BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…..…/……..
BỘ NỘI VỤ
..…/…..
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BOUNPONE LEUANGSOMTHONE
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH
LAO ĐỘNG PHÚC LỢI XÃ HỘI THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN,
NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI – 2017
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…..…/……..
BỘ NỘI VỤ
..…/…..
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BOUNPONE LEUANGSOMTHONE
CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH
thời gian học tập và nghiên cứu tại trường.
Xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Ngô Thành Can đã quan tâm,
giúp đỡ tận tình, hướng dẫn và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận văn.
Xin được cảm ơn các anh chị là cán bộ, công chức hiện đang làm việc
tại Sở lao động và phúc lợi xã hội, cũng như các phòng lao động và phúc lợi
xã hội của các huyện thuộc thủ đô Viêng Chăn và công dân hiện đang sinh
sống hoặc làm việc tại thủ đô đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình khảo sát
thực trạng và góp ý về giải pháp của đề tài.
4
MỤC LỤC
5
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CC
CHDCND
LĐPLXH
NDCM
QLNN
6
:
:
:
:
Cộng hòa dân chủ nhân dân (CHDCND) Lào là một bộ phận công chức Nhà
nước và là nguồn nhân lực quan trọng của một trong những ngành làm công
tác tham mưu cho Chính phủ về các lĩnh vực việc làm, phát triển kỹ năng
nghề, tiền lương, tiền công, lao động bảo hiểm xã hội, an toàn lao động, quản
lý lao động, chính sách người có công, bảo trợ xã hội, bảo vệ và chăm sóc trẻ
em, cùng phối hợp với các ban ngành có liên quan về phòng, chống các tệ nạn
xã hội.
Đây chính là nguồn lực có giá trị nhất, quyết định thành bại của các chủ
trương, chính sách, kế hoạch công tác. Năng lực, trách nhiệm, tinh thần làm
việc của công chức có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của các cơ
quan, đơn vị trong ngành. Với vai trò và ý nghĩa quan trọng như vậy việc
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực này luôn được Chính phủ nước
CHDCND Lào quan tâm nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới trong
giai đoạn hiện nay.
Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập quốc tế, với những thời cơ và vận
hội mới, đồng thời cũng có những khó khăn và thách thức mới đã đòi hỏi chất
lượng CC ngành LĐPLXH càng phải chú trọng hơn tới chất lượng, mới có khả
9
năng tham mưu, thực hiện các chính sách xã hội đối với mọi công dân, góp phần
ổn định chính trị xã hội, làm động lực phát triển kinh tế nhanh, bền vững.
Nhận thức là vậy, nhưng tổ chức thực hiện thì vô cùng khó khăn. Để có
được đội ngũ công chức “biết việc”, “thạo việc” cần phải có cả một quá trình
công phu, kiên trì từ chủ quan, nỗ lực bản thân của mỗi công chức cũng như
của cả tổ chức về cơ chế chính sách, về quản lý. Tuy nhiên, thực tiễn lại cho
thấy rằng CC của ngành LĐPLXH tại Lào nói chung và tại thủ đô Viêng Chăn
nói riêng chưa thực sự tương xứng với công việc và trọng trách nặng nề mà
Đảng và Nhà nước giao phó cho ngành. Một bộ phận CC còn trì trệ, thiếu
trách nhiệm, lợi dụng quyền hạn để tham ô, tham nhũng, gây lãng phí của
vấn đề đặt ra trong thời gian tới (vấn đề tổ chức, phương thức làm việc, cơ
chế hoạt động), từ đó đưa ra những phương hướng, giải pháp hoàn thiện việc
quản lý hệ thống bảo hiểm xã hội tại Lào trong thời gian tới [21]
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Hành chính: “Hoàn thiện chính sách
xã hội để giải quyết nghèo ở CHDCND Lào” của tác giả Somsanit
SUVANNALAT, Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia Lào, Viêng
Chăn, 2014. Luận văn đã phân tích thực trạng tổ chức thực hiện chính sách xã
hội để giải quyết nghèo ở CHDCND Lào, từ đó đưa ra phương hướng, giải pháp
hoàn thiện chính sách xã hội để giải quyết nghèo ở Lào trong thời gian tới [25]
Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công: “Chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức ngân hàng nhà nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” của tác
giả AMPHONXAY SAKOUNDA, Học viện Hành chính Quốc gia, Việt Nam,
2014. Luận văn đã nghiên cứu, hệ thống hóa khung lý luận cơ bản về chất
lượng đội ngũ cán bộ, công chức tại ngân hàng nhà nước. Nghiên cứu, phân
tích và đánh giá thực trạng chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức của
ngân hàng nhà nước tại CHDCND Lào, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức thuộc lĩnh vực này [1].
