VÙNG DU LỊCH DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ
Duyên hải Nam Trung bộ có vị trí địa lý thuận lợi, gần TP. Hồ Chí Minh và khu tam giác
kinh tế trọng điểm miền Đông Nam Bộ; là cửa ngõ của Tây Nguyên. Đặc điểm chung của
các tỉnh trong khu vực này là lưng dựa vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, mặt nhìn ra biển
Đông bao la.
Diện tích: 44.360,7km²
Dân số (năm 2012): 8.984 nghìn người
Dân tộc: Việt (Kinh), Hrê, Cơ Ho, Xơ Đăng, Chăm, Ba Na, Ê Đê, Ra Glai, Giẻ Triêng,
Hoa, Chu Ru…
Các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh
Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận.
1. Tài nguyên du lịch
a. Tài nguyên du lịch tự nhiên:
-
Địa hình:
+ Địa hình miền núi của Trường Sơn Nam thuộc khu vực Đà Nẵng – Quảng Nam –
Quảng Ngãi, miền núi Trường Sơn Bắc thuộc Thừa Thiên – Huế cheo leo, hiểm trở và
bị chia cắt mạnh nhưng có ý nghĩa lớn với hoạt động du lịch, đặc biệt là các loại hình
du lịch thể thao leo núi, du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm. Miền núi thuộc khu vực này
được nâng lên mạnh trong giai đoạn Tân kiến tạo, chạy theo hướng Tây – Đông với các
ngọn núi tiêu biểu như A Tuất (2.500m), núi Mọng (1.707m), Bà Nà (1.468m). Phía
nam của những ngọn núi, địa hình lại hạ thấp dần về phía thung lũng sông Thu Bồn,
sông Bung, độ cao trung bình chỉ còn 800m, tạo điều kiện thông thương với các cao
nguyên bên Lào. Ngoài ra, địa hình núi sót Ngũ Hành Sơn nằm ngay trong đồng bằng
Đà Nẵng – Quảng Nam với những ngọn núi cấu tạo bằng đá hoa cương đã trở thành một
trong những thắng cảnh đẹp nhất vùng. Có đầy đủ núi, dồi, cao nguyên, đồng bằng và
ven biển, là thế mạnh cho phép tổ chức nhiều loại hình du lịch khác nhau.
+ Đặc sắc nhất là địa hình biển và đảo. Các tỉnh đều giáp biển, có nhiều đầm phá, tập
trung ở Đà Nẵng, Quảng Nam, thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động du lịch sinh
thái, nghỉ mát, tham quan. Đường bờ biển dài, khúc khuỷu, lại có nhiều bãi cát mịn,
hiện sâu sắc, biểu hiện trong sự luân phiên giữa mùa khô và mùa mưa; có thể gây nên
nhịp điệu mùa của du lịch nếu không chú ý xây dựng tour phù hợp với sự phân hóa mùa
mưa và khô sâu sắc trong vùng. Vùng có biên độ nhiệt dao động thấp, lượng bức xạ lớn,
lượng mưa hằng năm thấp từ 1.200 – 1.500mm, mùa mưa đến muộn từ tháng VIII đến
tháng I. Đây cũng là vùng có nhiều địa phương khô hạn nhất trong năm của nước ta.
-
Nguồn nước:
+ Hệ thống sông hồ làm phong phú thêm tài nguyên du lịch trong vùng, đặc biệt là sông
Thu Bồn (QNam), sông Hàn (ĐN), hồ Phú Ninh (QNam); cùng với cảnh đẹp hai bên
bờ, dòng nước trong xanh hiền hòa tạo điều kiện hình thành tuyến du lịch trên sông
nước, du lịch thể thao, đua thuyền, bơi, lặn, …
+ Các tỉnh có tiềm năng nước khoáng, nước nóng đa dạng và phong phú, có ý nghĩa đối
với du lịch để phát triển hoạt động nghĩ dưỡng và chữa bệnh, tiêu biểu như nước khoáng
Bàn Thạch, Kì Quế (Qnam), Mộ Đức, Thạch Bích, Nghĩa Thắng (QNgãi), Hội Vân
(Bình Định), nước khoáng Vĩnh Hảo (Bình Thuận).
