ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ NGỌC OANH

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH TIÊN SƠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ NGỌC OANH

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH TIÊN SƠN
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. Đoàn Văn Thắng

THÁI NGUYÊN - 2017

Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên.
Tôi xin cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của bạn bè và gia đình đã giúp
tôi thực hiện luận văn này.
Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó.
Thái Nguyên, tháng 04 năm 2017
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Ngọc Oanh


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ..................................................................................................... ii
MỤC LỤC ......................................................................................................... iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT .............................................................. vii
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ ................................................................... viii
MỞ ĐẦU............................................................................................................ 1

1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................. 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 3
4. Ý nghĩa khoa học của đề tài .......................................................................... 3
5. Kết cấu luận văn ............................................................................................ 4
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM
TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ TỔNG QUAN
TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ............................................................................. 5

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ................................................................ 5
1.2. Sản phẩm tín dụng và phát triển sản phẩm tín dụng của ngân hàng .......... 6

Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM TÍN DỤNG TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
CHI NHÁNH TIÊN SƠN ................................................................................ 45

3.1. Tổng quan về hoạt động của Ngân hàng thương mại cổ phần Công
thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn .................................................... 45
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ........................................................ 45
3.1.2. Mô hình tổ chức hoạt động ................................................................... 46
3.1.3. Các sản phẩm tín dụng của Vietinbank chi nhánh Tiên Sơn ................ 47
3.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng trong thời gian qua ...... 56
3.2.1. Hoạt động huy động vốn ....................................................................... 56
3.2.2. Hoạt động tín dụng ................................................................................ 57
3.2.3. Hoạt động dịch vụ ................................................................................. 64
3.3. Thực trạng phát triển sản phẩm tín dụng tại Ngân hàng thương mại
cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn ........................... 66


v
3.3.1. Các sản phẩm tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt
Nam chi nhánh Tiên Sơn dành cho khách hàng doanh nghiệp ............. 66
3.3.2. Các sản phẩm tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công thương
Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn............................................................... 70
3.3.3. Đánh giá của khách hàng về chất lượng sản phẩm tín dụng tại
ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh
Tiên Sơn ................................................................................................ 73
3.4. Đánh giá chung việc phát triển sản phẩm tín dụng tại Ngân hàng
thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn ....... 75
3.4.1. Những kết quả đạt được ........................................................................ 75
3.4.2. Những mặt còn tồn tại ........................................................................... 78
3.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại ............................................................ 82


vii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
STT

KÝ HIỆU

NGUYÊN NGHĨA

1

DN

2

DNNN

Doanh nghiệp nhà nước

3

DPRR

Dự phòng rủi ro

4

GTCG

Giấy tờ có giá


Ngân hàng thương mại

11

NHTMCPCT

12

SXKD

Sản xuất kinh doanh

13

TCKT

Tổ chức kinh tế

14

TCTD

Tổ chức tín dụng

15

TMCP

Thương mại cổ phần

2013-2015 ..................................................................................... 72
Bảng 3.11. Tổng hợp kết quả điều tra mức độ hài lòng của khách hàng đối
với sản phẩm tín dụng của Vietinbank chi nhánh Tiên Sơn ............. 73
Bảng 3.12: Trình độ cán bộ hàng năm tại chi nhánh ...................................... 85
Sơ đồ
Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức chi tiết Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công
Thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn......................................... 47


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Quá trình toàn cầu hóa làm tăng thêm mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa
các nền kinh tế trên thế giới. Trong lĩnh vực tài chính, Ngân hàng cũng
không ngoại lệ. Khủng hoảng tín dụng đã có những ảnh hưởng không nhỏ
đến nền kinh tế. Thời gian qua, cuộc khủng hoảng tín dụng tại Mỹ là khởi
nguồn cho cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Các quốc gia phải thực hiện
cải cách, xây dựng hệ thống quản lý tài chính và cơ chế phòng ngừa rủi ro
tài chính quốc tế, công khai, minh bạch trong hoạt động Ngân hàng để tránh
những nguy cơ biến động mạnh của thị trường tài chính, hoạt động tuân theo
quy luật của thị trường.
Nền kinh tế Việt Nam đang từng bước hội nhập với nền kinh tế thế giới
đã và đang thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước chủ động trong việc nâng
cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường không chỉ ở trong nước mà còn ở
nước ngoài đồng thời Việt Nam phải mở cửa thị trường tài chính, các ngân
hàng trong nước được tiếp cận với thị trường tài chính quốc tế, có điều kiện
học hỏi, nâng cao trình độ quản trị điều hành, phát triển các sản phẩm dịch vụ
mới và kỹ năng kinh doanh, nhất là về các hoạt động nghiệp vụ mà các ngân
hàng trong nước chưa có hoặc ít có kinh nghiệm như: kinh doanh ngoại hối,
thanh toán quốc tế, tín dụng thương mại quốc tế, dịch vụ ngân hàng điện tử,

công tác phát triển các sản phẩm tín dụng. Song tất cả những vấn đề đó cần
phải được phân tích, xem xét một cách khoa học về mặt lý luận, về môi
trường bên trong, bên ngoài để đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nhằm
phát triển các sản phẩm tín dụng ngày càng hoàn thiện, để đa dạng hóa sản
phẩm dịch vụ và đối tượng khách hàng. Từ yêu cầu đó tôi chọn đề tài “Phát
triển sản phẩm tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương
Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn” làm đề tài luận văn thạc sĩ.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Nghiên cứu và phân tích các sản phẩm tín dụng hiện nay đang phổ biến
và công tác phát triển sản phẩm tín dụng tại các ngân hàng thương mại


3
cổphần công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn từ đó đề xuất giải pháp
nâng cao chất lượng của công tác phát triển sản phẩm tín dụng trong hoạt
động kinh doanh tại Chi nhánh.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về sản phẩm tín dụng của Ngân hàng.
- Nghiên cứu thực trạng phát triển các sản phẩm tín dụng tại Ngân hàng
thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn.
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát triển sản phẩm tín dụng
tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu hoạt động tín dụng và phát triển sản phẩm tín dụng tại
Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
3.2.1. Phạm vi nội dung nghiên cứu
Luận văn giới hạn trong phân tích các sản phẩm tín dụng cho vay tại Ngân

thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn


5
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM TÍN DỤNG
CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH
NGHIÊN CỨU
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Từ trước đến nay đã có khá nhiều tác giả nghiên cứu về đề tài: "Phát
triển sản phẩm tín dụng tại ngân hàng thương mại". Tuy nhiên, ở mỗi
ngân hàng khác nhau thì tình hình hoạt động tín dụng và công tác phòng
ngừa, quản lý rủi ro tín dụng cũng khác nhau. Trên thực tế, ở mỗi thời điểm
khác nhau về sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, tùy vào địa bàn hoạt
động, điều kiện môi trường kinh doanh, các yếu tố văn hóa xã hội,... nên mỗi
ngân hàng sẽ có một biện pháp khác nhau. Do đó vấn đề đặt ra cho bản thân
mỗi ngân hàng cần có những biện pháp và chiến lược hoạt động riêng. Chình
vì lẽ đó, mặc dù đã có nhiều tác giả đã từng làm về đề tài này, nhưng người
viết vẫn lựa chọn thực hiện đề tài này nhằm tìm kiếm thêm những sự thay đổi
mới để có thể áp dụng thực tế nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động
tín dụng tại ngân hàng TMCP công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn.
Trong quá trình thực hiện luận văn, người viết có sử dụng và tham khảo một
số đề tài của những tác giả sau:
Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Đào Thị Chinh: "Quản trị tài sản có
tại ngân hàng công thương Việt Nam", Học Viện Ngân hàng, 2009. Luận văn
đã đề cập đến quản trị trong hoạt động ngân hàng nhưng là quản trị chung tài
sản có. Sản phẩm tín dụng với góc độ là một loại tài sản có được luận án đề
cập ở mức độ nhất định [4].
Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Lê Thị Huyền Diệu “Luận cứu khoa
học về xác định mô hình quản lý rủi ro tín dụng tại hệ thống ngân hàng

1.2.1.1. Khái niệm sản phẩm tín dụng của ngân hàng
Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất đối với
nền kinh tế. Ngân hàng có thể được định nghĩa qua chức năng, các dịch vụ


7
hoặc vai trò mà chúng thực hiện trong nền kinh tế. Để đưa ra được một định
nghĩa về ngân hàng thương mại, người ta thường phải dựa vào tính chất, mục
đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính và đôi khi còn kết hợp tính
chất, mục đích và đối tượng hoạt động. Với mỗi quốc gia khác nhau, hình
thành một khái niệm khác nhau về Ngân hàng thương mại.
Theo Luật Ngân hàng Đan Mạch năm 1930: “Những nhà băng thiết
yếu bao gồm những nghiệp vụ nhận tiền gửi, buôn bán vàng bạc, hành nghề
thương mại và các giá trị địa ốc, các phương tiện tín dụng và hối phiếu, thực
hiện các nghiệp vụ chuyển ngân, đứng ra bảo hiểm...”[12]
Theo Luật Ngân hàng Pháp năm 1941: “NHTM là những xí nghiệp hay
cơ sở hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác
hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ
chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính” [12].
Theo Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam năm 2010: “NHTM là loại
hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt
động kinh doanh khác theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng nhằm mục
tiêu lợi nhuận” [6].
Mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau, nhưng khi phân tích khai
thác nội dung của các định nghĩa đó, người ta dễ nhận thấy các NHTM đều có
chung một tính chất, đó là: việc nhận tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn để
sử dụng vào các nghiệp vụ cho vay, đầu tư và các dịch vụ kinh doanh khác
của chính ngân hàng.
Thông thường khi nhắc đến các sản phẩm Ngân hàng thương mại người
ta thường nghĩ tới những sản phẩm tiền gửi, cho vay và thanh toán. Cùng với