Luận án Tiến sĩ khoa học chính trị: “Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên
trách công tác thi đua, khen thưởng cấp tonhr của nước CHDCND Lào giai
11
đoạn hiện nay” của tác giả Samlane PHANKHAVONG, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh, Việt Nam, 2014. Luận án đã khẳng định vai trò của
đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác thi đua khen thưởng là nhân tố quan
trọng. Tác giả đã đưa ra những tiêu chuẩn chức danh cán bộ chuyên trách về
lĩnh vực này: phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, kiến thức và
năng lực, phong cách làm việc, năng lực quản lý [22]
Bài báo: “Công tác quy hoạch và bồi dưỡng cán bộ kế tục chức vụ lãnh
đạo – quản lý ở các cấp là công việc cấp bách của Đảng ủy, Ban tổ chức các
Đưa ra một số giải pháp nâng cao chất lượng công chức ngành LĐPLXH tại
thủ đô Viêng Chăn
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu: chất lượng CC ngành LĐPLXH tại thủ đô Viêng Chăn
Phạm vi nghiên cứu:
- Về thời gian: Từ năm 2011- 2016
-
Về không gian: nghiên cứu chất lượng CC ngành LĐPLXH ở Sở LĐPLXH và các
phòng LĐPLXH tại thủ đô Viêng Chăn
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Phương pháp luận: trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng NDCM Lào và Đảng Cộng sản Việt
Nam về chất lượng đội ngũ công chức. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng các quan
điểm khoa học được rút ra từ các công trình khoa học đã được công bố liên
quan đến đề tài luận văn
Phương pháp nghiên cứu: Tác giả đã sử dụng các phương pháp
nghiên cứu cụ thể như: khảo sát thực tế, thu thập thông tin số liệu, phân tích –
tổng hợp, so sánh, đối chiếu để tiến hành nghiên cứu đề tài
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
-
Về lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần hoàn thiện lý luận về
chất lượng CC ngành LĐPLXH tại thủ đô Viêng Chăn theo yêu cầu của nước
CHDCND Lào. Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo về nâng cao chất lượng CC
ngành LĐPLXH tại thủ đô Viêng Chăn nói riêng cũng như CC tại nước Lào
nói chung
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC
NGÀNH LAO ĐỘNG PHÚC LỢI XÃ HỘI
1.1.Một số khái niệm liên quan đến chất lượng công chức ngành lao động
phúc lợi xã hội
1.1.1.
Khái niệm công chức
Công chức ra đời gắn liền với sự ra đời Nhà nước, công chức là danh từ
dùng để chỉ những người thừa hành các quyền lực nhà nước, chấp hành các
công vụ của Nhà nước. Sự ra đời của chế độ công chức là một bước phát triển
quan trọng trong lịch sử phát triển và hoàn thiện của các tổ chức nhà nước, là
mốc son đánh dấu của sự văn minh trong hoạt động quản lý Nhà nước trên
lĩnh vực kinh tế-xã hội.
