ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

NGUYỄN TIẾN TÂN

XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
THEO TƢ TƢỞNG PHẬT GIÁO
TẠI CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ THỤY PHONG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------------------NGUYỄN TIẾN TÂN

XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
THEO TƢ TƢỞNG PHẬT GIÁO
TẠI CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ THỤY PHONG
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 160 34 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Đỗ Minh Cƣơng
XÁC NHẬN CỦA

đã luôn quan tâm , trách nhiệm và nhiệt tình hƣớng dẫn, giúp đỡ, động viên tác giả
trong quá trình thực hiện nghiên cƣ́u của min
̀ h . Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân
thành tới PGS.TS Đỗ Minh Cƣơng
Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn các th ầy, cô trong Khoa Quản trị Kinh
doanh, TrƣờngĐại học Kinh tế- Đại học Quốc gia Hà nội, đồng nghiệp, lãnh đạo
Công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong và các b ạn lớp Cao học QTKD1-K23 đã
giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu luận văn của mình.
Để đạt đƣợc nhƣ̃ng k ết quả nghiên cứu tố t hơn trong tƣơng lai , tác giả rất
mong tiế p tu ̣c nh ận đƣợc sự hƣớng dẫn, giúp đỡ của các nhà chuyên môn, của các
thầy cô trong Khoa Quản trị Kinh doanh, TrƣờngĐại học Kinh tế- Đại học Quốc gia
Hà nội, về phƣơng pháp luận, cách thức tiếp cận khoa học và hợp lý.
Tác giả luận văn

Nguyễn Tiến Tân
.


MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ...................................................................................... i
DANH MỤC BẢNG BIỂU ....................................................................................... ii
DANH MỤC HÌNH VẼ ............................................................................................ iii
PHẦN MỞ ĐẦU .........................................................................................................1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU , CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ
THỰC TIỄN VỀ VHDN THEO TƢ TƢỞNG PHẬT GIÁO.....................................5
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về VHDN ..................................................5
1.1.1. Trên thế giới .................................................................................. 5
1.1.2. Tại Việt Nam ................................................................................. 6
1.2. Cơ sở lý luận về VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo ........................................11
1.2.1. Một số lý luận về VHDN............................................................... 11

3.3.2. Một số hạn chế và nguyên nhân .................................................... 73
3.3.3. Sự cần thiết phải xây dung VHDN theo tư tưởng Phật giáo ............ 73
CHƢƠNG 4: XÂY DỰNG VHDN THEO TƢ TƢỞNG PHẬT GIÁO TẠI CÔNG
TY TNHH CÔNG NGHỆ THỤY PHONG ..............................................................74
4.1. Khảo sát về cảm nhận, đánh giá của nhân viên về việc xây dựng VHDN
theo tƣ tƣởng Phật giáo tại Công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong ................75
4.1.1. Nhận thức của nhân viên về tầm quan trọng của Phật giáo ............ 75
4.1.2. Đánh giá của nhân viên về sự cần thiết xây dựng VHDN theo tư
tưởng Phật giáo .................................................................................... 76
4.1.3. Thái độ của nhân viên trong việc thực hiện, duy trì và phát huy các
giá trị VHDN theo tư tưởng Phật giáo .................................................... 77
4.2. Xây dựng VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo tại Công ty TNHH Công nghệ
Thụy Phong.........................................................................................................78
4.2.1. Những giá trị hữu hình ................................................................. 78
4.2.2 Những giá trị được tuyên bố .......................................................... 82


4.2.3 Các ngầm định nền tảng và quan niệm chung ................................ 83
4.3. Kế hoạch triển khai và giải pháp hoàn thiện VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo
tại Công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong .......................................................84
4.3.1.Xây dựng phong cách văn hóa doanh nghiệp định hướng vào khách
hàng. ................................................................................................... 84
4.3.2 Tạo điều kiện để phát huy năng lực người lao động ........................ 87
4.3.3 Hoàn thiện công tác tuyên truyền văn hóa doanh nghiệp ................ 87
4.3.4 Tuyển dụng nhân viên phù hợp với văn hóa doanh nghiệp .............. 89
4.3.5 Hoàn thiện công tác đào tạo văn hóa doanh nghiệp ....................... 90
4.3.6 Xây dựng quy chế khen thưởng, phê bình ....................................... 92
4.3.7 Tổ chức lễ nghi, lễ hội, các hoạt động sinh họat tập thể .................. 93
4.3.8 Xây dựng văn hóa kinh doanh gắn liền với đạo đức kinh doanh và
trách nhiệm xã hội. ................................................................................ 94