phẩm dịch vụ thuộc lĩnh vực tài chính do ngân hàng cung cấp cho khách hàng
của mình dựa trên sự tiến bộ và phát triển của khoa học công nghệ thông tin
hiện đại, có sự đa dạng hoá cung cấp nhiều tiện ích cho khách hàng, thoả mãn
ngày càng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.


9
*Sản phẩm tín dụng của ngân hàng
Có nhiều quan điểm khác nhau về sản phẩm tín dụng ngân hàng. Theo
quan điểm của Mác: Tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị
từ người sở hữu sang người sử dụng, sau một thời gian nhất định lại quay về
với một lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu. Theo quan điểm này thì
có thể hiểu: Sản phẩm tín dụng của ngân hàng là một trong những sản phẩm
Ngân hàng, là tập hợp các đặc điểm, tính năng công dụng do ngân hàng tạo
ra nhằm thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của khách hàng về tiền gửi và tiền
vay trên thị trường tài chính.
Với cách hiểu này thì sản phẩm tín dụng của ngân hàng rất đa dạng,
phong phú bao gồm cả sản phẩm huy động vốn, cho vay và bảo lãnh… Đối
với sản phẩm huy động vốn, khách hàng đứng ở khía cạnh người cho vay,
khách hàng tín nhiệm ngân hàng gửi tiền vào ngân hàng, ngân hàng quản lý
và sử dụng vốn của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi
cho khách hàng. Đối với sản phẩm cho vay, ngân hàng đứng ở vị trí người
cung ứng vốn, ngân hàng cho khách hàng vay vốn để đáp ứng nhu cầu thiếu
hụt về vốn của khách hàng. Còn đối với sản phẩm bảo lãnh, ngân hàng đứng
ra cam kết với bên có quyền về việc thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được
bảo lãnh nếu khi đến hạn bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện
không đúng các cam kết đã nêu trong hợp đồng, bảo lãnh của ngân hàng là
bảo lãnh bằng năng lực chi trả.
Sản phẩm tín dụng của ngân hàng được cấu thành bởi ba cấp độ: phần
sản phẩm cốt lõi, phần sản phẩm hữu hình và phần sản phẩm bổ sung.

cho các sản phẩm dịch vụ Ngân hàng luôn được đổi mới, các Ngân hàng phải
không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, khuyếch trương hình ảnh, uy tín
đem lại cho khách hàng sự hài lòng cao nhất trong quá trình sử dụng, tạo điều
kiện để khách hàng tham gia vào hoạt động tuyên truyền cho Ngân hàng.
Thứ hai, Tính không thể tách biệt
Sự khác biệt rõ nét của sản phẩm tín dụng Ngân hàng so với sản phẩm
dịch vụ của các lĩnh vực khác là tính không thể tách biệt, tính thống nhất. Do


11
quá trình cung ứng và quá trình tiêu dùng sản phẩm tín dụng ngân hàng xảy ra
đồng thời, đặc biệt có sự tham gia trực tiếp của khách hàng vào quá trình cung
ứng sản phẩm. Quá trình cung ứng sản phẩm tín dụng của ngân hàng thường
được tiến hành theo quy trình tín dụng với sự tham gia của nhiều bộ phận
chức năng trong ngân hàng nên sản phẩm tín dụng của ngân hàng có tính
không thể tách biệt, không thể chia cắt, điều đó làm cho ngân hàng không có
sản phẩm dở dang, dự trữ lưu kho mà sản phẩm tín dụng của ngân hàng được
cung ứng trực tiếp cho khách hàng khi khách hàng có nhu cầu.
Thứ ba, Tính không ổn định và khó xác định
Sản phẩm tín dụng cũng như các sản phẩm dịch vụ khác của ngân hàng
được cấu thành bởi nhiều yếu tố khác nhau như trình độ đội ngũ nhân viên, kỹ
thuật công nghệ và khách hàng. Đồng thời, sản phẩm tín dụng được thực hiện
ở không gian khác nhau với các đối tượng khách hàng khác nhau nên tính sản
phẩm tín dụng có tính không đồng nhất về thời gian, cách thức thực hiện và
điều kiện thực hiện. Các yếu tố này đan xen chi phối tới chất lượng sản phẩm
tín dụng.
Thứ tư, Tính rủi ro
Tính rủi ro là đặc điểm nổi bật của sản phẩm tín dụng ngân hàng. Hoạt
động tín dụng của ngân hàng bị chi phối bởi nhiều quy luật khác nhau nền
kinh tế như quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu…Mặt khác đối tượng sử

