BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ TÚ TRINH

ỨNG DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÔNG TY
CỔ PHẦN GIAO NHẬN KHO VẬN NGOẠI THƯƠNG
VIỆT NAM (VINATRANS)

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP, HỒ CHÍ MINH – NĂM 2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ TÚ TRINH

ỨNG DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TRONG CÔNG
TY CỔ PHẦN GIAO NHẬN KHO VẬN NGOẠI
THƯƠNG VIỆT NAM (VINATRANS)

Chuyên ngành : KẾ TOÁN
Mã số : 60340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. HUỲNH LỢI



DANH MỤ SƠ Ồ

PHẦN MỞ ĐẦU .........................................................................................................1
1.

Tính cấp thiết đề tài ..........................................................................................1

2.

Các công trình nghiên cứu có liên quan ..........................................................2

3.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn ...................................................................4

4.

Đối tượng nghiên cứu của luận văn .................................................................5

5.

Phạm vi nghiên cứu của luận văn ....................................................................5

6.

Phương pháp nghiên cứu của luận văn ............................................................5

7.


1.1.5. Các công cụ phương pháp kỹ thuật kế toán quản trị ...........................18
1.1.5.1. Lập dự toán ngân sách sản xuất kinh doanh ..................................... 19
1.1.5.2. Hệ thống kế toán trách nhiệm .............................................................. 21
1.1.5.3. Phân tích mối quan hệ C-V-P .............................................................. 21
1.1.6. Các mô hình tổ chức kế toán quản trị ...................................................22
1.2. Đặc điểm tổ chức công tác KTQT trong các doanh nghiệp giao nhận và sự
cần thiết ứng dụng kế toán quản trị .......................................................................25
1.2.1. Đặc điểm tổ chức công tác KTQT trong các doanh nghiệp kinh doanh
dịch vụ giao nhận ................................................................................................25
1.2.2. Sự cần thiết ứng dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp ....................27
KẾT LUẬN CHƯƠNG I.......................................................................................29
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TẠI CÔNG TY
VINATRANS ............................................................................................................30
2.1. Tổng quan về công ty Công ty Vinatrans ....................................................30
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển ...........................................................30
2.1.2. Chức năng nhiệm vụ và phương hướng hoạt động ..............................31
2.1.2.1. Chức năng .............................................................................................. 31
2.1.2.2. Nhiệm vụ ................................................................................................ 32
2.1.2.3. Phương hướng hoạt động ..................................................................... 33
2.1.3. Tổ chức bộ máy kinh doanh và quản l ................................................33
2.1.4. Đặc điểm tổ chức kế toán .....................................................................37
2.2. Thực trạng kế toán quản trị tại Công ty Vinatrans ......................................45
2.2.1. Thực trạng kế toán quản trị ...................................................................45
2.2.2. Đánh giá thực trạng kế toán quản trị.....................................................53
2.2.3. Nguyên nhân công ty chưa xây dựng được kế toán quản trị ................54
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ......................................................................................56


CHƯƠNG 3 : ỨNG DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TẠI CÔNG TY VINATRANS
...................................................................................................................................57


PHỤ LỤC


DANH MỤC KÝ HIỆU
ĐP: Định phí
KTQT: Kế toán quản trị
LN : Lợi nhuận
BP: Biến phí
SDĐP: Số dư đảm phí
CL : Chênh lệch
KQ: Kết quả
VCSH: Vốn chủ sở hữu