4

Thụy Phong

Doanh ghiệp

Công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong

i


DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1. 1. Giai đoạn tổ chức và cơ chế thay đổi.......................................................24
Bảng 3.1: Nhận thức của nhân viên về vai trò của VHDN đối với sự phát triển cá
nhân và doanh nghiệp................................................................................................63
Bảng 3.2: Đánh giá về cấu trúc văn hóa hữu hình của VHDN Thụy Phong ............65
Bảng 3.3: Đánh giá về hệ thống các giá trị đƣợc tuyên bố của Thụy Phong ............67
Bảng 3.4: Đánh giá về các ngầm định nền tảng và quan niệm chung ......................69
Bảng 4.1: Đánh giá về tầm quan trọng của Phật giáo ...............................................75
Bảng 4.2: Sự cần thiết xây dựng VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo ............................76
Bảng 4.3: Ảnh hƣởng của VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo ......................................77
Bảng 4.4. Quy định đồng phục..................................................................................79

ii


DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1.1 Cấu trúc văn hoá cộng đồng ngƣời ...........................................................14
Hinh 1.2 Đặc điểm Văn hóa doanh nghiệp ..............................................................21

hơn góp phần xây dựng và phát triển doanh nghiệp một cách bền vững.
Mặt khác, trong nền kinh tế tri thức ngày càng phát triển mạnh mẽ nhƣ hiện
nay, tính nhân văn trong hoạt động kinh doanh đƣợc bao trùm lên tất cả mọi hành
vi, cử chỉ, lời nói, suy nghĩ của cả doanh nghiệp. Có biết bao nhiêu kiểu cạnh tranh
bằng bạo lực, bằng sức ép tâm lý, bằng giá cả, bằng sản phẩm, nhƣng thật khó thấy
doanh nghiệp cạnh tranh bằng yêu thƣơng, bằng từ bi hay bằng sự xẻ chia.Đức Phật
dạy về hòa bình ở mọi hành động, lời nói và tâm ý. Khi mọi thứ đều hòa bình thì
cạnh tranh chỉ là tên gọi, thắng - thua trên thƣơng trƣờng không còn quan trọng nữa.
Các khái niệm về cạnh tranh chắc hẳn không thể ngờ đƣợc sức mạnh của hòa bình
trong cạnh tranh. Vì vậy, hơn bất kỳ một nền tảng bền vững nào, Phật giáo không
phải chỉ là tôn giáo thuần thúy, Phật giáo còn là đạo đức, là trí tuệ. Nó không chỉ tạo
ra tƣ tƣởng khoan hòa nhân ái trong chính sách văn hóa doanh nghiệp, nó còn góp

1


phần rất quan trọng trong việc định hình lối sống, phong tục, chuẩn mực giá trị văn
hóa của doanh nghiệp đó. Nhận ra vai trò của Phật giáo đối với xã hội hiện đại,
nhiều doanh nhân, doanh nghiệp ở Việt Nam và thế giới đã vận dụng tƣ tƣởng Phật
học vào trong việc xây dựng và quản trị VHDN của mình.
Công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tự
động hóa từ năm 2012, với quy mô 45 nhân viên, doanh thu trung bình 20 tỷ/năm.
Là một công ty tƣ nhân đang hoạt động trong nền kinh tế thị trƣờng với sự cạnh
tranh gay gắt, đòi hỏi doanh nghiệp phải có những bƣớc đi phù hợp để có thể tồn tại
và khẳng định mình trên thị trƣờng. Do đó, nhu cầu xây dựng văn hóa doanh nghiệp
bài bản, có bản sắc riêng là cấp bách. Các thành viên sáng lập nhận thấy rằng đối
với lĩnh vực kinh doanh dịch vụ công nghiệp thì việc xây dựng văn hóa doanh
nghiệp theo tƣ tƣởng Phật giáo là phù hợp với công ty. Tuy nhiên kinh điển Phật
giáo thì rộng lớn nên việc chọn lọc, đƣa tinh thần tƣ tƣởng Phật giáo nào vào doanh
nghiệp cần phải đƣợc nghiên cứu có hệ thống.Với trách nhiệm là một trong những

