Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
A. PHÁƯN MÅÍ ÂÁƯU
I/ L DO CHN ÂÃƯ TI
Täi nhåï cọ láưn täi âi dảy km, hc tr ca täi l mäüt
hc sinh låïp 3. Em ráút sạng dả, tênh nháøm nhanh
nhỉng khäng khi no âàût låìi gii âụng våïi phẹp tênh,
nháút l nhỉỵng bi toạn håüp âàût tỉì hai phẹp tênh tråí
lãn. Thäng thỉåìng trong låìi gii ca em bao giåì cng bàõt
âáưu båíi tỉì “ säú “. Chàóng hản, “Säú qu cam mẻ cọ
l:”, “ Säú kg gảo åí trong bao cọ l:”. . .Khi täi hi: “Thãú
em cọ cn cạch âàût låìi gii no khạc nỉ khäng?” thç
em làõc âáưu v âạp: “ Cä giạo em chè dảy thãú thäi ả.”
Báy giåì thç täi måïi hiãøu, hc sinh tiãøu hc thỉåìng hay
bàõt chỉåïc, bàõt chỉåïc mäüt cạch mạy mọc, ráûp khn
nhỉỵng gç ngỉåìi låïn lm. Âiãưu âọ cng cọ nghéa l:
Nãúu trong quạ trçnh dảy hc, ngỉåìi giạo viãn khäng linh
âäüng thç hc sinh ca h s l nhỉỵng cại khn
giäúng nhau âỉåüc tảo nãn tỉì ngỉåìi tháưy.
Em hc sinh trãn chè l mäüt vê dủ trong säú ráút
nhiãưu hc sinh nhỉ thãú. Âiãưu âọ nọi lãn ràòng, ngän
ngỉỵ ca hc sinh tiãøu hc cn hản chãú, âàûc biãût l
nàng lỉûc diãùn âảt ngän ngỉỵ toạn hc. Båíi ngän ngỉỵ
toạn hc mang tênh trỉìu tỉåüng, tênh chênh xacï, sục
têch, cä âäüng, lải chỉïa âỉûng nhiãưu máu thùn nhàòm
tảo ra nhiãưu tçnh húng cáưn phi gii quút trong
cüc säúng. Vç váûy, rn luûn v phạt triãøn ngän ngỉỵ
toạn hc cho hc sinh tiãúu hc nọi chung v hc sinh
låïp 3 nọi riãng l mäüt viãûc lm cọ nghéa thiãút thỉûc
v l trạch nhiãûm ca ngỉåìi giạo viãn tiãøu hc, gọp
pháưn vo viãûc phạt triãøn ngän ngỉỵ nọi chung cho cạc
em.
2. Xáy dỉûng mäüt säú biãûn phạp nhàòm phạt
triãøn ngän ngỉỵ cho hc sinh låïp 3 qua män toạn.
V. PHỈÅNG PHẠP NGHIÃN CỈÏU
Nhọm cạc phỉång phạp nghiãn cỉụ lê thuút:
- Phán têch - täøng håüp
- So sạnh - âäúi chiãúu
Nhọm cạc phỉång phạp nghiãn cỉïu thỉûc tiãùn.
- Thỉûc nghiãûm sỉ phảm
B.PHÁƯN NÄÜI DUNG
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 2
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
Chỉång I : NHỈỴNG VÁÚN ÂÃƯ CHUNG
I. NGÄN NGỈỴ
1. Khại niãûm : Ngän ngỉỵ l mäüt hãû thäúng tên hiãûu âàûc
biãût m trong âọ bao gäưm nhỉỵng âån vë nhỉ ám vë,
hçnh vë, tỉì, cáu, . . . v hçnh thỉïc liãn kãút giỉỵa chụng
âãø tảo thnh låìi nọi trong giao tiãúp.
2. Vai tr ca ngän ngỉỵ
Trong x häüi hiãûn âải, kh nàng ngän ngỉỵ âỉåüc
xem l mäüt trong bäún giáúy thäng hnh quan trng
nháút ca con ngỉåìi. Nãúu nhỉ khäng cọ nọ, con ngỉåìi
khäng thãø säúng chung våïi cäüng âäưng. Âiãưu âọ nọi lãn
vai tr khäng thãø thiãúu ca ngän ngỉỵ âäúi våïi x häüi
loi ngỉåìi. Vai tr ny thãø hiãûn trãn hai bçnh diãûn:
Thỉï nháút: Ngän ngỉỵ l phỉång tiãûn giao tiãúp
trng úu nháút ca con ngỉåìi:
Khäng ai cọ thãø ph nháûn ngän ngỉỵ l phỉång
tiãûn giao tiãúp quan trng nháút ca con ngỉåìi. Båíi
ngoi ngän ngỉỵ, con ngỉåìi cn cọ nhỉỵng phỉång tiãûn
giao tiãúp khạc nhỉ: cỉí chè, cạc loải dáúu hiãûu, kê
måïi cọ thãø âäưng tám hiãûp lỉûc chinh phủc tỉû nhiãn,
chinh phủc x häüi lm cho x häüi ngy cng tiãún lãn.