-
Tài nguyên sinh vật:
+ Hệ sinh vật phong phú, độc đáo; đặc biệt có nhiều loại hải sản có sức hấp dẫn cao với
du khách: cá thu, cá ngừ, tôm hùm, tôm võ, vẹm xanh, ốc tai voi, …
+ Các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển có giá trị cao đối
với du lịch như KBTTN Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà, Bà Nà (ĐN), KDTSQ Cù Lao Chàm
(ĐN).
Tóm lại: Vùng có tài nguyên du lịch tự nhiên hết sức đa dạng và phong phú đã hình
thành các cảnh quan đẹp, các danh thắng du lịch nổi tiếng không chỉ trong nước, mà ở
tinh xảo (Vân Sơn, tỉnh Bình Định hay Bầu Trúc, tỉnh Ninh Thuận). Ngoài ra còn có
làng dệt thổ cẩm Chăm (Ninh Thuận).
- Hoạt động văn hóa nghệ thuật dân gian: mang nhiều sắc thái riêng, thể hiện sự giao
lưu văn hóa Bắc và Nam, giữa văn hóa Việt với văn hóa Chămpa và Khmer Nam Bộ.
Nổi tiếng với nghệ thuật bài chòi ở một số tỉnh tiêu biểu như Phú Yên, Bình Định,
Quảng Nam đã được công nhận là Di sản văn hóa quốc gia (2014). Bộ Văn hóa Thể
thao và Du lịch cùng các địa phương sẽ xây dựng hồ sơ quốc gia “Nghệ thuật bài chòi
miền Trung Việt Nam” đề cử cho UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại
diện của nhân loại.
- Ẩm thực: món ăn dân dã được nhiều thực khách ưa thích như nước mắm Nam Ô (ĐN),
yến sào Cù Lao Chàm, mì Quảng, cao lầu Hội An, …
- Bảo tàng: có thể khai thác phục vụ du lịch ở đây tiêu biểu như bảo tàng Quang Trung
ở Bình Định, bảo tàng Hải dương học ở Nha Trang.
2. Cơ sở hạ tầng và vật chất kĩ thuật
a. Cơ sở hạ tầng
-
Với cơ sở hạ tầng du lịch ngày càng hoàn thiện, những dịch vụ vui chơi giải trí, nghỉ
dưỡng ngày càng được nâng cấp, Duyên hải Nam Trung Bộ dần khẳng định được
vai trò quan trọng trong ngành du lịch cả nước thông qua việc hội tụ các sự kiện văn
hóa, những cuộc thi sắc đẹp lớn trong và ngoài nước. Có vị trí địa lý kinh tế rất thuận
lợi, nằm trên trục các đường giao thông bộ, sắt, hàng không và biển, gần Thành phố
Hồ Chí Minh và khu tam giác kinh tế trọng điểm miền Đông Nam Bộ; cửa ngõ của
Tây Nguyên, của đường xuyên Á ra biển nối với đường hàng hải quốc tế. Chùm
cảng nước sâu đảm bảo tàu có trọng tải lớn vào được, có sẵn cơ sở hạ tầng và nhiều
đất xây dựng để xây dựng các khu công nghiệp tập trung gắn với các cảng nước sâu
và với vị trí địa lý của mình có thể chọn làm cửa ngõ ra biển cho đường “xuyên Á”.
Nơi đây có nhiều cảng biển lớn, và còn thích hợp xây dựng các cảng nước sâu như:
lưu trú, hệ thống các cơ sở ăn uống ở các tỉnh trong vùng cũng phát triển nhanh. Hầu
hết các khách sạn, nhà nghỉ đều có các phòng ăn, quầy bar..., không chỉ phục vụ cho
khách du lịch mà còn phục vụ người dân địa phương và khách viếng thăm. Ngoài
các cơ sở ăn uống nằm trong các khách sạn, nhà nghỉ, các cơ sở ăn uống bên ngoài
cũng phát triển mạnh, hầu hết các thành phần kinh tế đều tham gia vào dịch vụ này.
Chủng loại đồ ăn, thức uống ở đây cũng tương đối phong phú, đa dạng phục vụ các
món ăn truyền thống, các loại hải sản tươi, đáp ứng được nhu cầu của nhiều đối
tượng khách du lịch khác nhau.