-Đối tƣợng nghiên cứu: Văn hoá doanh nghiệp của Công ty TNHH Công nghệ
Thụy Phong
-Phạm vi nội dung : Nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp trong hoạt động kinh
doanh và sinh hoạt cộng đồng của Công ty.
-Phạm vi không gian: Tại Công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong, khu công
nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội
-Phạm vi thời gian: 2012-2015
4. Đóng góp của luận văn
- Góp phần bổ sung cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa tƣ tƣởng Phật giáo và
hoạt động kinh doanh và việc vận dụng nội dung một số tƣ tƣởng của đạo Phật vào
việc văn hóa doanh nghiệp ở nƣớc ta.
- Tìm ra những tƣ tƣởng Phật Giáo có thể áp dụng vào xây dựng văn hóa
doanh nghiệp và dùng nó để quản trị công ty
- Đề xuất các giải pháp, kiến nghị thực hiện thành công nhiệm vụ vận dụng
các nội dung tƣ tƣởng của đaọ Phật trong xây dựng và quản trị VHDN của Công ty
mà Tác giả là một sáng lập viên.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, các bảng biểu, phụ lục, danh mục tài

3


liệu tham khảo, luận văn đƣợc trình bày gồm 4 phần:
- Chƣơng 1 :Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về
VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo.
- Chƣơng 2:Phƣơng pháp và tổ chức nghiên cứu
- Chƣơng 3:Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH Công nghệ
Thụy Phong.
- Chƣơng 4: Xây dựng văn hóa doanh nghiệp theo tƣ tƣởng Phật Giáo của
công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong.

sẽ có tác động đến hiệu suất hoạt động của công ty đó. Sự quan tâm lớn cho của nhà
quản lý nghiên cứu VHDN là các giả định rằng một số đặc trƣng VHDN nhất định,

5


sẽ dẫn đến sự gia tăng trong hoạt động tài chính của công ty. Nhiều nhà nghiên cứu
thập niên 1980 chỉ ra cách mà các tổ chức thành công sở hữu những đặc điểm nổi
trội về văn hóa (Ouchi, 1985) cho thấy các mối quan hệ tích cực giữa VHDN và
hiệu quả hoạt động. Trong những năm 1990, “Sự ám ảnh” trong việc thử nghiệm
các lý thuyết về khả năng thích ứng Denison (1990), Gordon và DiTomaso (1992),
và Kotter & Heskett (1992) tìm thấy kết quả không nhất quán về mối liên kết giữa
VHDN mạnh và hiệu suất doanh nghiệp.
1.1.2. Tại Việt Nam
Ở Việt Nam gần đây đã có cách tiếp cận vận dụng các tƣ tƣởng, triết lý của
đạo Phật vào hoạt động kinh doanh. Bên cạnh các sách nghiên cứu, luận giải về
Phật giáo xuất bản gần đây, còn có các công trình lý luận về chú giải, áp dụng tƣ
tƣởng của đạo Phật vào kinh doanh.
- PGS.TS Phùng Xuân Nhạ trong nghiên cứu - "Nhân cách doanh nhân và văn hoá
kinh doanh ở Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế" – Đề tài cấp
nhà nƣớc, mã số: KX.03.06/06-10, 2007 – 2010. Công trình đã xây dựng các mô
hình cấu trúc phân tầng với bảng thang các giá trị chi tiết về nhân cách doanh nhân
và văn hoá kinh doanh Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế. Đề tài
cũng tìm hiểu sự tƣơng đồng và khác biệt trong nhân cách doanh nhân và văn hoá
kinh doanh giữa Việt Nam với các nƣớc đặc biệt là ở hai "khu vực văn hoá" phƣơng
Đông và phƣơng Tây để rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
- PGS.TS Đỗ Minh Cƣơng trong cuốn sách “Văn hóa kinh doanh và triết lý
kinh doanh ”, NXB Chính trị quốc gia 2001, nghiên cứu văn hóa kinh doanh và triết
lý kinh doanh là nghiên cứu vai trò, sự tác động, những biểuh iện của văn hóa trong
kinh doanh và gợi mở những tiêu thức của triết lý kinh doanh. Sách còn cung cấp