Thỉï 2: Ngän ngỉỵ l phỉång tiãûn ca tỉ duy:
Vai tr ca ngän ngỉỵ trong giao tiãúp gàõn liãưn våïi vai
tr ca ngän ngỉỵ trong viãûc thãø hiãûn tỉ duy .Båíi
khäng ai nọi âãø nọi ,khäng ai viãút âãø viãút m nọi viãút
l âãø trao âäøi tỉ tỉåíng ,tçnh cm våïi nhau.Ngän ngỉỵ
l hiãûn thỉûc trỉûc tiãúp ca tỉ tỉåíng .Khäng cọ tỉì
no, cáu no m lải khäng biãøu hiãûn khại niãûm hay tỉ
tỉåíng ,ngỉåüc lải khäng cọ nghéa tỉ tỉåíng no m
lải khäng täưn tải dỉåïi dảng ngän ngỉỵ ,ngän ngỉỵ
trỉûc tiãúp tham gia vo quạ trçnh hçnh thnh tỉ tỉåíng.
Mi nghé, tỉ tỉåíng chè tråí nãn r rng khi âỉåüc
biãøu hiãûn bàòng ngän ngỉỵ.Vai tr ca ngän ngỉỵ våïi tỉ
duy khäng chè thãø hiãûn khi ngän ngỉỵ âỉåüc phạt thnh
låìi m c khi ngỉåìi ta cn làûng suy nghé hồûc viãút ra
giáúy
Nọi tọm lải :Khäng phi ngáùu nhiãn m ngän ngỉỵ
âỉåüc chn l mäüt trong bäún giáúy thäng hnh ca
x häüi hiãûn âải .Vai tr khäng thãø thiãúu ca ngän
ngỉỵ âäúi våïi âåìi säúng ca x häüi loi ngỉåìi l
nhán täú quút âënh sỉû lỉûa chn áúy .Chênh vç
váûy ,rn luûn v phạt triãøn ngän ngỉỵ cho mi
thnh viãn trong x häüi l mäüt trong nhỉỵng mủc
tiãu âo tảo åí táút c cạc nỉåïc trãn thãú giåïi .
3. Vai tr ca ngän ngỉỵ âäúi våïi toạn hc
Ngän ngỉỵ cọ vai tr quan trng âäúi våïi x häüi loi
ngỉåìi nọi chung v âäúi våïi toạn hc nọi riãng .Toạn
hc l khoa hc nghiãn cỉïu nhỉỵng hçnh dảng khäng
gian v nhỉỵng quan hãû säú lỉåüng ca thãú giåïi hiãûn
mäüt säú úu täú âải säú, hçnh hc, thäúng kã âån gin
.Vç váûy, åí tiãøu hc chè måïi hçnh thnh cho hc sinh
nhỉỵng biãøu tỉåüng, nhỉỵng khại niãûm âån gin, dãù
hiãøu. Cạc em chỉa cọ nhỉỵng âënh nghéa chênh xạc
vãư cạc näüi dung, kiãún thỉïc män Toạn. Nhỉỵng khại
niãûm hay tênh cháút m HSTH âỉåüc hc ch úu l
cäng nháûn chỉï chỉa âi vo giaií thêch, chỉïng minh.
Vãư hçnh thỉïc :
Xút phạt tỉì âàûc âiãøm nháûn thỉïc ca hc sinh
tiãøu hc, nháút l âäúi våïi hc sinh låïp 3 l âäúi
tỉåüng m tỉ duy củ thãø cn chiãúm ỉu thãú ,tỉ duy
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 5
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
trỉìu tỉåüng chỉa phạt triãøn ,kh nàng suy lûn còn hạn
chế.Vç váûy, cạc män hc åí tiãøu hc nọi chung v män
Toạn nọi riãng mang âáûm dáúu áún trỉûc quan, củ
thãø .Âàûc biãût l nhỉỵng låïp âáưu cáúp. Âiãưu ny s
âỉåüc gim dáưn cng våïi sỉû phạt triãøn ca HSTH,
cng vãư sau nhỉỵng úu täú trỉûc quan s dáưn âỉåüc
thay båíi nhỉỵng úu täú mang tênh cháút trỉìu tỉåüng
hån ,khại quạt hån .
