOÁ TỔ CHỨC
Công ty Cổ phần kiến trúc và đầu tư xây dựng ACEAN
Việc làm của
người sáng
lập và người
lãnh đạo
Áp dụng
thưởng phù
hợp với văn
hoá
Củng cố văn hoá
Tổ chức
Lựa chọn và
xã hội hoá
nhân viên
Duy trì lực
lượng lao động
ổn định
Quản lý mạng
lưới văn hoá
+ Các tổ chức cần phải xã hội hóa, xã hội hóa tổ chức là quy trình mỗi cá
nhân tiếp thu các giá trị, các hành vi xử sự và những kiến thức xã hội cần thiết để
đảm nhận vai trò của mình trong tổ chức.
+ Xã hội hóa tổ chức là một quá trình vừa học tập vừa điều chỉnh. Nó là một
(Người mới
trò (người
hội hóa
dụng (người
đến)
công ty)
- Động cơ làm
ngoài)
So sánh
- Tăng cường
việc cao hơn.
- Tìm hiểu về
những gì họ
các mối quan
- Trung thành
- Giảm Stress
biết
- Giả thuyết
- Giảm thay
những xung
đổi nhân viên
đột giữa công
việc và những
hoạt động
ngoài công
việc.
- Văn hoá tổ chức trong công sở và sự tác động của văn hoá công sở đến chất
lượng điều hành.
+ Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác
nhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người. Ở đây,
văn hóa được hiểu như là một tập hợp niềm tin, giá trị, thuộc tính và phong cách
sống cá biệt của một tập thể người, một tổ chức sinh sống trong một vùng hay
một quốc gia riêng biệt nào đó. Văn hóa còn là nhân tốt quan trọng hình thành
nên những thói quen, cách suy nghĩ, phong cách và diện mạo của một con người
hay nhóm người.
+ Những người đến từ hai hay nhiều văn hóa khác nhau hầu như luôn nảy
sinh vấn đề, chẳng hạn như cách ứng xử, làm việc…và điều này đã tác động
công sở không những ảnh hưởng đến môi trường, phẩm chất đạo đức của tổ chức
mà còn tác động đến những hành vi, ứng xử đạo đức của tập thể cán bộ, và nhân
viên. Mặt khác văn hóa công sở còn là nơi tất cả cán bộ, nhân viên dựa vào đó
làm tiêu chuẩn để xây dựng hình ảnh cho riêng mình. Người lãnh đạo thường là
chủ thể tạo ra hình thức văn hóa công sở, có tác động trực tiếp đến mọi hoạt động
của tổ chức. Xây dựng được một phẩm chất đạo đức văn hóa công sở cao, đúng
đắn và phù hợp sẽ tạo ra động lực tác động mạnh mẽ trong quá trình thực hiện và
hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ công sở, từ đó chất lượng quản lý, dịch vụ càng
ngày được nâng lên. Khi xây dựng đạo đức văn hoá công sở, người lãnh đạo cần
chú ý những điểm cơ bản sau:
- Phải luôn là một tấm gương điển hình trong quá trình điều hành hoạt
động của tổ chức.
- Phải minh bạch, công bằng trong khen thưởng, xử phạt.
- Phải thường xuyên tổ chức, phổ biến phẩm chất đạo đức văn hóa công sở.
- Phải xây dựng phẩm chất đạo đức công sở có hệ thống bằng cách thường
xuyên trao đổi, tiếp thu ý kiến đóng góp, điều chỉnh, bổ xung nó trong tập thể cán
bộ, nhân viên.
7
Quản trị Hành vi Tổ chức
* Hai là, cần xây dựng văn hoá công sở xác thực, rõ ràng. Chất lượng công
việc không cao một phần là do cán bộ, nhân viên chưa xác định được chính mình
khi đảm đương nhiệm vụ, vì thế thiếu tự tin trong công việc. Tính xác thực và rõ
ràng của văn hoá công sở giúp cho cán bộ, nhân viên cũng cố niềm tin và sức
mạnh chính mình vào công việc từ đó khơi dậy tinh thần tự quản, tính tự giác cao
khi làm việc. Đây là vấn đề cần được quan tâm vì nó đánh vào ý thức của mỗi
người các bộ, người cán bộ phải xem công việc của cơ quan như công việc của
người ai cũng có hàng núi công việc cần phải hoàn thành. Lúc này, việc chỉ bảo
một nhân viên mới là rất khó nếu như ở các công ty khác tôi nghĩ rằng nhân viên
mới này sẽ không được bảo ban tận tình mà thậm chí còn bị chèn ép, nhưng đối
với những nhân viên của ACEAN thì khác, các anh chị trong phòng vẫn tranh thủ
lúc nào rảnh ví dụ như thời gian buổi trưa, hay những lúc công việc liên quan đến
8
Quản trị Hành vi Tổ chức
phần hành nhân viên mới này phụ trách các anh chị trong phòng đều chỉ bảo. Hay
một hôm khác, Linh (một nhân viên phụ trách phần hành kế toán ngân hàng) phải
đi ra nhận hàng để làm một số việc do công việc tại phòng đang rất bận nên chưa
đi được thì Hoa (nhân viên mới) có ý sẽ đi hộ chị Linh, nhưng Linh cảm ơn Hoa
và giải thích với Hoa rằng “cảm ơn em, nhưng đây là công việc chị phải làm mới
lại em cũng chưa quen giao dịch tại đó nên chị sẽ sắp xếp công việc để đi, lúc
khác nếu công việc cần gấp hơn chị sẽ nhờ em. Bây giờ em có thể giúp các anh
chị khác ở trong phòng cũng được” lời nói của chị Linh làm cho Hoa thấy rất tình
cảm và càng có thêm tinh thần học hỏi công việc và phấn đấu trở thành nhân viên
chính thức của Công ty. Qua đó, càng thấy được văn hóa của Công ty được xây
dựng ngay từ cách giao tiếp giữa các nhân viên trong công ty.
Không chỉ có văn hóa công ty trong giao tiếp mà ACEAN còn xây dựng cả
văn hóa trong làm việc. ACEAN luôn xác định, trong môi trường làm việc có
được các yếu tố như tính năng động, hiện đại, tính chuyên nghiệp thì đây là một
trong những tiêu chí hàng đầu quyết định sự thành công của một doanh nghiệp
hay sự thăng tiến của cá nhân ở bất kỳ vị trí nào. Vì vậy, trong nơi làm việc
ACEAN cũng có những quy định cụ thể về văn hóa nơi làm việc. Ví dụ như:
+ Đối với nơi làm việc của cá nhân:
- Giữ gìn cảnh quan nơi làm việc gọn gàng, sạch sẽ.
Một ví dụ về văn hóa nơi làm việc là, trong công ty có phòng kế hoạch kỹ
thuật là một phòng đa số là con trai, công việc cũng rất nhiều cần phải có sự tư
duy, chính vì vậy mà hầu hết các nam nhân viên ở phòng này đều hút thuốc lá.
Tuy công ty xây dựng nét văn hóa không hút thuốc tại nới công sở nhưng điều
này vẫn không thể tránh khỏi, do đó công ty phải tạo ra một phòng để những
nhân viên có nhu cầu hút thuốc lá thì có thể vào phòng đó. Nhưng, trong phòng
kế hoạch có nhân viên tên Sơn lại không như vậy trong khi các nhân viên khác
vào phòng đó để hút thuốc thì anh này cứ ngang nhiên hút thuốc trong phòng hay
bất cứ nới nào ngay cả những nơi có phụ nữ. Mọi người rất khó chịu nhưng vì
không muốn gây căng thẳng không khí làm việc nên hầu hết mọi người không
nới mà chỉ tránh ra chỗ khác. Chỉ có Mai (nhân viên lễ tân) nhắc nhỏ anh ấy là:
“anh ơi, công ty mình có phòng để hút thuốc anh vào đấy cùng các anh khác cho
vui” nhưng đâu vẫn cứ đấy không thay đổi. Sau một thời gian dài chắc anh Sơn
này thấy mọi người làm việc taij các phòng ban trong công ty ai cũng ngăn nắp
gọn gàng, nên sự vô tổ chức của anh ta thấy lạc lõng giữa mọi người vì vậy dần
dần Sơn cũng vào trong phòng hút thuốc cùng mọi người. Điều này cho ta thấy
rằng, đôi khi mọi việc tưởng chừng rất khó thay đổi nhưng khi tổ chức làm cho
họ thấy những hành động đó là không phù hợp nơi công sở thì mọi việc sẽ thay
đổi theo chiều hướng tốt hơn.
Ngoài ra văn hóa của Công ty còn thể hiện ở văn hóa hội họp, những cuộc
họp luôn đóng vai trò quan trọng vì đó là nơi mà bầu không khí và văn hóa của tổ
chức được duy trì, là một trong những cách thức để các tổ chức nói với đội ngũ
nhân viên của mình rằng “bạn là một thành viên của tập thể”. Trong các buổi
họp, công ty cũng quy định những nghi thức cụ thể như:
+ Nghi thức cuộc họp:
- Đến trước ít nhất 10 phút trước khi cuộc họp bắt đầu.
- Hiểu rõ những yêu cầu và nội dung cuộc họp, nếu có điểm chưa rõ phải
trao đổi.