Quốc Dân, (2012). Công trình đã đề cập đến các lý thuyết về văn hoá kinh doanh,
các yếu tố cấu thành văn hoá kinh doanh. Công trình cũng dành phần lớn nội dung
để trình bày về thực trạng văn hoá kinh doanh tại Việt Nam, văn hoá kinh doanh
quốc tế cũng nhƣ đƣa ra các tình huống văn hoá kinh doanh rất cụ thể và hữu ích.
Văn hóa doanh nghiệp cũng là đề tài của nhiều nghiên cứu khoa học các cấp,
các luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ trong ngành viễn thông nhƣ :
- Th.S Lê Thị Bích Ngọc, Th.S Phan Tú Anh – "Văn hoá doanh nghiệp Học
viện bƣu chính viễn thông để phát triển bền vững và hội nhập quốc tế" - Đề tài

7


nghiên cứu khoa học cấp học viện (2010). Công trình trình bày một số vấn đề chung
về VHDN ; phân tích, đánh giá thực trạng VHDN của Học viện công nghệ bƣu
chính viễn thông thông qua các biểu trƣng trực quan và phi trực quan ; đề xuất giải
pháp để tiếp tục xây dựng, duy trì và phát triển VHDN của Học viện.
Luận văn thạc sỹ, “Hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại Ngân hàng phát
triển Việt Nam” tác giả Vƣơng Văn Lợi, Đại học kinh tế quốc dân (2012). Phần cơ
sở lí luận bên cạnh việc nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp và các yếu tố cấu
thành, tác giả cũng tiến hành tổng quát các mô hình văn hóa doanh nghiệp xét trên
cơ sở phân tích yếu tố hƣớng ngoại và linh họat. Trên cơ sở này văn hóa doanh
nghiệp đƣợc chia thành 4 mô hình: gia đình, thị trƣờng, cấp bặc và sáng tạo. Tác giả
cũng tiến hành nghiên cứu các nhân tố tác động với văn hóa doanh nghiệp cả bên
trong và bên ngoài. Tác giả đƣa quy trình nhằm xây dựng và hoàn thiện văn hóa
doanh nghiệp. Quy trình này gồm 03 bƣớc là: định hình văn hóa doanh nghiệp, triển
khai xây dựng và ổn định và phát triển văn hóa. Mục đích của bƣớc định hình văn
hóa doanh nghiệp là xây dựng đƣợc triết lí kinh doanh cho mình. Trong phần bƣớc
triển khai xây dựng văn hóa doanh nghiệp, tác giả để cập tới các bƣớc:
-


trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp, tác giả đã đề xuất các kiến nghị tƣơng ứng.
Ngoài ra tác giả cũng đề xuất 04 nhóm giải pháp chính cho việc hoàn thiện văn hóa
doanh nghiệp bao gồm: Giải pháp đào tạo tuyển dụng, giải pháp truyền thông, tổ chức
các lễ nghi, xây dựng quy chế khen thƣởng.
Đỗ Thị Thanh Tâm “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho các doanh
nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế” Luận văn Thạc sỹ kinh
tế , Đại học Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh. Trong phần cơ sở lí luận, tác giả
đã tiến hành đƣa ra các lí thuyết về xây dựng văn hóa doanh nghiệp cũng nhƣ
duy trì và phát huy văn hóa doanh nghiệp. Luận văn quan tâm nhiều tới sự phát
triển của doanh nghiệp sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trong đó đi sâu
nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp, yếu tố tạo ra sự khác biệt của một doanh
nghiệp cụ thể. Từ đó, góp phần làm sáng tỏ thêm vấn đề văn hoá doanh nghiệp,
vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với sự phát triển của doanh nghiệp trong
hội nhập kinh tế quốc tế, tìm hiểu đặc trƣng văn hoá doanh nghiệp Việt Nam
hiện nay để và thử đề xuất mô hình văn hoá doanh nghiệp phù hợp với nhu cầu
phát triển của doanh nghiệp. Tác giả đề cập tới năm định hƣớng chính cho các
doanh nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế bao gồm:
-