2 . Vai tr ca män Toạn åí Tiãøu hc
Vai tr ca män Toạn åí tiãøu hc thãø hiãûn åí cạc
bçnh diãûn sau:
a. Cung cáúp cho hc sinh nhỉỵng kiãún thỉïc cå
bn, så gin ban âáưu vãư säú hc, cạc säú tỉû
nhiãn, phán säú, säú tháûp phán, cạc âải lỉåüng
thäng dủng, mäüt säú úu täú âải sä,ú hçnh hc.
Nhỉỵng kiãún thỉïc ny tảo tiãưn âãư v âàût nãưn
mọng vỉỵng chàõc cho viãûc hc toạn trong
ngỉ.ỵ Ngän ngỉỵ dng trong mơn Toạn åí Tiãøu hc
phi hãút sỉïc âån gin, ngàõn gn, dễ hiãøu
nhỉng phi bo âm tênh khoa hc, tênh chênh
xạc. ÅÍ Tiãøu hc, hc sinh chè nàõm biãøu
tỉåüng hồûc khại niãûm m chỉa cọ âënh nghéa.
Chàóng hản: Cạc em chỉa thãø hiãøu âỉåüc :bn
cháút ca phẹp cäüng l häüi ca nhỉỵng táûp håüp
khäng cọ pháưn tỉí chung m chè hiãøu phẹp cäüng
thäng qua phẹp âãúm , thäng qua vê dủ củ thãø .
Ngän ngỉỵ Toạn hc åí Tiãøu hc phi âỉåüc
diãùn âảt dỉåïi nhỉỵng dảng âån gin nháút. Vê
dủ: Chụng ta khäng dng thût ngỉỵ gii phỉång
trçnh cho cạc em m nọi : tçm x, tçm y, chụng ta
cng khäng nọi gii hãû phỉång trçnh :
{
18
9
=+
=−
yx
yx
m nọi : Tçm hai säú khi biãút täøng v hiãûu ca
chụng .
Âàûc âiãøm ca män Toạn cn quy âënh
phỉång phạp gii Toạn åí Tiãøu hc, nghéa l
phi gii Toạn bàòng phỉång phạp säú hc
chỉï khäng sỉí dủng phỉång phạp âải säú
III. ÂÀÛC ÂIÃØM NGÄN NGỈỴ CA HC SINH
LÅÏP 3
1 . Âàûc âiãøm ngän ngỉỵ ca hc sinh låïp 3
åí mủc 1 m cạc em gàûp phi ráút nhiãưu khọ
khàn trong viãûc hc toạn .
Chàóng hản nhỉ : -HSTH gàûp lụng tụng khi
âàût låìi gii cho phẹp tênh.
-Khi âc âãư toạn, cạc em
khäng biãút nháûn diãûn âáu l úu täú chênh,
âáu l phủ âãø xạc âënh bn cháút ca bi
toạn.
-Viãûc âàût låìi gii thỉåìng hay
trng làûp hồûc thỉåìng hay dỉûa vo máùu cho
sàơn
-Hay bë âạnh lỉìa båíi nhỉỵng
bi toạn cọ näüi dung khäng tỉåìng minh.
Vê dủ: “Lan 9 tøi ,Lan thua chë 2 tøi .Hi chë
ca Lan bao nhiãu tøi?”
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 8
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
Cạc em thỉåìng lm phẹp tênh trỉì âãø tênh säú
tøi ca chë nhỉng thỉûc ra l phi lm phẹp
tênh cäüng måïi âụng Chênh nhỉỵng khọ khàn
ny lm nh hỉåíng âãún cháút lỉåüng hc
Toạn .Tháûm chê nọ cn gáy cho HS cm giạc
khäng mún hc Toạn ,khäng kêch thêch âỉåüc
hỉïng thụ hc táûp ca cạc em .Do váûy ,phi
khai thạc nhỉỵng gç cọ thãø nhàòm giụp cho HS
tháúy âỉåüc sỉû gáưn gi ca Toạn hc âäúi
våïi cüc säúng bàòng ngän ngỉỵ l trạch nhiãûm
ca táút c giáo viên tiểu học .Cáưn cọ thỉïc
trong viãûc giụp âåỵ hc sinh phạt triãøn ngän
ngỉỵ qua män Toạn. Qua âọ, gọp pháưn hçnh
Ở âáy GV thỉåìng sỉí dủng cạc phỉång phạp
dảy hc c: thuút trçnh, ging giải, hi
âạp ...m thiãúu hàón cạc phỉång phạp dảy
hc måïi : tho lûn, hc nhọm...Cạc bøi
ngoải khoạ hay cạc bøi hc chun âãư háưu
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 10
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
nhỉ “vàõng bọng”, ráút êt âỉåüc täø chỉïc. Chênh
vç l âọ m cháút lỉåüng dảy hc Toạn åí TH
hiãûn nay váùn l mäüt váún âãư bức xục.