-
Dịch vụ biển, vui chơi giải trí: Nói đến du lịch biển đảo không thể không nhắc đến
Cù lao Chàm (Quảng Nam), Sa Huỳnh (Quảng Ngãi), Quy Nhơn (Bình Định), Nha
Trang (Khánh Hòa), Ninh Chữ - Cà Ná (Ninh Thuận), Mũi Né (Bình Thuận)... Đây
là cơ sở để phát triển loại hình du lịch nghỉ dưỡng, thể thao trên biển, trên cát và là
nguồn tài nguyên vô cùng quý giá để phát triển loại hình du lịch sinh thái biển, lặn
biển trong tương lai.
+ Thuê môtô nước, ca nô, lướt ván, kéo dù, lặn biển: Khu du lịch Biển Đông, khu
du lịch Xuân Thiều – Đà Nẵng,…
+ Tắm bùn, câu cá, câu mực đêm, lặn ngắm san hô, tham quan đảo: Hòn Mun – Nha
trang
+ Thuê dịch vụ thuyền rồng nghe ca Huế trên sông Hương
+ Nhà hát, rạp chiếu phim, siêu thị, công viên: Nhà hát Trưng Vương (Đà Nẵng),
Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình Huế,…
-
Dịch vụ y tế sức khỏe:
+ Tắm suối nước nóng trị liệu: Suối nước nóng Hội Vân (Bình Định), Tây Viên
(Quảng Nam),…
- Du lịch lặn biển, thể thao biển, sinh thái biển ở Nha Trang.
- Du lịch sinh thái tại các vùng quốc gia.
- Nghỉ dưỡng, chữa bệnh bằng nước khoáng.
4. Trung tâm du lịch của vùng: Đà Nẵng, Nha Trang
-
Trung tâm du lịch Đà Nẵng: Nằm ngay trên một trong những tuyến đường biển và
đường hàng không quốc tế, thành phố này có vị trí đặc biệt thuận lợi cho sự phát
triển kinh tế nói chung và du lịch nói riêng. Thiên nhiên ưu đãi cho Đà Nẵng nằm
giữa vùng gần kề 3 di sản văn hóa thế giới: cố đô Huế, phố cổ Hội An và khu đền
tháp Mỹ Sơn. Chính vị trí này đã làm nổi rõ vai trò của thành phố trong khu vực, đó
là nơi tiếp đón, phục vụ và trung chuyển khách. Không chỉ gần 3 di sản thế giới, Đà
Nẵng còn có nhiều danh thắng làm cho du khách khó có thể quên được sau khi đã
đến thăm nơi này. Đà Nẵng có đèo Hải Vân cheo leo, hiểm trở, được mệnh danh là
“Thiên hạ đệ nhất hùng quan”, có bán đảo Sơn Trà là điểm hẹn lý tưởng cho du
khách. Dưới chân Sơn Trà có Suối Đá, Bãi Bụt, Bãi Rạng, Bãi Bắc, Bãi Nồm cho
du khách cảm giác thú vị khi chìm đắm trong vẻ huy hoàng bình minh và sự lặng lẽ
hoàng hôn của một vùng sơn thủy hữu tình. Khu du lịch sinh thái Bà Nà – Suối Mơ
được nhiều người ví như Đà Lạt, Sa Pa của miền Trung và Ngũ Hành Sơn huyền
thoại là “Nam Thiên danh thắng”. Biển cũng là nguồn cảm hứng du lịch vô tận mà
Đà Nẵng có được. Ngoài những bãi tắm sạch, đẹp trải dài như Non Nước, Sơn Trà,
… thì cảng Đà Nẵng là một trong những cảng nhộn nhịp nhất hiện nay ở Việt Nam.
Đà Nẵng là thành phố bên sông Hàn, thành phố biển xinh đẹp, thơ mộng và lòng
mến khách của người dân đã làm cho nơi đây trở thành điểm đến thường xuyên của
du khách trong nước và quốc tế.
-
Trung tâm du lịch Nha Trang: …
cờ.