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 : Sơ lược quá trình hình thành công ty Vinatrans
Bảng 2.2 : Nhiệm vụ các phần hành kế toán
Bảng 2.3: Báo cáo sản lượng dịch vụ phòng SCM 12/2013
Bảng 2.4: Báo cáo thu nhập phòng SCM 12/2013
Bảng 2.5: Báo cáo kế hoạch năm hoạt động 2014
Bảng 2.6 : Định mức hải quan phòng logistics quản lý chuỗi cung ứng
Bảng 2.7 : Báo cáo kế hoạch kinh doanh
Bảng 3.1: Phân loại chi phí theo mô hình ứng xử
Bảng 3.2 : Các chỉ số thể hiện mối quan hệ CVP
Bảng 3.3: Phiếu định giá bán
Bảng 3.4: Báo cáo phân tích hoạt động
Bảng 3.5 : Dự toán doanh thu
Bảng 3.6 : Dự toán chi phí kinh doanh
Bảng 3.7: Dự toán chi phí quản lý

marketing tài chính quản trị hòa quyện với các quyết định của kế toán như thế nào.
Những tiến bộ trong hàng chục năm qua đã làm cho những nhà kế toán quản trị có
thể trở thành một phần trong đội ngũ các nhà quản l làm gia tăng giá trị của tổ
chức. Với chức năng cung cấp thông tin và kiểm tra kiểm soát các hoạt động kinh tế
tài chính kế toán quản trị đã và đang là công cụ thực sự quan trọng, một cần thiết
khách quan cho sự tăng trưởng kinh tế nếu được vận dụng và phát huy tác dụng tối
đa trong môi trường quản l doanh nghiệp.
Vinatrans là công ty lâu năm và có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực giao
nhận logistics.Tuy nhiên đây cũng là ngành nghề chịu sự áp lực lớn khi mà nền
kinh tế đang hội nhập các đại l nước ngoài xâm nhập vào và cạnh tranh rất gây gắt.
Bên cạnh đó tình hình quản l chi phí dường như gặp nhiều khó khăn vì công ty
không thể kiểm soát được hết việc thu chi ngoài luồng cho hải quan hay chi phí
vận chuyển nội địa…Hiện tại, kế toán công ty Vinatrans chỉ dừng lại ở việc cung
cấp thông tin kiểm tra các hoạt động kinh tế tài chính cho đối tượng bên trong và
bên ngoài công ty. Nhưng trong giai đoạn toàn cầu hóa ngày nay nếu kế toán chỉ
dừng lại ở những việc trên thì vẫn chưa phát huy được đầy đủ trong việc giúp cho
đơn vị hội nhập và cạnh tranh hơn.
Tuy nhiên công ty Vinatrans vẫn chưa vận dụng kế toán quản trị một cách
rõ ràng và chưa đúng mức. Mặc dù tại công ty cũng có những báo cáo và công tác
liên quan đến kế toán quản trị nhưng chỉ mang tính bộc phát và không có sự phân


2

chia cho bộ phân chuyên trách vì thế vẫn chưa đáp ứng đủ những yêu cầu của nhà
quản l trong việc quản trị đơn vị. Với mong muốn đáp ứng được những nhu cầu
cần thiết của kế toán quản trị đến công ty giúp công ty có thể ứng dụng kế toán
quản trị trong việc quản l kiểm soát tốt chi phí cũng như đảm bảo những kế hoạch
của công ty luôn đi đúng mục tiêu đề ra có thể cạnh tranh với các đối thủ trong
ngành giữ vững vị thế và thị phần trên thị trường.

Tác giả đã chỉ ra đơn vị đã lập được dự toán chi phí doanh thu các báo cáo
bộ phận và tính giá thành sản phẩm đã phần nào đáp ứng được nhu cầu của nhà


3

quản trị trong việc kiểm soát chi phí đánh giá tình hình thực hiện và xác định được
trách nhiệm của các bộ phận liên quan. Tuy nhiên việc lập kế hoạch được áp đặt từ
trên xuống không có sự hợp tác và tham gia góp

của các nhân viên các bộ phận.