vụ kinh doanh và được dùng làm vốn để kinh doanh.
Sản phẩm huy động vốn là sản phẩm quan trọng đối với các NHTM bởi
nguồn vốn huy động là nguồn vốn chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nguồn vốn
của ngân hàng và giữ vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của NHTM.
Khi khách hàng gửi tiền vào ngân hàng, khách hàng là những người
cung ứng vốn, khách hàng cho ngân hàng mượn quyền sử dụng lượng vốn của
họ trong một khoảng thời gian nhất định, các ngân hàng sẽ phải trả lãi cho
khách hàng trên số tiền họ gửi vào ngân hàng. Sản phẩm này được coi là sản
phẩm tín dụng bởi khi khách hàng gửi tiền vào ngân hàng phát sinh quan hệ


13
tín dụng được thiết lập ở đây, trong đó khách hàng là người cấp tín dụng cho
ngân hàng, ngân hàng sử dụng vốn với trách nhiệm hoàn trả. Đây là loại sản
phẩm chiếm vị trí quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng,
nếu các NHTM có chính sách phát triển tốt loại sản phẩm này thì không
những nguồn vốn của ngân hàng được tăng lên mà còn tạo cho ngân hàng uy
tín ngày càng cao.
Sản phẩm huy động vốn của ngân hàng bao gồm: các sản phẩm tiền gửi
của doanh nghiệp và tổ chức kinh tế, tiền gửi dân cư, phát hành giấy tờ có giá.
b. Sản phẩm cho vay
Cho vay là loại tín dụng mà ngân hàng cam kết giao cho khách hàng
một khoản tiền và khách hàng cam kết sẽ hoàn trả sau một thời gian nhất
định.Giá trị hoàn trả lớn hơn giá trị khoản vay, phần chênh lệch đó là lãi suất
cho vay.Lãi suất cho vay phụ thuộc vào số lượng tiền vay và thời hạn vay.
Cho vay tiền được phân thành nhiều loại theo các tiêu chí khác nhau.
Căn cứ vào thời hạn cho vay gồm: cho vay ngắn hạn, cho vay trung hạn và
cho vay dài hạn.
Căn cứ vào tính chất đảm bảo tiền vay gồm: cho vay có đảm bảo và
cho vay không có bảo đảm.

quy định của luật các TCTD và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước VN như:
Chứng chỉ tiền gửi, sổ tiết kiệm, kỳ phiếu ngân hàng; Tín phiếu Ngân hàng
Nhà nước phát hành theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; Các loại hối
phiếu (loại giấy tờ phát sinh trong quan hệ tín dụng, thương mại). VD: Hối
phiếu nhận nợ (hay còn gọi là lệnh phiếu), hối phiếu đòi nợ (hay còn gọi là
hối phiếu).
Chiết khấu là một nghiệp vụ tín dụng cổ điển nhưng đến nay vẫn được
coi là một trong những sản phẩm tín dụng của các NHTM. Nó là một hình
thức cấp tín dụng gián tiếp, phát sinh sau quá trình sản xuất và kinh doanh của
doanh nghiệp nên nó là nghiệp vụ tín dụng ít gặp rủi ro và không làm ứ đọng
vốn của ngân hàng, đồng thời tạo điều kiện cho NHTM xin cấp vốn của
NHTW để củng cố năng lực thanh toán và mở rộng quy mô tín dụng trong
những thời điểm cần thiết.


15
e. Sản phẩm bao thanh toán
Bao thanh toán là một hình thức cấp tín dụng của tổ chức tín dụng cho
bên bán hàng thông qua việc mua lại các khoản phải thu phát sinh từ việc
mua, bán hàng hoá đã được bên bán hàng và bên mua hàng thoả thuận trong
hợp đồng mua, bán hàng.
Bao thanh toán đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp thương mại và công
nghiệp có mạng lưới rộng khắp, sản xuất kinh doanh hàng hoá thiết yếu.
Một số sản phẩm bao thanh toán hiện nay NHTM cung ứng như: bao
thanh toán có quyền truy đòi, bao thanh toán miễn truy đòi, bao thanh toán
trong nước, bao thanh toán xuất nhập khẩu…
g. Cho thuê tài chính
Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua
việc cho thuê máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác
trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê và bên đi thuê. Bên cho thuê