-
Đô thị du lịch Nha Trang, thuộc tỉnh Khánh Hòa
-
Đô thị du lịch Phan Thiết, thuộc tỉnh BÌnh Thuận
6. Tuyến du lịch
a. Tuyến du lịch Huế - Đà Nẵng – Quảng Nam
-
Điểm DL Huế: Thành Huế, Lăng Tẩm Huế, Hổ Quyền, Văn miến Huế, Chùa Thiên
Mục, Chùa Từ Hiếu, Sông Hương, Núi Ngự Bình, Bãi biển Thuận An, Bãi tắm Lăng
Cô, Nhã nhạc cùng đình Huế, Vườn quốc gia Bạch Mã
-
Các điểm DL ở trung tâm du lịch Đà Nẵng: Bán đảo Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Dãi
ven biển từ bán đảo Sơn Trà đến Non Nước (Ngũ Hành Sơn), Núi Bà Nà, Bảo tàng
nghệ thuật điêu khắc Chăm.
-
Các điểm DL ở tỉnh Quảng Nam: Di sản văn hóa thế giới Phố cổ Hội An, Cù lao
Chàm, Thánh địa Mỹ Sơn.
b. Tuyến du lịch Bình Định - Phú Yên - Khành Hòa gắn với bãi biển Phương Mai,
-
Điểm DL Cà Ná (Ninh Thuận)
-
Điểm DL Mũi Né (Bình Thuận)
d. Một số tuyến liên vùng khác:
+ TPHCM - Đà Lạt - Nha trang
+ TPHCM - Buôn Mê Thuộc - Nha Trang
+ TPHCM - Quy Nhơn - Đà Nẵng – Huế
+ Hà Nội- Ninh Binh- Nghệ An- Quảng Ninh- Quảng Trị- Huế- Đà Nẵng- Quảng
Ngãi- Quy Nhơn- Nha Trang- Phan Rang- Phan Thiết- Vũng Tàu- Tp.Hồ Chí
Minh- Hà Tiên.
+ Hà Nội- Huế- Nha Trang- Tp.Hồ Chí Minh
+ Hà Nôi- Quảng Bình- Huế- Quảng Nam- Đà Nẵng- Tp.Hồ Chí Minh- ĐB.sông
Cửu Long.
+ Tp.Hồ Chí Minh- Củ Chi- Nha Trang- Buôn Ma Thuột- Quy Nhơn- Đằ NẵngTp.Hồ Chí Minh.
+ Tp.Hồ Chí Minh- Củ Chi- Nha Trang- Hội An- Thánh Địa Mỹ Sơn- Huế- Quảng
Bình- Đằ Nẵng- Tp.Hồ Chí Minh.
+ Hà Nội- Hòa Bình- Hà Nội- Đà Nẵng- Quảng Nam- Huế- Nha Trang-Tp.Hồ Chi
Minh- Mỹ Tho- Tp.Hồ Chí Minh.
+ Hà Nội- Hạ Long- Hà Nội- Đà Nẵng- Huế- Tp.Hồ Chí Minh- Mỹ Tho- Củ ChiTp.Hồ Chí Minh.
7. Đánh giá tiềm năng
Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ cần khai thác tiềm năng, lợi thế của Vùng để phát triển du
lịch biển - đảo trở thành thế mạnh hàng đầu của du lịch Việt Nam. Phát triển các đô thị du
lịch hiện đại, các khu du lịch, điểm du lịch quốc gia với các cơ sở dịch vụ cao cấp.
Du lịch vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên nằm trên tuyến du lịch xuyên
Việt, là cầu nối du lịch Bắc – Nam. Từ các điểm đến các tuyến du lịch “Con đường Di sản
Miền Trung”, “Con đường Xanh Tây Nguyên”... đến cửa ngõ ra biển Đông của hành lang
du lịch Đông – Tây. Đây cũng là khu vực có nhiều tiềm năng nổi bật về du lịch biển, du
lịch miền núi và du lịch sinh thái, lịch sử, văn hoá.
Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có hệ thống giao thông Bắc - Nam và Đông – Tây thuận
lợi, tuyến đường bộ theo QL1A và đường sắt Bắc – Nam đi qua các tỉnh duyên hải miền
Trung, nối liền vùng ven biển với vùng núi Tây Nguyên bằng tuyến đường bộ bằng
QL19,24,25,26,27... và xa hơn là với Lào, Campuchia và các nước trong khu vực
ASEAN.
