LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả trong Luận án là trung thực và chưa được ai công bố trong bất
kỳ công trình nào khác. Các trích dẫn chỉ rõ nguồn tài liệu của tác giả.
Tác giả Luận án

Phạm văn Hiến


MỤC LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
BDV
BKG
BTG
BTV
CNXH
CNMLN
CNH, HĐH
CNCS
CTKG
CTTG
CTTT
ĐUCX
ĐTNCS
HCCB
HĐND
HND
HPN
MTTQ

Ban tuyên giáo
Ban tuyên vận
Chủ nghĩa xã hội
Chủ nghĩa Mác - Lênin
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Chủ nghĩa cộng sản
Công tác khoa giáo
Công tác tuyên giáo
Công tác tư tưởng
Đảng ủy cấp xã
Đoàn thanh niên cộng sản
Hội cựu chiến binh
Hội đồng nhân dân
Hội nông dân
Hội phụ nữ
Mặt trận Tổ quốc
Tổ chức cơ sở đảng
Thông tin truyền thông
Ủy ban nhân dân
Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Sự cấn thiết thành lập BTG ĐUCX .........................................83
Biểu đồ 2.2: Về số lượng cán bộ BTG ĐUCX hiện nay...............................85
Biểu đồ 2.3: Thành phần trưởng ban BTG ĐUCX hiện nay.........................86
Biểu đồ 2.4: Thành phần phó trưởng ban BTG ĐUCX hiện nay..................86
Biểu đồ 2.5: Cơ cấu trưởng BTG ĐUCX......................................................87
Biểu đồ 2.6: Cơ cấu phó trưởng BTG ĐUCX...............................................87
Biểu đồ 2.7: Cơ cấu các thành viên khác BTG ĐUCX.................................87

các nhiệm vụ cách mạng. Từ khi ra đời đến nay, Đảng ta luôn coi trọng
CTTG. Đặc biệt, 30 năm đổi mới vừa qua, CTTG đã góp phần bảo đảm sự
thống nhất trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội vào thắng lợi của sự
nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Trong các binh chủng và lực lượng làm CTTG, BTG đảng uỷ xã,
phường, thị trấn (gọi chung là BTG ĐUCX) có vai trò hết sức quan trọng
trong việc thực hiện các nhiệm vụ CTTG cũng như các nhiệm vụ chính trị ở
cấp xã; do vậy, chủ trương hướng về cơ sở, coi trọng cơ sở, tăng cường
CTTG cấp xã là một trong những trọng tâm công tác của BTG Trung ương và
toàn ngành Tuyên giáo, đạt được những kết quả quan trọng. Văn kiện Đại hội
lần thứ XII của Đảng nêu rõ: “Chất lượng và hiệu quả CTTT, lý luận có bước
được nâng lên. CTTT được coi trọng và tăng cường, góp phần tạo sự thống
nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội. Tích cực đấu tranh phòng,
chống “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; chủ động phòng ngừa,
đấu tranh phê phán, ngăn chặn những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển
hóa” trong nội bộ. Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận được đẩy
mạnh hơn”[38, tr.186].
Bên cạnh những thành quả đạt được, hoạt động của BTG ĐUCX trong
những năm qua cũng còn bộc lộ một số hạn chế và bất cập. Đó là, tính chiến
đấu, tính thuyết phục, hiệu quả CTTT còn hạn chế; thiếu sắc bén trong đấu
tranh chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hoà bình”. Tình trạng suy thoái về
tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ


2

đảng viên và tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ
nạn xã hội chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp,
cùng với sự phân hoá giàu nghèo và sự yếu kém trong quản lý, điều hành của
nhiều cấp, nhiều ngành làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà

thành phố mang tính đại diện cho các vùng, miền trong cả nước.
- Về thời gian, luận án nghiên cứu tổ chức bộ máy và hoạt động của
BTG ĐUCX từ Đại hội X (năm 2006) của Đảng đến nay.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận
Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng CSVN, chính
sách, pháp luật của Nhà nước về tư tưởng, lý luận, công tác tuyên giáo… để
nghiên cứu những vấn đề đặt ra.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở các phương pháp luận chủ yếu là chủ nghĩa duy vật biện
chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; luận án sử dụng các phương pháp nghiên
cứu cơ bản của triết học, chính trị học, xã hội học tập trung vào một số
phương pháp sau:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp các văn kiện của Đảng, chính sách,
luật pháp của Nhà nước, các báo cáo, tài liệu, công trình khoa học... liên quan
đến đề tài luận án.
- Phương pháp lịch sử và lôgic: mô tả, tái hiện thực trạng đổi mới tổ
chức và hoạt động của BTG ĐUCX từ Đại hội X của Đảng tới nay, phân tích,
vạch ra bản chất, quy luật, khuynh hướng vận động của quá trình đổi mới tổ
chức bộ máy và hoạt động của BTG ĐUCX.
- Phương pháp so sánh, đối chứng: Luận án tổng hợp số liệu liên quan, so
sánh, đối chứng, chỉ ra ưu điểm, thành quả cần phát huy, khắc phục yếu kém,
những vấn đề đặt ra về tổ chức bộ máy và hoạt động của BTG ĐUCX.
- Phương pháp điều tra xã hội học: lập bảng hỏi, chọn mẫu mang tính
đại diện để điều tra về nhận thức, quan điểm, thái độ của chủ thể và đối tượng
cán bộ BTG ĐUCX và các vấn đề liên quan; thu thập dữ liệu theo mẫu và tiến


5

6

TỔNG QUAN
TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
I. CÁC CÔNG TRÌNH VỀ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, TỔ CHỨC
BỘ MÁY VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, CÔNG
TÁC TUYÊN GIÁO
1.1. Công trình nghiên cứu ở nước ngoài
Trong quá trình xây dựng CNXH ở Liên Xô (trước đây) và Đông Âu, đã có
nhiều công trình nghiên cứu về CTTT, một số đã được dịch ra tiếng Việt. Khi
nghiên cứu về cơ sở hoạt động tuyên truyền tư tưởng của đảng cộng sản, các nhà
khoa học đã đi sâu phân tích làm rõ các đặc điểm và những yêu cầu dưới góc độ
tâm lý học, giáo dục học đối với hoạt động này. Nhà giáo dục Xô Viết nổi tiếng
V.A.Cruchetxki đã viết: “Nhiệm vụ quan trọng nhất của giáo dục cộng sản chủ
nghĩa là hình thành ở thế hệ trẻ niềm tin và tình cảm cộng sản chủ nghĩa vững
chắc và hành vi đạo đức dựa trên cơ sở niềm tin vào tình cảm đó”[54, tr.164].
Trong cuốn “Hoạt động tư tưởng của Đảng Cộng sản Liên Xô”, nhóm
tác giả đã đưa ra định nghĩa hiệu quả CTTT: “Đó là sự tương quan giữa kết
quả tác động tư tưởng đã đạt được so với những mục tiêu xây dựng giác ngộ
cộng sản chủ nghĩa và phẩm hạnh cộng sản chủ nghĩa của con người”[131,
tr.299]. Và tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả được xác định là: trình độ hiểu
biết chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước… Các tác giả cũng chỉ ra các điều kiện khách quan và nhân tố chủ
quan để nâng cao hiệu quả CTTT. Theo đó, điều kiện khách quan là: lối sống
xã hội, chế độ dân chủ, môi trường xã hội…; nhân tố chủ quan bao gồm: trình
độ lãnh đạo của Đảng đối với CTTT; trình độ năng lực của cán bộ tư tưởng;
thường xuyên cải tiến các hình thức, phương pháp; đảm bảo sự thống nhất của
các biện pháp kinh tế - xã hội, tư tưởng, tổ chức và hành chính để tác động