Việc xây dựng kế hoạch còn một số khoản chi kế hoạch được lập còn mang tính chủ
quan chưa sát với thực tế.Công ty chưa nhận thức được vai trò quan trọng của
KTQT trong việc thu nhập, xử l

cung cấp thông tin phục vụ cho việc ra quyết định

kinh tế cho từng loại hoạt động, cho lựa chọn phương án sản xuất kinh doanh nên
chưa quan tâm và đầu tư phát triển hệthống KTQT cũng như bồi dưỡng đào tạo
thêm kiến thức về KTQT cho nhân viên kế toán cho cấp quản l .Mục tiêu của luận
văn là quản l hiệu quả chi phí dịch vụ hàng không nhằm bảo vệuy tín bảo vệ
nguồn vốn, dịch vụ khi cung cấp dịch vụ khách hàng. Luận văn trình bày khá đầy
đủ thực trạng công tác KTQT chi phí phân tích những hạn chế và rủi ro còn tồn tại
trong thực tế quản l chi phí của công ty.

-

Kế toán quản trị chi phí tại Công ty TNHH một thành viên cảng Quy Nhơn


luận tổ chức kế toán quản trị chi phí

trong các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ, phân tích rõ thực trạng tổ chức kế toán
quản trị chi phí vận tải hàng hóa trong các công ty vận tải đường bộ Việt Nam hiện
nay. Ngoài ra tác giả cũng đã chỉ ra được những nguyên nhân chủ quan khách
quan của những hạn chế trong thực tế tổ chức kế toán quản trị chi phí của các công
ty vận tải đường bộ Việt Nam.
Trên cơ sở kế thừa những kết quả nghiên cứu trên tác giả đi sâu vào nghiên
cứu nội dung, quy trình phương pháp kỹ thuật và tổ chức ứng dụng kế toán quản trị
cụ thể tại Công ty cổ phần giao nhận kho vận ngoại thương Việt Nam (Công ty
Vinatrans) .
3.

ục tiêu nghiên cứu của luận văn

Luận văn được trình bày nhằm mục tiêu chung là ứng dụng kế toán quản trị
trong công ty Vinatrans bên cạnh đó nhằm th a mãn các mục tiêu cụ thể như sau:

-

Hệ thống hóa những l thuyết liên quan đến kế toán quản trị và ứng dụng kế
toán quản trị vào một doanh nghiệp

-

Phân tích đánh giá thực trạng hệ thống kế toán quản trị tại Công ty Vinatrans

-

Xây dựng nội dung quy trình phương pháp kỹ thuật và tổ chức vận hành kế


hương pháp nghiên cứu của luận văn

Phân tích tổng hợp đút kết những vấn đề l thuyết làm nền tảng tiếp cận ứng
kế toán quản trị vào một doanh nghiệp thông qua việc đọc tài liệu các công
trình nghiên cứu các chủ trương bài học kinh nghiệm.
Tiếp cận phân tích đánh giá thực trạng và điều kiện ứng dụng kế toán quản trị
tại Công ty Vinatrans bằng cách thu thập số liệu, ph ng vấn các nhà quản l
làm công tác kế toán các phòng ban.
Phân tích chọn lọc và quy nạp những luận điểm mô hình nội dung giải pháp
thực thi kế toán quản trị phù hợp với công ty Vinatrans.
7. Kết cấu dự kiến của luận văn
Ngoài phần mở đầu kết luận và các phụ lục đính kém luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Tổng quan về kế toán quản trị và ứng dụng kế toán quản trị
Chương 2: Thực trạng kế toán quản trị tại Công ty Vinatrans
Chương 3: Ứng dụng kế toán quản trị tại Công ty Vinatrans


6

8.