Khái niệm “Công chức” mang tính lịch sử, nội dung của nó phụ thuộc
vào tính chất đặc thù của mỗi quốc gia cũng như từng giai đoạn lịch sử cụ thể
của từng nước. Do đó, trong thực tế rất khó có một khái niệm chung về công
chức cho tất cả các quốc gia; thậm chí, ngay trong một quốc gia, ở từng thời
kỳ phát triển khác nhau, thuật ngữ này cũng mang những nội dung khác nhau.
Ở Nhật Bản, công chức được phân thành hai loại chính, gồm công chức
Nhà nước và công chức địa phương: “Công chức Nhà nước gồm những người
được nhận chức trong bộ máy của Chính phủ trung ương, ngành tư pháp,
quốc hội, quân đội, trường công và bệnh viện quốc lập, xí nghiệp và đơn vị
sự nghiệp quốc doanh được lĩnh lương của ngân sách nhà nước. Công chức
địa phương gồm những người làm việc và lĩnh lương từ tại điạ phương” [15].
Ở Cộng hòa Pháp, định nghĩa: “Công chức là những người được tuyển
dụng,bổ nhiệm vào làm việc trong các công sở gồm các cơ quan hành chính
công quyển và các tổ chức dịch vụ công cộng do nhà nước tổ chức, bao gồm
cả trung ương và địa phương nhưng không kể đến các công chức điạ phương
thuộc các hội đồng thuộc địa phương quản lý” [15]
địa phương và cơ quạn đại diện CHDCND Lào tại nước ngoài, được hưởng
lương và các khoản tiền trợ cấp khác từ quỹ ngân sách của Nhà nước. [27]
16
Và khái niệm Công chức đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 74/CP
của Thủ tướng năm 2015 như sau: “công chức là công dân Lào , được tuyển
dụng và bổ nhiệm hoặc giao nhiệm vụ thường xuyên ở các cơ quan của Đảng,
Nhà nước, Mặt trận lào xây dựng đất nước và Tổ chức quần chúng ở Trung
ương, cấp địa phương và cơ quan thay mặt nước CHDCND Lào ở nước ngoài
và được hưởng lương và tiền hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước” [28]
1.1.2.
Khái niệm công chức ngành lao động phúc lợi xã hội
• Công chức ngành LĐPLXH
Việc tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của các nước đi trước trong quá
trình xây dựng đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập
quốc tế là công việc rất quan trọng và cần thiết đối với CHDCND Lào hiện
nay. Như vậy, từ những khái niệm công chức đã nêu, tác giả hiểu khái niệm
công chức ngành LĐPLXH như sau: công chức ngành LĐPLXH là công dân
Lào, được tuyển dụng, biên chế và bổ nhiệm làm công việc thường xuyên tại các
tổ chức, bộ máy của ngành LĐPLXH Lào từ trung ương đến địa phương, được
hưởng lương và các khoản tiên trợ cấp khác từ quỹ ngân sách của nhà nước
• Đặc điểm CC ngành LĐPLXH
Ngành LĐPLXH Lào là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng
quản lý nhà nước về các lĩnh vực: việc làm, đào tạo kỹ năng nghề, lao động,
tiền lương, tiền công, bảo hiểm xã hội (bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã
hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp, quản lý các quỹ bảo hiểm xã hội), an
toàn lao động, người có công, bảo trợ xã hội, bảo vệ và chăm sóc trẻ em, bình
đẳng giới, phòng chống tệ nạn xã hội trong phạm vi cả nước; quản lý nhà
nước các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà
ngành có đặc điểm nông dân, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chiến lược
công chức trong ngành và chiến lược phát triển ngành trong điều kiện CNH,
HĐH đất nước. Về trình độ học vấn là không đồng đều, đa số CC ngành
LĐPLXH từ nhiều nguồn chuyên môn khác nhau, không có chuyên môn về
LĐPLXH
1.1.3.