8

nay đây mai đó và đội ngũ nông dân ra thành phố tìm việc làm, cho những
công nhân thất nghiệp và những người thuộc tầng lớp lao động, cho các
doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, khu vực nông thôn miền núi hải đảo xa xôi
để CTTT được phủ khắp mọi lĩnh vực…” [96, tr.140].
Khi bàn về đối tượng của CTTT, trong bài “Làm thế nào để làm tốt
CTTT trong thời kỳ mới”, đăng trên Tạp chí Lịch sử Đảng Trung Quốc số tháng
01/2008, các tác giả gồm GS. Triệu Văn Như, Trương Vệ Đông và Lý Biêu cho
rằng, đối tượng của CTTT là con người và con người thì luôn luôn có sự khác
nhau. CTTT tập trung vào quần chúng, lo cho quần chúng, cần phải tập trung
vào các nhóm quần chúng không giống nhau, lo cho các nhóm quần chúng khác
nhau. Và để làm tốt CTTT cho quần chúng, cần thích ứng với tình hình cụ thể
của quần chúng, áp dụng các phương pháp khoa học, bắn tên trúng đích.
Cũng vấn đề bàn về đổi mới CTTT, GS. Vương Bột Chính, trong bài
“Một số vấn đề về CTTT của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong tình hình
mới” (đăng trên Tạp chí Nghiên cứu tư tưởng chính trị, số 3/2006) nhấn
mạnh, việc triển khai CTTT, trước hết là phải kiên trì những truyền thống tốt,
cách làm tốt có hiệu quả mà trước đây đã từng áp dụng. Điều quan trọng hơn
là phải thích nghi với tình hình mới, không ngừng tìm tòi phương pháp mới.
Chính vì vậy, phải chú trọng điều hoà, hình thành nên “dàn hợp xướng” của
CTTT có sự tham gia của xã hội.
Trong bài “Bàn về đổi mới công tác chính trị tư tưởng”, trên Tạp chí
Luận đàm Giang Nam, chuyên đề CTTT, số 01/2006, GS. Trần Dục Dân
khuyến khích sử dụng các hình thức, phương pháp sao cho phù hợp với thực
tiễn. Ngoài ra, vừa phải thuyết phục người dân bằng lý lẽ, vừa phải thuyết phục
bằng tình cảm, làm nhiều công tác khiến quần chúng cảm thấy gần gũi, yên tâm,
vừa phải giúp đỡ người dân giải quyết vấn đề tư tưởng, vừa phải giúp giải quyết
các vấn đề trong đời sống thực tế…

Bình” (Trung Quốc), số 10/2008, các tác giả đã xác định rõ sự cần thiết phải


10

đẩy mạnh CTTT và phương hướng đổi mới CTTT theo tinh thần Đại hội
XVII Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm thực hiện tốt mục tiêu chiến lược
“Xây dựng hệ giá trị nòng cốt của CNXH, tăng cường sự hấp dẫn và sức quy
tụ của hệ tư tưởng XHCN”. Trên cơ sở nghiên cứu nguyên nhân
quan trọng khiến Liên Xô, Đông Âu thay đổi chế độ, các tác
giả cho rằng: “không được để “khoảng trống” trên trận địa
văn hoá, tư tưởng, ý thức, nếu chủ nghĩa Mác, tư tưởng XHCN
không chiếm lĩnh thì các loại học thuyết phi mác
phi CNXH sẽ chiếm lĩnh ngay lập tức”

- xít, hệ tư tưởng

[66, tr.28].

Từ đó, tác giả cho rằng nhiệm vụ của CTTT là phải “Tăng cường sự chỉ đạo tư
tưởng XHCN đối với xây dựng hình thái ý thức là nhu cầu bức thiết mang tính chiến
lược”[66,

tr.28]. Cùng với việc tích cực sáng tạo lý luận để tăng

cường sức sống của hình thái ý thức XHCN, cần đổi mới CTTT
bằng cách “Thực hiện phân loại đối

tượng giáo dục để tăng cường sự hài


XHCN và thuộc tính tư bản chủ nghĩa (TBCN) của hình thái ý thức… Thứ hai,
nhất thiết phải kiên trì tính nguyên tắc khoa học… Thứ ba, căn cứ vào điều kiện
đấu tranh để có hình thức phù hợp, không nên luôn “đấu tranh tàn khốc, giáng
đòn tàn nhẫn”. Thứ tư, cần có tầm nhìn, tầm nhận thức mang tính quốc tế…

[66, tr.31, 32].
Nghiên cứu của các tác giả cũng đề cập đến việc phát huy vai trò các
binh chủng của CTTT, trên cơ sở nhận thức “văn hoá nghệ thuật, báo chí
tuyên truyền là bộ phận cấu thành quan trọng, là công cụ, kênh truyền tải
quan trọng của ý thức XHCN, là chủ thể phát huy tinh thần chính của hình
thái ý thức XHCN, có địa vị chiến lược vô cùng quan trọng trong việc tăng
cường sự hấp dẫn và sức quy tụ của hình thái ý thức xã hội” [66, tr.32]. Coi “văn
học nghệ thuật là “loa phát thanh” của thời đại, là “trống trận” cổ vũ nhân dân tiến lên…”; “Tuyên truyền dư
luận là “người phát ngôn chính thức” của Đảng và nhân dân, là công cụ quan trọng tăng cường sức hấp dẫn
cho hình thái ý thức XHCN”

[66, tr.32], vì vậy phải “xây dựng cơ chế phản hồi nhanh dư luận, tạo ra

kênh thông tin thông suốt cho quyết sách của Đảng và Chính phủ” [66,

Để tạo ra

tr.33].