Vì vậy, xem män Toạn khäng chè l cäng củ, l
phỉång tiãûn âãø phạt triãøn tỉ duy m cn l
phỉång tiãûn âãø phạt triãøn ngän ngỉỵ cho HS
váùn l viãûc lm cọ nghéa to låïn. Âäúi våïi
hc sinh, l âäúi tỉåüng ca quạ trçnh dảy
hc, l nhán täú chëu tạc âäüng mảnh m ca
tháưy giạo, do váûy nhỉỵng hản chãú trong quạ
trçnh dảy hc s nh hỉåíng khäng täút âãún
HS. Nghiãn cỉïu mäüt säú våí bi táûp Toạn ca
mäüt säú HS, âäưng thåìi xem xẹt cạc em hc
Toạn cho tháúy : nàng lỉûc ngän ngỉỵ Toạn hc
ca HS hiãûn nay chỉa phạt triãøn. Cng mäüt
âãư Toạn nhỉng táút c cạc HS âãưu gii theo
mäüt hỉåïng giäúng nhau l mäüt thỉûc tãú âạng
bn. Cạc em cng chỉa biãút cạch sàõp xãúp
cạch âàût låìi gii sao cho håüp ly, kh nàng váûn
dủng ngän ngỉỵ vo viãûc thiãút kãú âãư Toạn
cn vủng vãư v nháút l nàng lỉûc trçnh by,
diãùn âảt cạch lm bi cn hản chãú l
nhỉỵng vê dủ âiãøn hçnh lm r háûu qu ca
triãøn tỉ duy âäüc láûp m âáy thỉûc sỉû l mäüt
biãûn phạp hỉỵu hiãûu cho viãûc phạt triãøn ngän
ngỉỵ ca cạc em. Âáy l cå häüi âãø HS cọ âiãưu
kiãûn váûn dủng nhỉỵng âiãưu quan sạt trong cüc
säúng vo quạ trçnh hc táûp, chênh âiãưu ny
tảo cho cạc em hỉïng thụ hc táûp, niãưm say mã
våïi hc táûp, nháút l våïi män Toạn.
1.1 Thiãút kãú âãư Toạn dỉûa vo tọm tàõt
1.1.1 Thiãút kãú âãư Tọan tỉì tọm tàõt
bàòng ngän ngỉỵ
1.1.1.1Ngän ngỉỵ k hiãûu ngàõn gn
GV âỉa ra mäüt tọm tàõt bi toạn bàòng ngän
ngỉỵ kê hiãûu ngàõn gn .Sau âọ u cáưu mäüt
HS tỉû âàût mäüt âãư Toanï dỉûa vo tọm tàõt
âọ .Sau khi HS trçnh by cạc âãư Toạn ca
mçnh, giạo viãn täø chỉïc cho HS trao âäøi, gọp
kiãún, nháûn xẹt âãø âãư toạn âỉåüc chàût ch
hån, gn gng, sục têch, cä âäüng v chênh
xạc hån.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 12
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
Vê dủ: Em hy thiãút kãú mäüt âãư Toạn tỉì tọm
tàõt sau âáy:
Cọ : 6 ?
Thãm : 3
HS1: Trãn cnh cọ 6 con chim , cọ thãm 3 con
chim bay âãún nỉỵa .Hi cọ bao nhiãu con chim åí
trãn cnh ?
HS2 : Hoa càõt âỉåüc 6 bäng hoa , Minh cho Hoa
thãm 3 bäng hoa nỉỵa .Hi Hoa cọ bao nhiãu bäng
Mt s bin phỏp phỏt trin ngụn ng cho hc sinh lp 3 qua mụn Toỏn
coù 11 baỷn trai khọng õi xem phim . Hoới õaợ coù bao
nhióu baỷn khọng i xem phim?