- Tuân thủ các quy tắc của người chủ trì cuộc họp.
- Để điện thoại ở chế độ rung.
Chính vì xây dựng được nét văn hóa này mà hầu hết các công việc của các
phòng ban trong công ty đều được phối hợp nhịp nhàng với nhau và đạt được
hiệu quả.
Một vấn đề tồn tại ở công ty đó là bảo hiểm xã hội của các nhân viên,
trường hợp của Anh Nguyễn Văn Hải một thời gian dài công tác tại công ty và
tham gia đóng bảo hiểm xã hội, những vì một số lý do sau gần sáu năm công tác
anh chuyển sang công tác mới nên không tham gia đóng bảo hiểm tại công ty
nữa. Anh Hải muốn lấy sổ bảo hiểm xã hội để tiếp tục tham gia cùng với công ty
mới, nhưng thủ tục chuyển sổ bảo hiểm cũng mất rất nhiều thời gian một phần là
do cán bộ bảo hiểm, một phần cũng do nhân viên phụ trách công việc này của
công ty vẫn chưa được sát sao. Nhưng với sự nhiệt tình giúp đỡ của lãnh đạo,
công việc của anh Hải đã được giải quyết hợp lý.
Trong suốt thời gian tồn tại và phát triển có những việc mà ACEAN đã làm
được nhưng có những việc mà ACEAN còn chưa làm được, tuy vậy với các lãnh
11
Quản trị Hành vi Tổ chức
đạo và cán bộ công nhân viên của công ty luôn xây dựng các chuẩn mực đạo đức
nghề nghiệp của công ty:
+ Tôn trọng chuẩn mực đạo đức:
- Không lạm dụng quyền lực hay chức vụ.
- Đề cao trách nhiệm cá nhân.
- Loại trừ biểu hiện đối xử không bình đẳng và thiếu tôn trọng lẫn nhau.
- Thẳng thắn thừa nhận khuyết điểm của mình và học hỏi những bạn đồng
nghiệp khác.
+ Tiêu chuẩn đạo đức trong công tác:
- Mọi người pahir cùng làm việc vì mục đích chung của công ty.
Công tác tuyển dụng phải đảm bảo khách quan, trung thực, phù hợp. Nghiêm
cấm các trường hợp tiêu cực, mưu lợi cá nhân….
Qua tất cả các quy định cho thấy rằng công ty đã xây dựng cho mình một
văn hóa tổ chức với những quy định rất cụ thể và rõ ràng giúp cho các cán bộ
công nhân viên từ những nhân viên mới vào làm việc cho đến những nhân viên
đã làm lâu năm đều có thể thực hiện được. Nói về văn hóa tổ chức của Công ty
cổ phần Kiến trúc và đầu tư xây dựng ACEAN, tôi không có gì phải bình luận
cũng không thấy có vấn đề gì nổi cộm để phải đưa ra các giải pháp, tuy nhiên tôi
xin đóng góp một vài ý kiến nhỏ của mình đó là:
+ Đối với các nhân viên cũ, một số rất ít những người có kinh nghiệm làm
việc lâu năm ở công ty khi có nhân viên mới vào vẫn có thái độ khinh khỉnh, đôi
khi chưa thực sự hợp tác trong công việc nên mong rằng các anh chị này hãy nhìn
vào văn hóa tổ chức của công ty mình mà các cấp lãnh đạo đã mất rất nhiều thời
gian gây dựng mà có những cách thay đổi cho phù hợp. Để không bị đánh giá sai
lệch đi nét văn hóa tổ chức của công ty nói riêng và của cả tập đoàn nói chung.
+ Đối với những nhân viên mà ý thức chưa tốt trong các cuộc họp thì cần
tự bản thân mỗi cá nhân đó xem xét lại và có cách ứng xử cho hợp lý ở nơi đông
người để hình ảnh của công ty mình không bị mất đi.
+ Đối với một số ít lãnh đạo cũng nên cởi mở hơn với nhân viên để nhân
viên của mình dễ dàng chia sẻ công việc.
Qua môn học này, cho tôi thấy rằng văn hóa trong mỗi tổ chức bắt nguồn
từ con người. Văn hóa trong tổ chức được xây dựng từ những cái rất nhỏ như
cách bố trí nới làm việc, cách giao tiếp giữa các nhân viên, cách tham gia họp hay
các chuẩn mực đạo nghề nghiệp… tất cả những điều đó phải được xây dựng nên
từ ý thức của mỗi nhân viên, vì vậy con người trong mỗi tổ chức góp một phần
rất lớn vào việc xây dựng văn hóa của tổ chức đó.
13