các luồng dư luận chính thống, tích cực, chủ đạo và định hướng

xã hội, cần coi trọng việc “tích cực mở ra trận địa mới giáo dục tuyên truyền lý luận
trên mạng Internet” đòi hỏi phải “giỏi chiếm lĩnh các phương tiện truyền thông hiện
đại, khắc phục “vùng trắng” trong giáo dục tư tưởng chính trị, từ đó hướng dẫn các
trào lưu tư tưởng vốn vô cùng phong phú và đa dạng trong xã hội”

chiến lược quan trọng như lý luận Đặng Tiểu Bình, tư tưởng quan trọng “Ba đại
diện” và quan điểm phát triển khoa học, để giúp đông đảo cán bộ đảng viên xác
định chắc chắn thế giới quan, nhân sinh quan, quan niệm giá trị chủ nghĩa Mác,
tỉnh táo và kiên định chính trị, duy trì và phát triển tính tiên tiến của người đảng
viên cộng sản

[65, tr.10].

Tạp chí: “Kinh tế thế giới và các quan hệ quốc tế” (Nga), số 11/2008,
có bài “Cơ sở tư tưởng hệ của công cuộc cải cách kinh tế ở Trung Quốc” của Mozias.
Theo tác giả, nội dung CTTT của Đảng Cộng sản Trung Quốc phải: “Bảo đảm cơ sở tư
tưởng hệ cho các cuộc cải cách”; CTTT phải duy trì “vỏ bọc” hệ tư tưởng cũ mà trên
thực tế là hệ giá trị thông thường, cho phép đông đảo dân chúng cảm nhận về tính kế
thừa, tính ổn định, tính tiệm tiến của chuyển động hướng tới những mục tiêu của cải
cách. Và bộ máy tuyên truyền của Đảng Cộng sản từng bước “cấy” những giá trị thị
trường mới vào khuôn khổ hệ tư tưởng hiện thời, làm cho chúng trở nên dễ hiểu và dễ
chấp nhận đối với đông đảo quần chúng nhân dân.

Ngoài ra, trong các tham luận của các học giả Trung Quốc tại

hội thảo

giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Trung Quốc cũng đã thể hiện một số vấn đề liên
quan đến CTTT của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ví dụ: Trong báo cáo “Đấu tranh
chống tệ hủ bại trong thời kỳ mới của cuộc cải cách và mở cửa ở Trung Quốc”, GS.
Điền Tâm Minh đã xác định rõ vai trò của CTTT nói chung và trong phòng, chống tệ hủ
bại nói riêng: “Công tác chính trị tư tưởng của Đảng là yếu tố quyết định của công tác
kinh tế và mọi công tác khác, là khâu trọng tâm đoàn kết toàn Đảng và nhân dân các
dân tộc cả nước”


giá hiệu quả CTTT.


14

Cuốn “Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiễn qua 30 năm
đổi mới (1986 - 2016)”, do Ban Chỉ đạo Tổng kết 30 năm đổi mới, Ban Chấp
hành Trung ương thực hiện, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật phối hợp với
Hội đồng Lý luận Trung ương ấn hành (2016), “Cuốn sách là công trình tổng
kết lý luận - thực tiễn có tầm quan trọng đặc biệt với sự nghiệp đổi mới toàn
diện mà toàn Đảng, toàn dân ta đang đẩy mạnh, nhất là trên lĩnh vực công tác
tư tưởng và công tác nghiên cứu lý luận của Đảng” [39, tr 7]. Cuốn sách cũng
đánh giá một cách hệ thống những gì đã làm được, làm tốt, những gì chưa làm
được, làm chưa tốt, từ đó nhận rõ hơn những vấn đề đang và sẽ đặt ra trong
chặng đường sắp tới, nhất là các vấn đề liên quan đến lĩnh vực công tác tư
tưởng, công tác tuyên giáo của Đảng. Vẫn còn nhiều vấn đề cần phải được
tiếp tục nghiên cứu, luận giải sâu sắc, thấu đáo hơn để định hướng cho nhận
thức, hành động của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta; song, điều quan trọng
nhất rút ra qua 30 năm đổi mới chính là: thực tiễn cho chúng ta căn cứ và
niềm tin vững chắc để tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, đồng bộ hơn vì
tương lai tươi sáng của dân tộc, vì cuộc sống hạnh phúc của nhân dân.
Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng là một vấn đề lớn có tầm quan trọng đặc
biệt, nên đã có nhiều bài viết của nhiều nhà khoa học, nhiều tác giả đề cập tới
trong cuốn “Phê phán các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng, cương
lĩnh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam”, của Hội đồng Lý luận Trung
ương, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội (2005). Cuốn sách phê phán
mạnh mẽ các quan điểm xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, cương lĩnh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng thời
cuốn sách giúp cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, nhất là đội ngũ cán
bộ tuyên giáo các cấp nói chung, cấp xã nói riêng nâng cao tinh thần cảnh giác