hững mong muốn đóng góp của luận văn

Với đề tài ứng dụng kế toán quản trị tại Công ty Vinatrans

tác giả mong

muốn có thể đóng góp được những vấn đề sau:


quá trình nhận diện đo lường, tổng hợp phân tích soạn thảo, diễn giải và truyền
đạt thông tin được quản trị sử dụng để lập kế hoạch đánh giá và kiểm tra trong nội
bộ tổ chức và để đảm bảo việc sử dụng hợp l và có trách nhiệm đối với các nguồn
lực của tổ chức đó.
- Theo Ronald W.Hilton, 1991, Kế toán quản trị là một bộ phận của hệ thống
thông tin quản trị trong một tổchức. Các nhà quản l dựa vào thông tin kế toán quản
trị để điều hành và kiểm soát hoạt động của tổ chức.
Như vậy,
Ở góc độ quy trình công việc kế toán kế toán quản trị thực chất là một quy
trình định dạng, thu thập, kiểm tra định lượng để trình bày giải thích và cung cấp
những thông tin cần thiết và hợp l cho nhà quản trị trong nội bộ doanh nghiệp,
giúp họ đưa ra những quyết định kinh doanh tối ưu cho doanh nghiệp.
Ở góc độ cung cấp thông tin, kế toán quản trị cung cấp các thông tin về hoạt
động nội bộ của doanh nghiệp, như chi phí của từng bộ phận (trung tâm chi phí)
từng công việc, sản phẩm; Phân tích, đánh giá tình hình thực hiện với kế hoạch
về doanh thu, chi phí lợi nhuận; quản l tài sản, vật tư tiền vốn, công nợ; phân tích
mối quan hệ giữa chi phí với khối lượng và lợi nhuận; lựa chọn thông tin thích hợp
cho các quyết định đầu tư ngắn hạn và dài hạn; lập dự toán ngân sách sản xuất, kinh
doanh;... nhằm phục vụ việc điều hành kiểm tra và ra quyết định kinh tế. Kế toán
quản trị là công việc của từng doanh nghiệp, Nhà nước chỉ hướng dẫn các nguyên


8

tắc, cách thức tổ chức và các nội dung, phương pháp kế toán quản trị chủ yếu tạo
điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện(thông tư 53/2006/TT-BTC)
Ở góc độ độ vai trò thông tin, kế toán quản trị là một kỹ thuật trình bày thông
tin kế toán cho các cấp quản l khác nhau để thực hiện các chức năng của chúng
trong lập kế hoạch, kiểm soát và ra quyết định hiệu quả hơn. Bằng cách truyền đạt
dữ liệu kế toán thích hợp trong thời gian nhanh hơn và chi phí ít hơn hệ thống kế


Hoạch định

Tổ chức thực hiện

Kiểm tra, đánh giá

hông tin
dự toán
hông tin
kết quả

hông tin
biến động và nguyên nhân

Sơ đồ 1.1: ác chức năng kế toán quản trị
1.1.2.1.

Với chức năng cung cấp thông tin cho quá trình lập kế hoạch và dự
toán

Mọi hoạt động của doanh nghiệp đều được tiến hành theo các chương trình
định trước trong các kế hoạch dài hạn, kế hoạch hàng năm kế hoạch tác nghiệp.
Nhà quản trị phải thiết lập dự toán ngân sách đây chính là tài liệu xác lập các bước
thực hiện mục tiêu của tổ chức. Kế toán quản trị phải được tổ chức để thu thập
những thông tin phục vụ cho mục đích trên. Kế toán quản trị phải cung cấp các chỉ
tiêu về số lượng và giá trị phù hợp với chỉ tiêu kế hoạch. Các chỉ tiêu này vừa có
tính quá khứ, vừa có tính dự báo. Thông thường các đơn vị thường lập ra các bảng
dự toán ngân sách nó giúp nhà nhà quản trị trong việc lập kế hoạch và việc thực


1.1.2.4.

Với chức năng cung cấp thông tin cho quá trình ra quyết định

Đối với quyết định có tính chiến lược của nhà quản trị cấp cao, Kế toán quản
trị cung cấp loại thông tin để hỗ trợ họ xác định các mục tiêu của tổ chức và đánh
giá liệu các mục tiêu đó trên thực tế có thể đạt được hay không.Những thông tin này
gồm khả năng sinh lời của tổ chức, khả năng sinh lời của từng bộ phận khác nhau
trong doanh nghiệp, nhu cầu máy móc thiết bị, vốn, v.v.


