TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
-----------------

PHẠM THỊ HỒNG

DẠY HỌC PHÉP NHÂN, PHÉP CHIA
SỐ TỰ NHIÊN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO HƢỚNG
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Toán Tiểu học

HÀ NỘI, 2017


TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
-----------------

PHẠM THỊ HỒNG

DẠY HỌC PHÉP NHÂN, PHÉP CHIA
SỐ TỰ NHIÊN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THEO HƢỚNG
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Toán Tiểu học

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:


Hà Nội, ngày 27 tháng 4 năm 2017
Sinh viên

Phạm Thị Hồng


CHÚ THÍCH

GV:

Giáo viên

HD:

Hướng dẫn

HS:

Học sinh

MT:

Mục tiêu

PP:

Phương pháp

PPDH: Phương pháp dạy học
SGK:

1.5.1. Nội dung dạy học phép nhân............................................................ 20
1.5.2. Nội dung dạy học phép chia ............................................................. 25
1.6. Phƣơng pháp dạy học phép nhân, phép chia số tự nhiên trong môn Toán
ở Tiểu học theo hƣớng phát huy tính tích cực ....................................................... 29
1.6.1. Phương pháp thảo luận nhóm ......................................................... 30
1.6.2. Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề ................................... 31
1.6.3. Nguyên tắc chung trong việc vận dụng PPDH tích cực.................. 32
Chƣơng 2. ĐỀ XUẤT QUY TRÌNH VÀ GIÁO ÁN MINH HỌA DẠY HỌC
PHÉP NHÂN, PHÉP CHIA SỐ TỰ NHIÊN CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
THEO HƢỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC .......................................... 35
2.1. Nguyên tắc đề xuất quy trình............................................................................. 35
2.1.1. Phù hợp với logic dạy học ................................................................ 35
2.1.2. Phù hợp với đặc trưng học tập của học sinh tiểu học ...................... 36
2.1.3. Phù hợp với đặc trưng của quan điểm phát huy tính tích cực ......... 36
2.1.4. Phù hợp với thực tiễn ở trường Tiểu học ......................................... 36
2.1.5. Đảm bảo tính khoa học và tính vững chắc....................................... 37
2.2. Đề xuất quy trình thiết kế dạy học phép nhân, phép chia số tự nhiên cho
học sinh tiểu học ........................................................................................................... 37
2.2.1. Đề xuất quy trình .............................................................................. 37


2.2.2. Một số hoạt động dạy học thiết kế sử dụng phương pháp phát huy
tính tích cực................................................................................................ 40
2.3 Giáo án minh họa .................................................................................................. 45
KẾT LUẬN ...................................................................................................... 53
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 54


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

đến đổi mới phương pháp hình thức dạy học phát huy tính tích cực cho học sinh.
Việc dạy học theo hướng phát huy tính tích cực trong dạy học phép nhân,
phép chia trên các số tự nhiên góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả dạy học;
phát triển tư duy, năng lực thực hành, khả năng phân tích, suy luận logic và
phẩm chất không thể thiếu được của người lao động mới.
Ở các trường Tiểu học hiện nay, kĩ năng tính toán là một trong số những kĩ
năng rất được coi trọng, trong đó có kĩ năng thực hiện phép nhân và phép chia.
Tuy nhiên khả năng tính toán của nhiều học sinh chưa thực sự tốt, nhiều em còn
chưa nắm vững quy trình thực hiện phép tính, còn mắc nhiều sai sót và chưa biết
áp dụng những kĩ năng tính toán vào giải quyết vấn đề, áp dụng vào cuộc sống.
Nhiều giáo viên cũng chưa có phương pháp phù hợp để phát triển khả năng tính
toán nói chung, khả năng thực hiện phép nhân và phép chia cho học sinh nói
riêng.
Các lí do trên em thấy việc đề xuất đề tài: “Dạy học phép nhân, phép chia số
tự nhiên cho học sinh tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực” là cần thiết.
2. Mục đích nghiên cứu
Vận dụng quan điểm dạy học phát huy tính tích cực, phân tích nội dung phép
nhân, phép chia số tự nhiên trong môn Toán ở Tiểu học nhằm tích cực hóa hoạt
động nhận thức, góp phần nâng cao hiệu quả dạy học.
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Dạy học phép nhân, phép chia số tự nhiên cho học
sinh tiểu học.