Khái niệm về chất lượng công chức ngành LĐPLXH
18
Chất lượng là một phạm trù trừu tượng, nó mang tính chất định tính và
khó định lượng, chúng ta không thể cân đo đong đếm được. Dưới mỗi cách
tiếp cận khác nhau thì quan niệm về chất lượng cũng khác nhau.
Theo Từ điển Tiếng việt thì “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá
trị của một con người, sự vật, sự việc”. Theo Juran – một giáo sư người Mỹ định
nghĩa về chất lượng như sau: “Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu” [32].
Theo tiêu chuẩn đo lường chất lượng Việt Nam (TCVN-ISO 8402) định
nghĩa: “Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạo
cho thực thể (đối tượng) có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra hoặc
nhu cầu tiềm ẩn”.
Như vậy, trong phạm vi đề tài nghiên cứu về chất lượng công chức
ngành LĐPLXH, có thể hiểu chất lượng của công chức ngành LĐPLXH là
khả năng giải quyết các vấn đề thuộc các lĩnh vực, khả năng thỏa mãn các yêu
cầu của tổ chức, cá nhân (khách hàng) về cung ứng các dịch vụ ngành
LĐPLXH. Tiêu chí để đánh giá chất lượng công chức ngành cũng đa dạng: có
thể là tỷ lệ giải quyết hồ sơ đảm bảo đúng quy định về thời gian, quy trình,
thủ tục; có thể là sự đo lường về mức độ thỏa mãn của người dân khi hưởng
thụ dịch vụ ngành LĐPLXH liên quan đến các yếu tố, như sự hài lòng về thái
độ phục vụ, sự hài lòng về thời gian giải quyết công việc của người dân…
và số lượng công chức. Chỉ khi nào hai mặt này có quan hệ hài hòa mới tạo
nên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ.
Từ những phân tích nêu trên có thể hiểu, chất lượng công chức ngành
LĐPLXH là chỉ tiêu tổng hợp chất lượng của từng công chức ngành
LĐPLXH, thể hiện qua phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ, năng
lực, kỹ năng công tác, chất lượng và hiệu quả thực nhiệm vụ được phân công
của mỗi công chức cũng như cơ cấu hợp lý về độ tuổi, về ngạch, bậc và số
lượng đội ngũ công chức bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ ngành
LĐPLXH.
1.2.Tiêu chí đánh giá đến chất lượng công chức ngành LĐPLXH
20
1.2.1.
Thể lực
Tất cả CC ngành LĐPLXH đều phải có sức khỏe dù làm công việc gì, ở
đâu. Sức khỏe là nền tảng quan trọng cho mọi hoạt động. Sức khỏe của CC
ngành LĐPLXH là một tiêu chí quan trọng đánh giá chất lượng CC ngành
LĐPLXH. Sức khỏe có tác động đến chất lượng lao động cả hiện tại và tương
lai. Người lao động nói chung, CC ngành LĐPLXH nói riêng có sức khỏe tốt
sẽ đem lại năng suất lao động cao hơn bằng việc nâng cao sức bền bỉ, dẻo dai
và khả năng tập trung công việc. Sức khỏe của con người chịu tác động của
nhiều yếu tố như: yếu tố về thu nhập, mức sống, chế độ ăn uống, làm việc và
nghỉ ngơi, chế độ y tế, tuổi tác, thời gian công tác, giới tính.
Đặt trên góc độ đánh giá thể lực thì yếu tố sức khỏe được xem xét bởi
một số chỉ tiêu sau: Chiều cao, cân nặng, chỉ số khối cơ thể BMI và các chỉ số
về bệnh tật như: tình trạng huyết áp, sự ảnh hưởng của các căn bệnh mãn tính
như cận thị, viễn thị, tiểu đường, bệnh viêm gan B….Chiều cao, cân nặng
kiện tiên quyết trong thực hiện các nhiệm vụ và tạo ra sản phẩm công việc, là
một tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng CC ngành LĐPLXH.
1.2.3.
