ẢNH HƯỞNG CỦA NHO GIÁO ĐỐI VỚI SỰ
HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG
HỒ CHÍ MINH
`




Nho giáo đã từng bén duyên với Nguyễn Ái Quốc từ thời niên
thiếu và theo người mãi cho đến trọn đời.



Bác là con một vị đại Nho ; Nguyễn Sinh Sắc, Bác sinh ra và
lớn lên ở một gia đình có truyền thống Nho học và một vùng
đất mà dù đã có cảnh Hán học suy tàn trước sự tấn công của
văn hóa phương Tây, nhưng nền Nho học vẫn được bào tồn và
không bị lép vế so với Tây học.



Bác còn lớn lên ở xứ Huế, kinh đô triều Nguyễn, nên dù có
rệu rã đến đâu thì nền Nho học ở đây vẫn còn và ảnh hưởng
trực tiếp tới triều đình cũng như cuộc sống của người dân.
Ảnh hưởng của Nho giáo đối với Bác như một điều tất yếu



Nho giáo mà Hồ Chí Minh khai thác cũng như vẫn dụng chủ
yếu là ; Tứ thư, Ngũ kinh … gắn liền với các nhà nho nổi tiếng
trong lịch sử như Khổng Tử, Mạnh Tử.

Sự nhận diện Nho giáo như trên của Hồ Chí Minh thể hiện
quan điểm khoa học, khách quan, công bằng, quan điểm khoan
dung văn hoá, cũng như bản lĩnh của nhà tư tưởng trong ứng
xử với các di sản tư tưởng văn hoá truyền thống.



Từ cách nhận diện như vậy, Hồ Chí Minh đã chọn lọc, kế
thừa, cải biến di sản tư tưởng Nho giáo để làm giàu vốn tri
thức văn hoá của bản thân.


Hồ Chí Minh đã khai thác Nho giáo trên ba cấp độ sau:


Thứ nhất, Hồ Chí Minh đã kế thừa, sử dụng nhiều phạm trù,
mệnh đề, có giá trị và sức sống của Nho giáo, đồng thời đã bổ
sung, phát triển những nội dung mới, phù hợp với thời đại.



Có thể nêu ra một số phạm trù của Nho giáo được Hồ Chí
Minh sử dụng như Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm, Trung, Hiếu,
v.v.. Việc Hồ Chí Minh cải tạo các phạm trù của Nho giáo thể
hiện rõ nhất ở hai phạm trù Trung và Hiếu. Hồ Chí Minh viết:
“Đạo đức, ngày trước thì chỉ trung với vua, hiếu với cha mẹ.
Ngày nay, thời đại mới, đạo đức cũng phải mới. Phải trung với
nước. Phải hiếu với toàn dân, với đồng bào”. Rõ ràng, ở Hồ
Chí Minh, nếu chữ Trung mang một nội hàm hoàn toàn mới,
từ Trung với vua trở thành Trung với nước, thì chữ Hiếu lại

Mạnh Tử, và đặc biệt là Kinh Dịch) thể hiện rất đậm nét ở Hồ
Chí Minh.



Phương pháp tư duy triết học - chính trị của Nho giáo với các
nguyên tắc: Coi trọng tính chủ thể của con người; coi trọng
giáo dục, đặc biệt là giáo dục đạo đức, coi đức là gốc; từ cải
tạo; tự cải tạo con người đi đến cải tạo xã hội, v.v..cũng được
Hồ Chí Minh kế thừa, sự dụng một cách nhuần nhuyễn trong
tư duy, trong thực tiễn cách mạng.



Có thể dẫn ra một số luận điểm của Hồ Chí Minh để chứng
minh cho nhận định trên: “Muôn việc thành công hoặc thất
bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”; “Khổng Tử nói: “Mình phải
chính tâm tu thân” nghĩa là việc gì cũng phải làm kiểu mẫu; có
thế mới “trị quốc bình thiên hạ” được. Trị quốc bình thiên hạ
đây tức là ta kháng chiến đánh Pháp, kiến quốc xây dựng xã
hội chủ nghĩa, bảo vệ hòa bình thế giới. Muốn cải tạo xã hội thì
lòng mình phải cải tạo. Nếu lòng mình không cải tạo thì đừng
nói đến cải tạo xã hội. Lòng mình còn tham ô, lãng phí, muốn
cải tạo xã hội làm sao được”...




Hiện nay chúng ta đang ngày càng xa rời với tư tưởng của bác,
khi tệ nạn tham nhũng ở khắp mọi nơi, từ trung ương đến địa


Như vậy, có thể thấy, Hồ Chí Minh đã khai thác thành công di
sản tư tưởng của Nho giáo - Nho giáo đã ảnh hưởng đến Hồ
Chí Minh một cách sâu sắc, từ những phạm trù, mệnh đề tư
tưởng đến phương pháp tư duy; từ tư tưởng, học thuyết đến
triết lý sống; từ nhận thức đến thực hành.


Như vậy, có thể thấy, Hồ Chí Minh đã khai thác thành công di sản tư
tưởng của Nho giáo ,Nho giáo đã ảnh hưởng đến Hồ Chí Minh một
cách sâu sắc, từ những phạm trù, mệnh đề tư tưởng đến phương pháp
tư duy; từ tư tưởng, học thuyết đến triết lý sống; từ nhận thức đến
thực hành.