Phần một: Giới thiệu chung về thế giới
sống
Ngày soạn: 01/09/2007
Bài 1: các cấp tổ chức của thế giới sống (tiết 1)
I. Mục tiêu bài dạy: Qua bài học này, học sinh phải:
1. Về kiến thức
- Giải thích đợc nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và có cái nhìn bao quát về
thế giới sống.
- Giải thích đợc tại sao tế bào lại là đơn vị cơ bản tổ chức nên thế giới sống.
- Trình bày đợc đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống.
2. Về kĩ năng: Rèn luyện t duy hệ thống và rèn luyện phơng pháp tự học.
3. Về thái độ: Có cái nhìn biện chứng về thế giới tự nhiên để thấy rằng: Mọi vật chất đều
đợc cấu tạo từ nguyên tử và phân tử
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Học sinh: Đọc và nghiên cứu nội dung bài 1 - SGK
2. Giáo viên: Tranh phóng to theo H1/Sgk, phiếu học tập
Tham khảo bài 1 - tài liệu Tế bào học - Nguyễn Nh Hiền - Trịnh Xuân
Hậu
III. Phơng pháp thực hiện
Sử dụng phơng pháp: phân tích tranh vẽ, tổ chức hoạt động nhóm, cho HS làm bài tập
tại lớp
IV. Tiến trình tổ chức dạy học
A. ổ n định tổ chức - kiểm tra sĩ số
B. Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra - bài mở đầu
C. Các hoạt động dạy - học
- GV giới thiệu cho HS sơ lợc về chơng trình Sinh học 10 và các mục tiêu cần đạt đợc, yêu
cầu HS trong quá trình học tập: + Phơng pháp học tập, nghiên cứu SGK
+ ý thức học tập
+ Thực hiện các câu hỏi và bài tập về nhà
+ Vận dụng môn học vào thực tiễn SX và đời sống
- GV giới thiệu về cấu trúc các bài và kí hiệu trong sau đó chuyển vào nội dung bài học.

-> VIII -> IX -> III -> IX -> V -> VII -> II)
- GV: Qua nội dung trên, em hãy phân chia các cấp độ tổ
chức sống thành cấp tổ chức dới TB và cấp từ TB trở lên.
HS căn cứ sơ đồ đã điền ở trên và phân chia thành 2 nhóm
- GV: Em hãy quan sát tranh (H1/Sgk) và cho biết mỗi cấp
độ tổ chức sống có đặc điểm gì?
HS sẽ lúng túng, GV yêu cầu HS trả lời lệnh ở Sgk: Quan
sát H
1
và giải thích các KN: mô, cơ quan, hệ cơ quan, cơ thể,
quần thể, quần xã và hệ sinh thái?
CH: Trong các đơn vị trên, đâu là đơn vị cấu trúc cơ bản
của sự sống? Vì sao?
- GV sử dụng giáo trình Tế bào học, giới thiệu cho HS về
- Các cấp độ tổ chức cơ bản của thế giới
sống bao gồm: TB, cơ thể, quần thể,
quần xã và hệ sinh thái
Học thuyết tế bào của Slâyđen và Swam.
- CH: Hãy so sánh vai trò của TB trong cơ thể đơn bào và
cơ thể đa bào?
HS có thể n/c Sgk và hiểu biết thực tế để trả lời
- CH: Trong các cấp độ tổ chức trên, đâu là các cấp độ tổ
chức cơ bản của thế giới sống?
(L u ý HS : ở các cơ thể đa bào, các cấp tổ chức nh mô, cơ quan, hệ cơ
quan chỉ là cấp tổ chức trung gian)
II. Đặc điểm chung của các cấp tổ
chức sống
1. Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
Thế giới sống đợc tổ chức theo nguyên
tắc thứ bậc, tổ chức thấp làm nền tảng để



Khi nắm đợc chức năng có thể suy ra cấu trúc và ngợc lại
- CH: Tại sao ăn uống không hợp lí thờng dẫn đến phát
sinh các bệnh? Cơ quan nào trong cơ thể đống vai trò điều
hoà mối quan hệ cân bằng giữa cơ thể và môi trờng?
- CH: Giải thích tại sao cơ thể là hệ thống mở? Cho VD.
chất và năng lợng với môi trờng làm
biến đổi môi trờng.
- Mọi cấp tổ chức từ thấp đến cao của
thế giới sống đều có các cơ chế tự điều
chỉnh để duy trì và điều hoà sự cân bằng
trong hệ thống, giúp chúng tồn tại, phát
triển đợc.
4. Thế giới sống liên tục tiến hoá
- Sự sống đợc tiếp diễn liên tục nhờ sự di
truyền (ADN) qua con đờng sinh sản.
- Sinh giới không ngừng tiến hoá dới tác
dụng không ngừng của CLTN chọn lọc
các biến dị có lợi phát sinh. Nó giải
thích thế giới sống đa dạng nhng xuất
phát từ một nguồn gốc chung.
- CH: Mối quan hệ giữa cơ thể và môi trờng thể hiện ntn?
HS thảo luận, n/c Sgk và trả lời câu hỏi.
- CH: Cơ chế tự điều chỉnh ở sinh vật có ý nghĩa gì? Lấy 1
VD về cơ chế đó ở SV đơn bào, đa bào.
- GV phân tích: giữa cơ thể và MT luôn có mối quan hệ qua
lại, khi MT thay đổi làm SV biến đổi để thích nghi, chính
là SV tự điều chỉnh về trạng thái bình thờng. Nếu sự thay
đổi của SV không phù hợp với MT, tức là cơ thể không còn