Tâm lực
Đối với Nhà nước CHDCND Lào, người công chức nói chung, CC
ngành LĐPLXH nói riêng, với tư cách là công bộc của dân, không được phép
độc đoán, chuyên quyền ở bất cứ cương vị chức trách nào trong bộ máy nhà
nước. Việc đề cao đạo đức của CC ngành LĐPLXH được xác định là tiêu chí
hàng đầu để đánh giá chất lượng CC ngành LĐPLXH.
Công việc mà CC ngành LĐPLXH đảm nhiệm thực chất là sự ủy thác
quyền lực của nhân dân cho nhà nước thực hiện, thông qua đội ngũ CC cùng
cơ sở vật chất hiện thực để thực thi công vụ phục vụ nhân dân. Do đó trong
thực thi công vụ phục vụ nhân dân đòi hỏi người CC ngành LĐPLXH phải có
phẩm chất đạo đức.
Đạo đức của người CC ngành LĐPLXH gồm 2 mặt cơ bản: Đạo đức cá
nhân và đạo đức công vụ.
Đạo đức cá nhân của người CC trước hết thể hiện ở ý thức, niềm tin
vào định hướng xã hội chủ nghĩa, quyết tâm thực hiện mục tiêu dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Ngoài ra phẩm chất đạo đức cá
22
nhân còn biểu hiện ở tinh thần và ý thức biết tôn trọng, giữ gìn, kỷ luật, kỷ
cương, sống và làm việc theo pháp luật, có lối sống lành mạnh, không tham ô,
lãng phí có trách nhiệm cao trong thực thi công vụ, có lòng nhân ái, vị tha,
ứng xử đúng đắn trong quan hệ gia đình, bạn bè, hàng xóm, láng giềng và
trong xã hội, có tinh thần hướng thiện và hiếu học.
Đạo đức công vụ là những giá trị đạo đức và chuẩn mực pháp lý được
giải thích, vận động nhân dân chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương,
chính sách pháp luật đó. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng phân biệt
giữa CC cách mạng và CC của chế độ cũ, là một trong những biểu hiện tư
cách, vai trò tiên phong gương mẫu của người CC hiện nay.
Đồng thời CC phải có tinh thần học tập để nâng cao trình độ mọi mặt
(trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, khả năng xử lý công việc).
CC phải có tính trung thực, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm
trong công tác, nhất quán trong lời nói và hành động. Có tinh thần đấu tranh
tự phê bình và phê bình, nhất là trong đấu trang xây dựng, bảo vệ Đảng, tinh
thần đoàn kết nội bộ, bảo vệ chân lý, đấu tranh cho cái đúng, chống lại cái sai
luôn được nêu cao. Ngoài ra, CC ngành LĐPLXH phải luôn thực hiện nghiêm
quy định của Đảng viên, chấp hành những điều Đảng viên được và không
được làm.
Công chức có phẩm chất chính trị tốt là người tích cực tuyên truyền,
vận động gia đình, bà con nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính
sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, là người luôn luôn trăn trở băn
khoăn và tìm cách tháo gỡ những khó khăn ở cơ sở, từng bước nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Người có phẩm chất chính trị tốt là
người một lòng phục vụ Nhà nước, phục vụ nhân dân
• Kiến thức chuyên môn
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ là điều kiện tiên quyết trong thực hiện
các nhiệm vụ và tạo ra sản phẩm công việc. Trình độ là mức độ về sự hiểu
biết, về kỹ năng được xác định hoặc đánh giá theo tiêu chuẩn nhất định nào
đó thể hiện ở văn bằng chứng chỉ mà mỗi CC nhận được thông qua quá trình
học tập. Trình độ chuyên môn đào tạo ứng với hệ thống văn bằng hiện nay và
được chia thành trình độ như: sơ cấp, trung cấp, đại học và sau đại học. Tuy
24
nhiên, khi xem xét về trình độ chuyên môn đào tạo với yêu cầu thực tế của