giúp đội ngũ cán bộ tuyên giáo các cấp nói chung, cán bộ tuyên giáo cấp xã
nói riêng nâng cao nhận thức về quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước, biết cách phân tích và có thể dự báo một


16

số nhân tố tác động ảnh hưởng đến quá trình đổii mới và phát triển chủ yếu,
nhất là mảng CTTT, lý luận hiện nay.
- Cuốn “Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả CTTT” do Hà Học
Hợi chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia (2002), có ý nghĩa lý luận, thực tiễn đối
với đội ngũ cán bộ làm CTTG của Đảng. Đổi mới và nâng cao chất lượng,
hiệu quả CTTT đòi hỏi phải nghiên cứu, nhận thức sâu sắc cơ sở lý luận, cơ
sở thực tiễn của các lĩnh vực hoạt động CTTG, hoạt động xã hội, dự báo được
tình hình phát triển với những mối quan hệ tác động đến tư tưởng xã hội từ
trong nước và thế giới để trên cơ sở đó tìm những giải pháp phù hợp, có tính
khả thi. CTTT vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật. Đổi mới và nâng cao chất
lượng, hiệu quả CTTT phải được thực hiện toàn diện, đồng bộ, từ nội dung,
nhiệm vụ, tổ chức, cán bộ đến phương thức, hình thức, phương tiện hoạt
động. Trong giai đoạn mới, CTTT phải coi trọng bốn mặt chính trị, tư tưởng,
tổ chức và đạo đức, lối sống trong xây dựng Đảng; đặc biệt là tìm được khâu
“then chốt” để tạo được “sự đột phá”. Để tạo “sự đột phá” phải kết hợp giải
quyết những vấn đề vừa cơ bản, vừa cấp bách trong mối quan hệ mật thiết và
biện chứng.
Cuốn sách “Học tập phương pháp tuyên truyền cách mạng Hồ Chí
Minh” của Hoàng Quốc Bảo, Nxb Chính trị quốc gia (2006), đi sâu nghiên cứu,
tìm hiểu nguồn gốc, những đặc trưng cơ bản của phương pháp tuyên truyền cách
mạng Hồ Chí Minh, thực trạng phương pháp tuyên truyền của đội ngũ cán bộ tư
tưởng và đưa ra những giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền. Trong
điều kiện hiện nay, khi mà toàn Đảng, toàn dân và toàn quân bước vào thực hiện

quốc gia (2010) và cuốn “Đổi mới CTTT, lý luận phục vụ sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc” của Phạm Tất Thắng (chủ biên) cùng Nguyễn Thúy Anh, Phùng
Văn Đông, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật Hà Nội (2010). Các cuốn sách góp
phần luận giải nội hàm CTTT, lý luận; từ đó đề xuất một số giải pháp tiếp tục đổi
mới CTTT, lý luận của Đảng thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.
Việc đổi mới CTTT, lý luận là một yêu cầu khách quan, xuất phát từ sự
phát triển của xã hội. “Việc đổi mới CTTT, lý luận cần được thực hiện một
cách đồng bộ, trong đó lý luận là linh hồn, là nền tảng khoa học để thực hiện