Xác định tầm nhìn, mục tiêu chiến lƣợc

-

Xây dựng văn hóa lãnh đạo

-

Xây dựng văn hóa tổ chức

-

Tuyển dụng nhân viên phù hợp với văn hóa doanh nghiệp.

-

Truyền thông một cách sâu rộng toàn diện nghề văn hóa doanh
nghiệp.

-

Xây dựng quy chế khen thƣởng, phê bình.

-

Trao đổi, hội thảo, diễn đàn trên trang web.

-

Trang bị đồng phục cho nhân viên.

-

Tổ chức các lễ hội, các hoạt động tập thể, các cuộc thi về văn hóa
doanh nghiệp

Trong bối cảnh Việt Nam chủ động tham gia và hội nhập mạnh mẽ vào nền
kinh tế toàn cầu, VHDN cũng là đề tài đƣợc quan tâm tại nhiều Hội thảo trong nƣớc
với nhiều quy mô khác nhau:
- Hội thảo “Phát triển VHDN nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh
nghiệp Việt Nam sau khi ra nhập tổ chức Thƣơng mại thế giới WTO (2008). Với 14
tham luận, Hội thảo đã tập trung vào những vấn đề nhƣ văn hóa doanh nghiệp là gì?

đề lý luận và thực tiễn liên quan đến VHDN và xây dựng VHDN. Về lý luận, đó là
những vấn đề, khái niệm, bản chất, vai trò, nội dung của VHDN và xây dựng
VHDN. Về thực tiễn, nhìn chung các tác giả chủ yếu tập trung vào nghiên cứu vấn
đề vận dụng lý luận chung vào thực tiễn xây dựng VHDN ở Việt nam, đặc biệt
trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.
Cho đến nay, chƣa có công trình nào nghiên cứu về xây dựng VHDN tại
công ty TNHH Công nghệ Thụy Phong.
Những công trình trên là tài liệu tham khảo quý giá cả về lý luận và thực
tiễn, giúp tác giả trong quá trình nghiên cứu đề tài luận văn thạc sỹ của mình.
1.2. Cơ sở lý luận về VHDN theo tƣ tƣởng Phật giáo
1.2.1. Một số lý luận về VHDN
1.2.1.1. Khái niệm văn hóa và VHDN
1.2.1.1.1. Khái niệm văn hóa
Nghiên cứu vai trò của văn hóa đối với phát triển nói chung và đối với doanh
nghiệp nói riêng trƣớc hết phải có một khái niệm chính xác và nhất quán về văn hóa

11


cũng nhƣ cấu trúc của nó. Văn hóa là một khái niệm rất rộng, đến mức hầu nhƣ mỗi
nhà văn hóa đều có một khái niệm riêng về văn hóa. Cho đến nay có khoảng hơn
400 khái niệm về văn hóa. Các khái niệm đó không giống nhau tùy theo cách hiểu
rộng hẹp khác nhau, trong khi văn hóa là lĩnh vực vô cùng rộng lớn, phong phú và
phức tạp. Mặt khác, cũng nhƣ các lĩnh vực khoa học xã hội khác, ngành khoa học
về văn hóa có tính chất lịch sử và phát triển xuyên suốt lịch sử loài ngƣời, từ văn
hóa dân gian có văn tự và không văn tự đến văn hóa chỉnh thể của các chế độ đƣơng
thời. Trong quá trình lịch sử đó nội dung và khái niệm của văn hóa cũng thay đổi
theo. Đó là hiện thực khách quan. Sau đây là một số trong những khái niệm đó.
Theo E.Heriôt: "Cái gì còn lại khi tất cả những cái khác bị quên đi - đó chính là
văn hóa". (Phan Ngọc (2002), Bản sắc văn hóa Việt Nam, NXB văn học, Hà Nội)