11

Đối với quyết định có tính chiến thuật của nhà quản trị cấp trung gian, Kế
toán quản trị cung cấp thông tin để giúp ra quyết định và sử dụng các nguồn lực của
tổ chức giám sát các nguồn lực đó đã và đang được sử dụng như thế nào. Những
thông tin này bao gồm các thước đo năng suất các báo cáo phân tích biến động, dự
báo dòng tiền, v.v.
Đối với các quyết định tác nghiệp, Kế toán quản trị cung cấp loại thông tin
hoạt động cho cấp quản l cơ sở để giúp họ điều hành thực thi nhiệm vụ được giao
ở phân xưởng hay phòng ban v.v… Ví dụ, ở phòng nhân sự trong một số công ty s
theo dõi khoản mục tiền lương thông tin ở phòng này s gồm mức lương ngày số
ngày làm việc hàng tuần hàng tháng của từng công nhân viên mức lương theo bậc
trả cho mỗi người, số ngày phép trong tháng…..Thông tin cung cấp cho cấp quản l
cơ sở thường được thực hiện hàng tuần nhưng với những hoạt động cấp bách hơn
như số lượng nguyên liệu đưa vào sản xuất có thể được cung cấp hàng ngày hàng
giờ hay trong trường hợp sản xuất tự động là hàng giây.
1.1.3.

ặc điểm kế toán quản trị

Ví dụ, một công ty có thể đo lường tỷ lệ sản phẩm bị lỗi sản xuất, tỷ lệ giao hàng
đúng hẹn cho khách hàng. Loại thông tin phi tài chính này xuất phát từ chức năng
kế toán quản trị .
Tóm lại, kế toán quản trị có các đặc điểm nổi bật như sau (TS. Huỳnh lợi
2008):
- Đối tượng sử dụng thông tin kế toán quản trị là những nhà quản trị trong
nội bộ doanh nghiệp như Hội đồng quản trị Ban giám đốc các giám đốc bộ phận
nhà quản trị ở các phòng ban trong doanh nghiệp.
- Các nhà quản trị sử dụng thông tin nhằm thực hiện các chức năng quản trị
của những nhà quản trị trong nội bộ doanh nghiệp.
- Thông tin kế toán quản trị thể hiện thông tin kinh tế tài chính quá khứ hiện
tại tương lai nhưng thường hướng đến tương lai được đo lường bằng bất cứ đơn vị
nào và thông tin phải linh hoạt kịp thời phù hợp theo yêu cầu quản trị
- Báo cáo kế toán quản trị thể hiện thông tin kinh tế tài chính theo quy chuẩn
nội bộ không nhất thiết phải tuân thủ theo nguyên tắc chuẩn mực quy định của
chính sách kế toán chung và chi tiết theo từng sản phẩm khách hàng người lao
động công đoạn giá trị quy trình trung tâm trách nhiệm …..hay bộ phận trong tổ
chức quản trị hoạt động sản suất kinh doanh thường xuyên cung cấp cho nhà quản
trị có thẩm quyền ở các cấp của doanh nghiệp khi có nhu cầu.
1.1.4. Nội dung kế toán quản trị và các giai đoạn phát triển của K Q
1.1.4.1.