18

công tác tư tưởng có hiệu quả, có sức thuyết phục, phù hợp với thực tế khách
quan”[1115, tr.350]. Các cuốn sách cũng đưa ra những dự báo bước đầu về xu
thế tư tưởng trong xã hội một vài thập kỷ tới và nêu ra các nhóm giải pháp
chung để đổi mới CTTT, lý luận.
Cuốn “Những vấn đề lý luận về công tác tư tưởng của Đảng hiện nay”
của Ngô Huy Tiếp, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội (2011), đã tập trung làm rõ
những vấn đề lý luận cơ bản về CTTT của Đảng trong giai đoạn hiện nay, bao
gồm: tư tưởng và CTTT của Đảng Cộng sản Việt Nam; lý luận và công tác lý
luận của Đảng Cộng sản Việt Nam; công tác tuyên truyền, cổ động của Đảng;
giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên; cuộc đấu tranh
tư tưởng ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Cuốn “Nghiên cứu lý luận phục vụ CTTG” của tác giả Đỗ Khánh Tặng,
Nxb Chính trị quốc gia ấn hành (2012), đã nhấn mạnh, trong quá trình tiến
hành cách mạng ở nước ta, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm
đến CTTT. Trong CTTT thì CTTG giữ vị trí trọng yếu. Văn kiện Đại hội toàn
quốc lần thứ XI của Đảng đã ghi rõ: “Đảng phải ….. nâng cao tính chiến đấu,
tính thuyết phục, hiệu quả CTTT, đổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị
trong Đảng,…” [36, tr.57]. Chủ trương đó hàm nghĩa phải nâng cao tính chiến

diện đang cần phải đổi mới như cơ cấu tổ chức, công tác giáo dục, quản lý,
giám sát đảng viên, công tác lựa chọn bầu bí thư đảng bộ xã, bổ nhiệm bí thư tổ
chức đảng ở nông thôn, phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, của tổ chức cơ
sở đảng… “Bước vào thế kỷ mới, giai đoạn mới, là người tổ chức, người thúc
đẩy và là người thực hiện công cuộc xây dựng xã hội khá giả toàn diện ở nông
thôn, tổ chức đảng ở nông thôn phải gánh vác trách nhiệm vô cùng nặng nề”
[29, tr.8]
Sách cũng đề cập, muốn đổi mới công tác xây dựng Đảng, thì “việc đầu
tiên cần làm là đổi mới tư duy” [29, tr.10] và “Hai là phải đổi mới chế độ.
Xây dựng chế độ là biện pháp có tính căn bản, chế độ tốt sẽ đem đến hiệu quả


20

cao” [29, tr.10], “Ba là, phải đổi mới hình thức tuyên truyền” [29, tr.10] và
“Bốn là, phải đổi mới cơ chế” [29, tr.10].
Sách cũng chỉ ra chức năng, nhiệm vụ của cấp ủy các cấp, trong đó nhấn
mạnh “Đối với đảng bộ xã, thị trấn phải bắt tay từ thể chế, cơ chế cải cách để
xây dựng và kiện toàn chế độ dân chủ trong Đảng, phản ánh được đầy đủ ý
nguyện của tổ chức đảng và đảng viên” [29, tr.422].
Cuốn Thế giới phẳng của Thomas L.Friedman (nhà báo, nhà xã hội học
Mỹ) được in và phát hành lần đầu vào 2005, Nxb Trẻ dịch và ấn hành năm
2006. Cuốn sách chỉ ra những vấn đề đương đại về sự vận động phức tạp của
nền chính trị, kinh tế thế giới trong kỷ nguyên toàn cầu hóa. Theo đó, khoa
học, công nghệ thông tin mang lại những lợi ích to lớn nhưng cũng tiềm ẩn
hiểm họa khó lường: “Chúng ta sống trong một thế giới của các phương tiện
truyền thông mới với những cơ hội hiếm có để nghiên cứu là liên lạc toàn cầu,
nhưng thế giới đó cũng đầy những kẻ phá hoại với những đầu óc thâm hiểm”
[120, tr.191]. Tác giả cho rằng, một trong các nguyên nhân làm cho Liên Xô
sụp đổ là do mặt trái của cuộc cách mạng thông tin bắt đầu và đến giữa thập

khiếm khuyết, như: tổ chức bộ máy vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc trung
gian; chức năng, nhiệm vụ của một số tổ chức trên một số lĩnh vực vẫn còn
chồng chéo. Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực,
hiệu quả quản lý của Nhà nước ở nhiều nơi chưa đáp ứng đòi hỏi của tình
hình thực tiễn. Trong bối cảnh tình hình chính trị - xã hội hiện nay thì việc đổi
mới và hoàn thiện hệ thống chính trị luôn là một đòi hỏi cấp thiết.
Bài “Những nội dung chính trong đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính
trị ở nước ta” của tác giả Đoàn Thế Hanh, Tạp Chí Cộng sản (số tháng
7/2015), cho rằng, thực tiễn 30 năm qua cho thấy, đổi mới hệ thống chính trị
nước ta là một đòi hỏi khách quan, là một chủ trương đúng của Đảng. Mục
tiêu đổi mới hệ thống chính trị mà Đảng ta đã xác định là: Đổi mới, hoàn