Một thuận lợi, vùng này có hệ thống sân bay (Đà Nẵng, Chu Lai, Quy Nhơn, Tuy Hòa,
Cam Ranh, Pleicu, Buôn Ma Thuột) trong đó có cửa khẩu hàng không quốc tế, có bến cảng
cửa khẩu quốc tế đường biển (Chân Mây, Tiên Sa, Kỳ Hà, Dung Quất, Quy Nhơn, Cam
Ranh, Nha Trang .v.v...) thuận lợi cho việc giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các tỉnh trong
vùng, giữa vùng với cả nước và các nước trên thế giới. Như vậy, lãnh thổ vùng Nam Trung
Bộ và Tây Nguyên với nhiều cửa khẩu quốc tế về đường không và đường thủy, tạo thành
cửa ngõ của vùng và của Việt Nam với các nước ASEAN và thế giới.
Với vị trí địa lý quan trọng như thế, vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên và những đặc thù
về tài nguyên, Chiến lược phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030 định
hướng về vùng du dịch, thì đây là vùng vai trò hết sức quan trọng đối với du lịch đất nước.
-
Khả năng hấp dẫn
Thế mạnh về du lịch: Vùng này có những bờ biển đẹp như Quy Nhơn, Ninh Chữ, Sa Huỳnh
và nhiều suối nước nóng. Ngoài khơi nhiều đảo đá lớn, nhỏ. Duyên hải Nam Trung Bộ có
tiềm năng du lịch dồi dào, với sự kết hợp hài hoà giữa biển và núi, có nhiều vịnh đẹp như
Dung Quất, Đại Lãnh, Văn Phong. Nơi đây có nhiều di tích như thành cổ Trà Bàn và các
nét rất riêng như Bình Ðịnh gắn thêm với du lịch văn hóa, lịch sử; Phú Yên gắn với du lịch
văn hóa, lễ hội, tham quan; Khánh Hòa gắn với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp. Ba
địa phương có thể nối kết nhiều mặt để tạo nhiều sản phẩm du lịch mới. Chẳng hạn như du
lịch nghỉ dưỡng biển là điểm tương đồng. Song sự liên kết, kết nối cho tới nay vẫn nặng
hình thức, chưa có nhiều những hoạt động cụ thể, thiết thực. Cho nên, những giá trị của
tiềm năng chưa được đánh thức, phát huy một cách đúng mức.
Một trong những hạn chế cơ bản của du lịch cả ba tỉnh Bình Ðịnh, Phú Yên và Khánh Hòa
là, hoạt động kinh doanh du lịch của các thành phần kinh tế trên địa bàn tuy có bước phát
triển nhưng số lượng, quy mô, loại hình kinh doanh còn nhỏ, đơn điệu, sản phẩm du lịch
chưa phong phú, chất lượng chưa cao, sức cạnh tranh kém. Việc xác định sản phẩm du lịch
đặc thù, chủ lực của từng địa phương hiện vẫn còn mờ nhạt; chưa có sự kết nối các sản
phẩm du lịch nhằm khai thác lợi thế quy mô vùng; chưa đầu tư đúng mức để tạo ra các sản
phẩm du lịch vượt trội. Nhiều hạn chế cố hữu của các địa phương còn chậm được khắc
phục, như cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch chưa đồng bộ, nguồn nhân lực du lịch chưa bảo
đảm, toàn vùng còn thiếu các cơ sở đào tạo chuyên sâu, trình độ ngoại ngữ của đội ngũ
ngành du lịch hạn chế. Ðặc biệt, sự liên kết phát triển du lịch giữa các địa phương chưa có
nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả, chưa có sự liên kết thật sự đúng mức để tạo nên những
sản phẩm du lịch mang tính vùng miền…
-
Tính thời vụ
Một đặc điểm thuận lợi cho du lịch vùng đó là khí hậu ít chịu ảnh hưởng của các hiện tượng
thời tiết cực đoan như dông bão, gió mùa Đông Bắc… Tuy nhiên nhịp điệu của khí hậu
cũng gây nên nhịp điệu du lịch nếu như biết sắp xếp chương trình tour hợp lí để tận dụng
các lợi thế khí hậu nơi đây.
Khí hậu ở phía nam có nhiều thuận lợi hơn, về mùa đông cũng có thể phát triển du lịch
biển. Ngoài ra khí hậu ở đây phân hóa theo độ cao nên những nơi có địa hình cao khí hậu