PHÒNG GD&ĐT YÊN LẠC
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2017-2018
MÔN THI: NGỮ VĂN
Thời gian 120 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1: (2.0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi.
“ Chúng tôi , mọi người - kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi. Nhưng
thật lạ lùng, đến lúc ấy, tình cha con như bỗng nổi dậy trong người nó, trong lúc không ai
ngờ đến thì bỗng nó kêu thét lên:
- Ba…a…a…ba!
Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe thật
xót xa. Đó là tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng “ba” như vỡ tung
ra từ đáy lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và
dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó. Tôi thấy làn tóc sau ót nó như dựng đứng lên.”
a. Đoạn trích trong tác phẩm nào? Của ai?
b. Chỉ ra các thành phần biệt lập được dùng trong đoạn trích?
c. Phân tích cấu tạo ngữ pháp và nêu kiểu câu cho câu văn sau : “Tôi thấy làn tóc sau
ót nó như dựng đứng lên.”
d. Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong đoạn văn? Tác dụng của nó?
Câu 2: (3,0 điểm)
“ Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình”
( “Ánh trăng”- Nguyễn Duy)
Trình bày suy nghĩ của em về đạo lí, lẽ sống đặt ra trong đoạn thơ trên?
Câu 3: (5,0 điểm)
Cảm nhận về đoạn thơ sau:
“Buồn trông cửa bể chiều hôm
- Về hình thức: HS phải xác định và làm đúng kiểu bài nghị luận xã hội .
Diễn đạt mạch lạc, không sai lỗi câu, từ, chính tả.
- Về nội dung: Phần thân bài cần phải đảm bảo những ý cơ bản sau:
*Mở bài: (0,25 điểm).
- Mỗi nhà văn, nhà thơ khi sáng tác luôn kín đáo bộc lộ những suy nghĩ,
những chiêm nghiệm của mình về cuộc sống. Nhà thơ Nguyễn Duy cũng vậy, ông gửi vào
tác phẩm “ Ánh trăng” của mình một triết lí, một thông điệp sâu sắc về đạo lí, lẽ sống cao
đẹp của con người.
* Thân bài:(2,5 điểm).
1. Giải thích:
Đây là đoạn thơ cuối trong bài “ Ánh trăng” . Hình ảnh “trăng cứ tròn vành
vạnh” – trăng luôn trong sáng, tròn đầy, viên mãn, thủy chung tình nghĩa dù con người thờ
ơ, vô tình lãng quên. “ ánh trăng im phăng phắc” chỉ thái độ bao dung , độ lượng, không
giận hờn trách cứ sự thay đổi của con người.Thái độ đó khiến con người “ giật mình” , tỉnh
ngộ nhận ra lỗi lầm . Đoạn thơ là lời suy ngẫm, nhắc nhở , là một triết lí về thái độ sống,
cách sống .Con người cần sống độ lượng, bao dung, ân nghĩa thủy chung,trân trọng quá
khứ.(0.75 điểm).
2. Phân tích , bình luận đánh giá: (1điểm).
- Trong cuộc sống ai cũng có thể có lúc mắc sai lầm, vô tâm, vô tình vì thế
cần biết độ lượng, bao dung ,tha thứ, bỏ qua, không chấp nhặt khi người khác nhận ra lỗi
lầm. Không chỉ bao dung con người cần biết sống ân tình, ân nghĩa trân trọng quá khứ.
Bởi, có quá khứ mới có tương lai, có sự hi sinh của người đi trước mới có hiện tại ta được
hưởng thụ như ngày hôm nay.
- Người biết bao dung sẽ thấy tâm hồn mình thanh thản, xóa đi được hận thù,
giúp cảm hóa, thức tỉnh người khác . Như thế, cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn.Biết độ lượng bao
dung, biết sống trọng ân tình, sống tình nghĩa trước sau mới đúng đạo lí làm người, được
ngời khác tôn trọng, nể phục và làm cho con người , xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
(dẫn chứng trong văn học và thực tế)
-Bên cạnh những con người có lối sống đẹp vẫn còn những con người có
lối sống luôn hẹp hòi, ích kỉ, oán hận thù sâu, vô tình, vô nghĩa, bội bạc, “có mới
Cảnh vật như nhuốm màu tâm trạng của nàng. Tám câu thơ đặt trong mạch 22 câu thơ của
đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” là khi Thúy Kiều trở về với chính lòng mình, đối diện
với chính mình. Từ thương người đã trở thành nỗi thương mình xót xa. Đây là những câu
thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc nhất – là thực cảnh mà cũng là tâm cảnh. Mỗi cảnh vật khơi
gợi ở Kiều những nồi buồn khác nhau với những lí do buồn khác nhau để rồi tình buồn tác
động lại cảnh khiến cảnh mỗi lúc một buồn hơn và nỗi buồn cứ dâng lên như lớp lớp sóng
trào. (0,75 điểm).
- Trước hết, Kiều nhìn về phía trước lầu Ngưng Bích thấy cảnh cửa bể chiều hôm,
như hư như thực mịt mù. Xa xa, có cánh buồm thấp thoáng rồi khuất hẳn giữa mênh mông
sóng nước gợi hành trình mờ mịt không biết đâu là bến bờ. Cảnh vật gợi nỗi cô đơn, lạc
lõng, bơ vơ của Kiều . Nhìn cảnh vật mà nàng tự hỏi cho tương lai phía trước đầy nỗi lo
lắng .(0,75 điểm).
- Mang nặng nỗi buồn, Kiều trông ra ngoại cảnh chỉ thấy cảnh những cánh hoa
trôi dưới ngọn nước mới sa. Ở đây, thi hào Nguyễn Du đã cực tả, đặc tả tâm trạng bi
thương của Kiều qua những hình ảnh ẩn dụ giàu giá trị biểu cảm. “Dòng nước mới sa” hay
chính là dòng đời, bể đời vô định; hình ảnh “hoa trôi man mác” phải chăng là thân phận
người con gái đang trôi dạt, đang bị vùi dập trước sóng gió cuộc đời? Câu hỏi tu từ “biết là
về đâu?”cất lên như một tiếng than diễn tả tâm trạng xót xa, hoang mang, lo sợ của Kiều:
không biết cuộc đời sẽ trôi nổi đến đâu, tương lai rồi sẽ thế nào hay lại tan tác, bị dập vùi
như cánh hóa mỏng manh kia.(0,75 điểm).
- Kiều nhìn ra cảnh nội cỏ mênh mông chỉ thấy một màu xanh héo úa “rầu rầu”,
như sắp tàn lụi. Thiên nhiên ấy gợi ở Kiều nỗi chán ngán, vô vọng, tái tê, nỗi sợ hãi về
cuộc đời phía trước và số phận của mình bơ vơ nơi đất khách.(0,75 điểm).
- Kiều ngồi trên lầu trông ra cảnh vật, nhưng dường như mọi vật nhạt nhòa trước
mắt chỉ còn tiếng gió, tiếng sóng ầm ầm trên “mặt duềnh” . Kiều ngồi trên lầu mà tưởng
như mình ngồi giữa biển khơi. Tiếng sóng như báo trước sóng gió dữ dội của cuộc đời hay
cũng là tiếng kêu đau đớn của Kiều đồng vọng với thiên nhiên. Kiều không chỉ buồn mà
còn sợ hãi đến kinh hoàng như đang đứng trước bão táp cuộc đời, trước những tai ương