Sở GD&ĐT Nghệ An Kì thi chọn học sinh giỏi tỉnh
Năm học 2007-2008
Hớng dẫn chấm và biểu điểm đề chính thức
Môn: Hoá học lớp 9 - bảng A
Câu Nội dung Điểm
1
2,0
Các phơng trình hoá học:
FeS
2
+ 2HCl H
2
S
(k)
+ S
(r)
+ FeCl
2 (dd)
2KClO
3 (r)
3O
2 (k)
+ 2KCl
(r)

Na
2
SO
3 (dd)
+ H
2

2S
(r)
+ 2H
2
O
(h)
2H
2
S
(k)
+ SO
2 (k)
3S
(r)
+ 2H
2
O
(h)
2SO
2 (k)
+ O
2 (k)
2SO
3 (h)

0.5
0.25
0.25
0.25
0.5

+ SO
2 (k)
+ H
2
O
0,75
Cho dung dịch Ba(HCO
3
)
2
vào các mẫu thử còn lại nhận ra dung dịch KHSO
4

(có khí thoát ra và có kết tủa trắng)
Ba(HCO
3
)
2 (dd)
+ KHSO
4 (dd)
BaSO
4 (r)
+ K
2
SO
4 (dd)
+ CO
2 (k)
+H
2

+ K
2
SO
4 (dd)
BaSO
4 (r)
+ 2 KHCO
3 (dd)

0,5
Cho dung dịch KHSO
4
vào hai mẫu thử K
2
CO
3
và K
2
SO
4
nhận ra dung dịch
K
2
CO
3
(vì có khí thoát ra)
KHSO
4 (dd)
+ K
2

2 (r)
+ O
2

(k)
2 Fe
2
O
3

(r)
+ 4 H
2
O
(h)
0,25
2Al(OH)
3 (r)
Al
2
O
3 (r)
+ 3 H
2
O
(h)
0,25
MgCO
3 (r)
MgO

2
)
2
và phải có Ba(OH)
2
d, phần không tan C chỉ
còn Fe
2
O
3,
MgO và CuO
0,25
Fe
2
O
3

(r)
+ 3CO
(k)
2Fe
(r)
+ 3CO
2 (k)
0,25
CuO
(r)
+ CO
(k)
Cu

+ AgNO
3 (dd)
Fe(NO
3
)
3 (dd)
+ Ag
(r)
0,25
MgO
(r)
+ H
2
SO
4 (đặc, nóng)
MgSO
4 (dd)
+ H
2
O
(l)
0,25
1
t
o
,xt
t
o
t
o

Ag
2
SO
4 (dd)
+ H
2
O
(l)
+ SO
2 (k)
0,25
2CO
2 (k)
+ Ba(AlO
2
)
2 (dd)
+ 4H
2
O
(l)
2Al(OH)
3 (r)
+ Ba(HCO
3
)
2 (dd)
0,25
2CO
2 (k)

NaCl
(dd)
+ H
2
O
(l)
(1)
2HCl
(dd)
+ Ba(OH)
2 (dd)
BaCl
2 (dd)
+ 2H
2
O
(l)
(2)
H
2
SO
4(dd)
+ NaOH
(dd)
Na
2
SO
4 (dd)
+ H
2

1. Trờng hợp 1:
Trong dd C còn d axit
Các PTHH khi cho thanh Al vào dd C:
2Al
(r)
+ 6HCl
(dd)
2AlCl
3 (dd)
+ 3H
2 (k)
(5)
2Al
(r)
+ 3H
2
SO
4 (dd)
Al
2
(SO
4
)
3 (dd)
+ 3H
2 (k)
(6)
0,5
nH
2

+ Ba(OH)
2(dd)
+ 2H
2
O
(l)
Ba(AlO
2
)
2 (dd)
+ 3H
2 (k)
(8)
0,5
Từ (7) và (8) ta thấy: nOH = 2/3.nH
2
= 2/3 . 0,15 = 0,1 (mol)
Từ (1), (2), (3), (4) ta thấy nOH = nH =1,2 (mol)
tổng số nOH trong ddB = 1,2 + 0,1 = 1,3 (mol)
0,5
Lập phơng trình tơng tự nh trờng hợp 1 ta có: 2V + 8V = 1,3
V = 1,3/10 =0,13 (lít)
Vởy có 2 giá trị của V là: V
1
= 0,09 lít và V
2
= 0,13 lít đều thoả mãn bài
toán
0,5
5

2 RCl
x (dd)
+ xCO
2 (k)
+ xH
2
O
(l)
(2)
nCO
2
= 3,36/22,4 = 0,15 (mol) mCO
2
= 0,15 . 44 = 6,6 (g)
0,5
Từ (1) và (2): nHCl = 2nCO
2
= 2 . 0,15 = 0,3 (mol)
0,5
2
t
o
m dd HCl =
0,3.36,5.100
150
7,3
=
(g)
m dd E = 150 + 14,2 6,6 + 32,4 = 190 (g)
m MgCl

R
+ 60x) = 5,8 với x = 2, M
R
= 56 thoả mãn
Vậy R là Fe.
0,75
% về khối lợng của MgCO
3
= 8,4/14,2 . 100 59,15 (%)
% về khối lợng của FeCO
3
= 100 59,15 = 40,85 (%)
0,5
6
5,0
Đặt công thức của oxit kim loại là: A
2
O
x
Các PTHH: A
2
O
x (r)
+ xCO
(k)
2 A
(r)
+ xCO
2 (k)
(1)

1,0
1.TH1: Ca(OH)
2
d phản ứng (3) không xảy ra
Từ (2): nCO
2
= n CaCO
3
= 0,05 mol theo (1) n A
2
O
x
= 1/x . 0,05 mol
Ta có pt: 2(M
A
+ 16x) . 0,05/x = 4
Giải ra ta đợc: M
A
/x = 32 với x = 2; M
A
= 64 thoả mãn
Vậy A là Cu
0,5
Đặt n CO d trong hh khí X là t ta có phơng trình tỉ khối
28t 44.0,05
19
(x 0,05).2
+
=
+

V = 0,05 . 22,4 = 1,12 (lít)
0,5
2. TH2: CO d phản ứng (3) có xảy ra
Từ (2): n CO
2
= n CaCO
3
= n Ca(OH)
2
= 0,0625 mol
Bài ra cho: n CaCO
3
chỉ còn 0,05 mol chứng tỏ n CaCO
3
bị hoà tan ở (3)
là: 0,0625 0,05 = 0,0125 (mol)
Từ (3): n CO
2
= n CaCO
3
bị hoà tan = 0,0125 mol
Tổng n CO
2
= 0,0625 + 0,0125 = 0,075 (mol)
1,0
Từ (1): n A
2
O
x
= 1/x . 0,075 (mol)

:
2Fe
(r)
+ 6 H
2
SO
4 đn (dd)
Fe
2
(SO
4
)
3 (dd)
+ 3 SO
2 (k)
+ 6 H
2
O
(l)
(5)
nFe = 0,025 . 2 = 0,05 (mol) n SO
2
= 0,075 mol
V = 0,075 . 22,4 = 1,68 (lít)
0,5
Lu ý: - Các PTHH không ghi trạng thái thì trừ không quá 0,5điểm cả bài
- HS làm cách khác đúng vẫn cho điểm tối đa
- Không chấp nhận kết quả khi sai bản chất hoá học.
4
SO