HS2 : ọỹi boùng cuớa trổoỡng em coù 35 baỷn , trong
õoù coù 20 baỷn nam, trỏỷn õỏỳu ngayỡ họm qua coù 8
baỷn gaùi ra sỏn vaỡ coù 11 baỷn trai khọng ra sỏn .
Hoới coù bao nhióu baỷn khọng ra sỏn thi õỏỳu?
HS3 : Daỡn hồỹp ca cuớa trổồỡng em coù 35 baỷn,
trong õoù coù 20 baỷn nam. Saùng nay, khi lón dióựn
chố coù 8 baỷn gaùi vaỡ mọỹt sọỳ baỷn trai. Hoới coù bao
nhióu baỷn khọng ra dióựn, bit rũng trong sọỳ caùc
baỷn khọng ra dióựn chố coù 11 baỷn nam?
HS4 : ọỹi tỗnh nguyóỷn xanh cuớa khọỳi lồùp 5 coù
tỏỳt caớ laỡ 35 HS õổồỹc phỏn cọng õi õóỳn xaợ A vaỡ
xaợ B. Trong õoù, coù mọỹt sọỳ baỷn nam vaỡ 8 baỷn
nổợ õổồỹc phỏn cọng õi õóỳn xaợ A. Hoới coù bao
nhióu HS khọng õi õóỳn xaợ A bióỳt rũng, trong sọỳ
35 HS cuớa õọỹi coù 20 HS nam vaỡ coù 11 em nam
khọng õi õóỳn xaợ naỡy?
HS5 : Cọ giaùo em coù tt caớ 35 quyóứn vồ.ớ Cọ õaợ
phaùt cho 8 baỷn nổợ vaỡ mọỹt sọỳ baỷn nam coù
thaỡnh tớch xuỏỳt sừc ồớ trong lồùp mọựi baỷn mọỹt
cuọỳn. Hoới cọ giaùo coỡn laỷi bao nhióu cuọỳn, bióỳt
rũng coù 11 baỷn nam khọng õổồỹc phaùt vồớ trón
tọứng sọỳ 20 nam cuớa lồùp ?
1.1.1.3 Tổỡ cọng thổùc chổợ
Tuồng tổỷ giọỳng caùch thióỳt kóỳ õóử toaùn tổỡ
caùc cọng thổùc bũng lồỡi ồớ muỷc 1.1.1.2,chố khaùc ồớ
chọự GV phaới thay caùc tổỡ, chổợ ồớ caùch toùm từt
ỏỳy bũng caùc chổợ caùi nhổ a, b, c... x, y õóứ cọng
1.1.2.Thiãút kãú âãư ì toạn tỉì tọm tàõt bàòng
hçnh v
1.1.2.1.Dảng âoản thàóng :
GV dng cạc âoản thàóng âãø biãøu thë säú â
cho , säú phi tçm , cạc quan hãû toạn hc trong
âãư toạn sau âọ u cáưu HS thiãút kãú âãư toạn .
Lỉu : Âãø u cáưu HS thiãút kãú âãư toạn tỉì
tọm tàõt theo dảng âoản thàóng ,GV phi hỉåïng
dáùn cho HS biãút mäüt säú quan hãû toạn hc
âỉåüc biãøu diãøn thäng qua âoản thàóng nhỉ :
Säú a:
Säú a:
Säú b: quan hãû a < b
Säú a:
Säú b: quan hãû gáúp âäi
Vê dủ 1 : Em hy thiãút kãú âãư toạn tỉì cạc dảng
tọm tàõt sau âáy bàòng så âäư âoản thàóng :
Xanh
Tràõng
Vng
HS1 : Ngy ch nháût mäüt cỉía hng täøng håüp
bạn âỉåüc 7m vi xanh , mäüt säú m vi tràõng v
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 15
Một số biện pháp phát triển ngơn ngữ cho học sinh lớp 3 qua mơn Tốn
mäüt säú m vi vng .Hi ngy häm áúy cỉía hng
bạn âỉåüc táút c bao nhiãu m vi biãút ràòng säú
m vi tràõng bạn âỉåüc gáúp 3 säú m vi xanh, säú
m vi vng bạn âỉåüc bàòng 1/2 säú m vi tràõng
â bạn ?
HS2 : Cün giáy m xanh di 7m, cün dây màu
båi läüi ? Bản Viãût Nam âạp :” Mçnh được biãút táút
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Quỳnh Vân 16