ội dung của kế toán quản trị


13

Nội dung kế toán quản trị thực chất là những thông tin và cách thức để có
được những thông tin đó phục vụ cho nhu cầu thông tin của những nhà quản trị
trong doanh nghiệp

bộ phận kinh doanh thước đo năng suất phân tích phương án kinh doanh phân tích
giá bán phân tích năng lực kinh tế nguồn lực tài chính trong các dự án đầu tư lớn
và các thông tin liên quan đến kết cấu doanh thu chi phí lợi nhuận chỉ số tài chính
cân đối tài sản nguồn vốn…
Nội dung kế toán quản trị được tiếp cận th o quy trình công việc
Theo quy trình công việc, nội dung kế toán quản trị gồm thông tin và quy
trình để có được thông tin phục vụ cho nhu cầu nhà quản trị trong doanh nghiệp ở
những hoạt động lĩnh vực khác nhau. Tiếp cận theo quy trình nội dung kế toán
quản trị trước hết chính là xác định nhu cầu thông tin mục tiêu của kế toán quản trị
sau đó mới tiếp tục tiến hành xây dựng các chỉ tiêu phân loại nhận dạng phân tích
các thông tin chi phí thu nhập liên quan cuối cùng sau đó là xây dựng hệ thống báo
cáo kế toán quản trị và đưa thông tin tới cho người sử dụng. Ví dụ như:


Thông tin về chi phí giá thành và quy trình kế toán chi phí về tính giá thành để
cung cấp cho nhà quản trị trong việc định giá kiểm tra phân tích dự báo chi
phí hoạt động chi phí bộ phận.



Thông tin về doanh thu chi phí lợi nhuận của phương án kinh doanh và quy
trình thu thập tính toán chi phí doanh thu lợi nhuận của phương án để cung
cấp cho nhà quản trị lựa chọn ra quyết định phương án kinh doanh.



……
Nội dung kế toán quản trị được tiếp cận th o hệ thống trách nhiệm
Nếu tiếp cận theo hệ thống trách nhiệm, nội dung kế toán quản trị gắn liền


quản trị tùy thuộc vào đặc điểm hoạt động, tổ chức, quản l của mỗi doanh nghiệp
s lựa chọn nội dung kế toán quản trị với tiếp cận khác nhau.
1.1.4.2.

Quá trình phát triển của kế toán quản trị

Nghiên cứu lịch sử kế toán quản trị, trọng tâm kế toán quản trị qua các giai
đoạn được hình thành và thay đổi như sau (Nguyễn Thị Phúc Loan 2013):
Giai đoạn những năm trước 1950: nội dung trọng tâm của thông tin kế toán
quản trị là xác định chi phí cung cấp thông tin kiểm soát những vấn đề tài chính
liên quan đến chi phí. Lúc này kế toán quản trị gần như là một bộ phận kỹ thuật với
những nội dung, kỹ thuật tính giá thành lập dự toán chi phí.
Giai đoạn những năm 1965: nội dung trọng tâm của thông tin kế toán quản
trị là cung cấp thông tin hoạch định và kiểm soát lợi nhuận của các bộ phận, hoạt
động doanh nghiệp. Lúc này kế toán quản trị như là một nhân viên lập và báo cáo
quản trị với những kỹ thuật phân tích và xây dựng kế toán quản trị về giá bán kế
toán quản trị về chi phí giá thành kế toán quản trị về phân tích điểm hòa vốn phân


16

tích án kinh doanh kế toán quản trị về dự toán và phân tích biến động chi phí lợi
nhuận, kế toán quản trị về các chỉ tiêu đo lường, thành quả hoạt động trách nhiệm.
Giai đoạn những năm 1985: nội dung trọng tâm thông tin kế toán quản trị là
cung cấp thông tin để giảm tổn thất nguồn lực kinh tế sử dụng trong hoạt động sản
xuất kinh doanh. Lúc này kế toán quản trị như là nhóm chuyên gia quản trị thực
hiện những nội dung kỹ thuật phân tích quy trình hoạt động phát sinh chi phí phân
tích những phương pháp hoặc mô hình quản l chi phí hiện đại.
Giai đoạn những năm 1995: nội dung trọng tâm thông tin kế toán quản trị là
cung cấp thông tin để sử dụng một cách có chiến lược và hiệu quả nguồn lực kinh tế