GIÁO ÁN VĂN GIÁO VIÊN:TRẦN NGỌC NGOAN.
Tiết PPCT:
Ngày dạy:
Tên bài dạy: BÀI CA NGẤT NGƯỞNG.
Nguyễn Công Trứ
I/-MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:Hiểu được phong cách sống của Nguyển Công Trứ và sự thể hiện bản lĩnh cá
nhân mang ý nghĩa tích cực của một nhà nho.
2/Kĩ năng: Nắm được những tri thức cơ bản về thể hát nói- thể thơ của dân tộc bắt đầu phổ
biến rộng rãi từ thế kỉ XIX.
3/Thái độ:Có ý thức trong việc hình thành nhân cách sống của con người.
II/CHUẨN BỊ:
1/ Giáo viên: SGK,Giáo án,Tư liệu có liên quan,Bảng phụ…
2/Học sinh:SGK, Bài soạn,Tập ghi bài.
III/-PHƯƠNG PHÁP :Phát vấn,nêu vấn đề,tạo tình huống,thảo luận nhóm…
IV/- TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
1/ỔN ĐỊNH LỚP:
2/KIỂM TRA BÀI CŨ:
-Câu 1:
Đáp án + Biểu điểm:
-Câu 2:
Đáp án + Biểu điểm:
3/ DẠY BÀI MỚI:
Hoạt động của GV +
HS
NỘI DUNG BÀI DẠY
-GVgọi 1HS đọc phần
tiểu dẫn trong SGK.
-GV gọi 1HS trình bày
những nét cơ bản về tác
giả (ngày sinh, quê

câu:4,8,12 và câu cuối.
- “Ngất ngưởng” diễn tả một con người, sự vật có chiều cao
hơn so với con người và sự vật khác nhưng ngả nghiêng, chực
đổ mà không đổ.
=> Đây là trạng thái gây cảm giác rất khó chịu cho người xung
quanh, như trêu trọc, trêu ngươi.
Trang
GIÁO ÁN VĂN GIÁO VIÊN:TRẦN NGỌC NGOAN.
đến tứ “Ngất ngưởng”
trong bài thơ?
-HS trả lời.
-GV:Theo anh( chị)
“Ngất ngưởng” diễn tả
một tư thế nào của con
người, và sự vật?
-GV:Nếu hiểu “Ngất
ngưởng” là một thái độ
sống thì em hiểu thái độ
đó là như thế nào?
- HS thảo luận.
- GV diễn giảng: “Ngất
ngưởng” cũng là thái
độ đề cao bản thân,
sống giữa mọi người
mà như không nhìn thất
ai; là thái độ khinh
đời ,ngạo vật;cố tình
làm những điều khác
thường để thách
thức,trêu ghẹo những

quân đội
-Là khác người, xem mình cao hơn người khác.
-Là thoải mái tự do phóng túng, không theo một khuôn khổ nào
hết.
*Từ “Ngất ngưởng” thứ nhất gắn liền với những năm ra làm
quan.Đó là cái “Ngất ngưởng” ở chốn quan trường.( 6 câu đầu)
*Từ “Ngất ngưởng” thứ hai, ba gắn liền với những năm cáo
quan về hưu. Đó là cái “Ngất ngưởng ở chốn hành lạc. (12 câu
tiếp).
* Từ “Ngất ngưởng” thứ tư trở lại quãng đời làm quan. Nhưng
đây là cái “Ngất ngưởng” ở chốn triều chung.( Câu cuối).
2) Sáu câu đầu: “Ngất ngưởng” ở chốn quan trường:
*Tự đề cao vai trò của mình trong cõi trời đất: Không có việc
gì là không phải phận sự của ta.
*Khoe tài năng hơn người:
-Giỏi văn chương (thủ khoa)
-Có tài dùng binh ( thao lược)
=> Ý nói văn võ song toàn.
* Khoe danh vị xã hội hơn người:
-tham tán.
-Tổng đốc.
-Đại tướng (bình định Trấn Tây)
-Phủ doãn Thừa Thiên.
=>Thay đổi chức vụ liên tục, không chịu ở yên ở một vị trí
công việc nào quá lâu.

Trang
GIÁO ÁN VĂN GIÁO VIÊN:TRẦN NGỌC NGOAN.
* Phủ doãn: chức quan
đứng đầu tỉnh nơi có

mình.
-HS đọc lại câu cuối.
-GV:NCT khẳng định
điều gì về cái tôi ngất
ngưởng ở chốn triều
chung?
Trong đoạn thơ này, tác giả sử dụng nhiều từ Hán-Việt mang
màu sắc trang trọng.Một số thủ pháp nghệ thuật như: điệp từ
kết hợp liệt kê vừa có tác dụng khoe tài, vừa nhấn mạnh các
chức danh đã từng trải qua.
=> Thể hiện một ý thức rõ nét, trang trọng về tài năng và địa vị
của bản thân.
* Giọng điệu khoe khoang, phô trương: Ông Hi Văn tài bộ; khi
thủ khoa; khi Tham tán; khi Tổng đốc Đông;Gồm thao lược;
Lúc bình Tây; Có khi về Phủ doãn…
*Giọng tự cao tự đại, khinh đời: tự phong mình là ông trên
nhiều kẻ khác: ông Hi Văn.
=>Đoạn thơ có giọng điệu như thế vì Nguyễn Công Trứ đang
muốn chơi “ngông” với thiên hạ dựa trên tài năng và sự nghiệp
của bạn thân.Khoe khoang chỉ là cái vỏ để giấu bên trong một
cái tôi ý thức về tài năng và danh vị của bản thân.
3)Mười hai câu tiếp: “Ngất ngưởng” ở chốn hành lạc:
*Khi Nguyễn Công Trứ về hưu, không thấy yến tiệc linh đình,
tặng phẩm, ngựa quí vua ban mà thay vào đó là:
-Cưỡi bò cái về hưu.
-Đeo đạc ngựa cho bò.
- Đi chùa lại mang theo một, hai cô đầu, đến bụt cũng phải
cười.
=> “Ngất ngưởng” ở đây là việc làm trái tự nhiên,khác người
như trêu ngươi: khi ca, khi tưu, khi cắc, khi tùng.

thể hiện tấm lòng son sắt trước sau như một đối với đất nước.
III/ TỔNG KẾT:
1)Nghệ thuật:
-Đây là một bài hát nói viết theo lối tự thuật, có hình thức tự
do, đặc biệt là tự do về vần nhịp.
- Bài thơ có sự kết hợp hài hòa giữa hệ thống từ ngữ Hán Việt
vớ từ ngữ Nôm thông dụng trong đời sống hàng ngày.
2) Nội dung:
Qua thái độ “Ngất ngưởng” tác giả muốn thể hiện một phong
cách sống tốt đẹp, có bản lĩnh: Hết lòng vì vua, vì nước, bất
chấp mọi được- mất, khen –chê ở đời.Đồng thời,nhà thơ luôn ý
thức rõ về giá trị bản thân: tài năng, địa vị, phẩm chất.
4/ CỦNG CỐ:
GV hướng dẫn HS củng cố nội dung chính của bài:
Thái độ “Ngất ngưởng” của NCT khi:
.*làm quan.
*cáo quan về quê .
*ở chốn triều chung.
5/DẶN DÒ:
-Học bài cũ.
-Chuẩn bị bài mới:
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang