BS. CẦM BÁ THỨC


NỘI DUNG
 Sơ lược giải phẫu khớp gối (articulatio genus)

 Nguyên nhân tổn thương khớp gối
 Triệu chứng học thoái hóa khớp gối
 Thăm khám khớp gối
 Vật lý trị liệu phục hồi chức năng (PHCN) thoái

hóa khớp gối.
 Tiêm khớp gối.


GIẢI PHẪU
 Là khớp phức hợp gồm ba khớp

 Khớp xương đùi và xương chày là hai khớp lồi cầu
 Khớp giữa xương đùi và xương bánh chè là một

khớp ròng rọc.
 Hoạt động như một khớp bản lề (ginglymus)


GIẢI PHẪU
 Diện khớp xương đùi (Facies articulation):
- Lồi cầu (condylus) đầu dưới xương đùi: gồm hai lồi cầu

trong (medialis) và ngoài (lateralis) để khớp với hai diện
khớp đầu trên xương chầy.

của chúng: các sừng trước dính vào diện gian lồi cầu sa.

Hai bờ trước và sau của sụn chêm được dính với nhau bởi
dây chằng ngang gối (Ligamentum transversum genus)
 Sụn chêm ngoài dính lỏng lẻo nên trượt nhẹ khi vận động,

sụn chêm trong dích chắn nên có thể bị bong khi vận động
mạnh và đột ngột.


GIẢI PHẪU
 Xương bánh chè (Patellaris)
- Hình bánh chè
- Mặt sau tiếp giáp với diện bánh chè của đầu dưới xương

đùi.


GIẢI PHẪU
Phương tiện nối khớp:
 Bao khớp (Capsular): là màng xơ, bao quanh khớp, không thể

tách rời các dây chằng xung quanh.
+ Phía xương đùi: bám vào đường viền uốn lượn trên diện ròng
rọc, trên hai lồi cầu và hố gian lồi cầu.

+ Phía xương chày: bám vào xung quanh hai lồi cầu xương chày
ở phía dưới hai diện khớp;
+ Phía trước: bám vào các bờ của xương bánh chè;



GIẢI PHẪU
 Các dây chằng trước:

- Dây chằng bánh chè (ligamentum patellae)
- Mạc hãm bánh chè trong (retinaculum patellae mediale)
- Mạc hãm bánh chè ngoài (retinaculum patellae laterale)
- Ngoài ra còn có gân cơ tứ đầu đùi, cơ may, cơ căng mạc
đùi tăng cường.


GIẢI PHẪU
 Các dây chằng sau:
- Dây

chằng

khoeo

chéo

(ligamentum

popliteum

obliquum): là một chẽ quặt ngược của gân cơ bán mạc, đi
từ trong ra ngoài, từ dưới lên trên rồi bám vào lồi cầu
ngoài xương đùi.
- Dây chằng khoeo cung (ligamentum popliteum arcuatum)


ngoài của xương đùi đến bám vào sừng trước của sụn chêm
trong;
- Dây chằng chêm đùi sau (ligamentum meniscofemorale

posterius) là một sợi của dây chằng bắt chéo trước, đi từ lồi cầu
ngoài xương đùi đến bám vào sừng trước của sụn chêm trong.


Nguyên nhân tổn thương khớp gối
 Chấn thương: lao động, giao thông, sinh hoạt, thể thao, thiên tai,

chiến tranh, hành hung, tự tử……;
 Viêm nhiễm: viêm do nhiễm khuẩn, viêm lao;
 Do thấp: thấp khớp cấp (thấp tim)/ acute , viêm khớp dạng thấp

(rheumatoid), viêm cột sống dính khớp (ankylosing spondylitis).
 Do bệnh chuyển hóa: gout
 Thoái hóa khớp (degeneration): ở người cao tuổi, nữ > nam

 Viêm xương khớp (osteoarthritis), loãng xương (bone loss)


Nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh thoái hóa khớp gối
 Đến nay còn nhiều tranh cãi, có hai lý thuyết chính:
 Thuyết cơ học: dưới ảnh hưởng của cơ học, vi tổn thương xương

do suy yếu collagen dẫn đến việc hư hỏng các proteoglycan
 Thuyết tế bào: tế bào bị cứng lại do tăng áp lực, giải phóng các

enzym tiêu protein, ezym này hủy hoại dần các chất căn bản.


+ Gai xương tại các vị trí tỳ đè gây kéo căng đầu mút thần kinh ở
màng xương;
+ Dây chằng bị co kéo do trục khớp bị tổn thương, mất ổn định và

bản thân tình trạng lão hóa của dây chằng gây dãn giây chằng, đó
là nguyên nhân mất ổn định trục khớp, dẫn đến tình trạng thoái
hóa khớp trầm trọng hơn.
+ Viêm bao khớp, bao khớp bị căng phồng do phù nề quanh khớp;
+ Các cơ bị co kéo, nguyên nhân tương tự tổn thương của dây chằng.


Triệu chứng lâm sàng
Triệu chứng cơ năng:
 Đau tại khớp, đau âm ỉ, tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi,

đau từng đợt và có thể tạm hết sau đó tái phát nhiều lần;
 Dấu hiệu phá rỉ khớp: là dấu hiệu cứng khớp buổi sáng kéo dài

chừng 15-30p, cứng khớp khi nghỉ ngơi và phải vận động một
lúc mới trở lại bình thường.
 Tiếng động tại khớp xuất hiện khi vận động, có tiếng lục cục

đôi khi có thể nghe được.
 Hạn chế vận động khớp


Triệu chứng thực thể (khám khớp gối)
 Nhìn: sưng, đỏ, teo cơ quanh khớp
 Sờ: nóng hay không

(Anterior Cruciate Ligament)