SVTH: Phạm Thị Hồng – K39E Khoa Giáo dục Tiểu học

2


Khách thể nghiên cứu: Hoạt đọc


46


MT: HS

PP phát

dài bao nhiêu xăng-ti-mét?

nắm được

hiện và

- GV hỏi:

+ Đoạn thẳng AB

gấp một số

giải quyết

+ Bài toán cho biết gì ?

dài 2cm, đoạn thẳng

lên nhiều

vấn đề

CD dài gấp 3 lần


phần thì độ dài đoạn thẳng

- HS: Cộng 3 lần độ

luận nhóm

CD được biểu diễn bằng 3

dài đoạn thẳng AB:

phần bằng nhau như thế. Vậy

2+2+2=6

độ dài đoạn CD được tính như
thế nào?
- GV: 2 + 2 + 2 là tổng của 3

- HS: Có thể biểu

độ dài đoạn thẳng AB, ta có

diễn bằng phép

thể biểu diễn bằng phép toán

nhân:

nào ?


gì ? Và số lần gấp là bao

(lần)

nhiêu ? Vậy em hiểu như thế

- HS: Gấp một số

nào là gấp một số lên nhiều

lên nhiều lần là lấy

lần ?

số đó nhân với số

- GV tổng kết: Gấp một số lên lần
nhiều lần là ta lấy số đó nhân
với số lần.
- GV yêu cầu HS phát biểu

- HS phát biểu, cả
lớp đọc đồng thanh

* Bài tập 1 (HD HS tóm tắt và

2.3. Luyện
tập (18ph)



lần tuổi em
+ Bài toán hỏi gì ?

dạng toán
nhiều hơn

- 2 HS đọc

+ HS: Năm nay chị
bao nhiêu tuổi

+ Bài toán này thuộc dạng

SVTH: Phạm Thị Hồng – K39E Khoa Giáo dục Tiểu học

+ HS: Gấp một số
48


một số đơn

toán nào ?

lân nhiều lần.

vị và gấp

+ Đâu là số đã cho ?


Tuổi chị :
? tuổi

- GV gọi HS nhắc lại ghi nhớ

- 2 HS nhắc lại ghi
nhớ

- GV tổ chức cho HS giải bài - HS giải bài toán
toán vào vở

vào vở

- GV tổ chức cho HS đổi chéo - HS đổi vở kiểm tra
vở cho bạn cùng bàn để kiểm
tra
- GV chốt đáp án
Năm nay tuổi của chị là :
6 × 2 = 12 ( tuổi)
Đáp số : 12 tuổi

SVTH: Phạm Thị Hồng – K39E Khoa Giáo dục Tiểu học

49


- GV tổ chức cho HS kiểm tra - HS quan sát, đối
lại bài giải của mình và sửa chiếu
sai nếu có
* Bài tập 2 ( HS tự tóm tắt và

toán: 3 HS đại diện cho 3 tổ - HS giải bài toán
lên bảng làm, HS còn lại làm
vào vở

- HS nhận xét, chọn

- GV tổ chức cho HS nhận ra bài làm đúng nhất
PP vấn đáp xét, khen ngợi
- GV chốt đáp án và chuyển
sang bài tập 3
SVTH: Phạm Thị Hồng – K39E Khoa Giáo dục Tiểu học

50


* Bài tập 3 ( Phân biệt khái
niệm nhiều hơn một số đơn vị
và gấp một số lần)
- GV treo phiếu học tập lên
bảng

- HS đọc yêu cầu

- GV gọi HS đọc yêu cầu
PP hoạt

- GV: Các em hãy quan sát

động nhóm mẫu và cho cô biết : số đã cho
PP trò chơi là 3, nhiều hơn 5 đơn vị ta

- GV tổ chức cho HS chơi

-HS thực hành chơi

- Gv tổ chức cho HS nhận xét,
đánh giá
- GV kết luận, khen ngợi
3. Củng cố-

- GV: Qua tiết học hôm nay

dặn dò

em đã học được những gì ?

(3ph)

- GV cho HS nhắc lại ghi nhớ

MT:HS

- GV tổng kết, nhận xét tiết

nắm lại kiến

học

thức trọng

- GV dặn dò HS về nhà ôn lại

3. Việc nắm bắt đặc điểm nhận thức cũng như đặc điểm hoạt động học của
học sinh cũng như đặc điểm các phương pháp dạy học và định hướng đổi mới
phương pháp sẽ giúp giáo viên lựa chọn và vận dụng phương pháp dạy học đúng,
hiệu quả và phát huy được tính tích cực trong học tập của học sinh.
4. Việc tìm hiểu nội dung, phương pháp dạy học Toán nói chung, nội dung
phương pháp dạy học phép nhân, phép chia các số tự nhiên nói riêng là rất cần
thiết, là yêu cầu bắt buộc đối với giáo viên Tiểu học.

SVTH: Phạm Thị Hồng – K39E Khoa Giáo dục Tiểu học

53


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. GS.TSKH Nguyễn Bá Kim- Phương pháp dạy học môn Toán, Nhà Xuất
Bản Đại Học Sư Phạm 2006
[2]. Phạm Minh Hạc (1989), Giáo trình tâm lí học tập I, Nhà Xuất Bản Giáo Dục
[3]. Phạm Minh Hạc (1989), Giáo trình tâm lí học tập II, Nhà Xuất Bản Giáo Dục
[4]. Đỗ Đình Hoan (chủ biên), Sách giáo khoa Toán lớp 2, Nhà Xuất Bản
Giáo Dục 2012
[5]. Đỗ Đình Hoan (chủ biên), Sách giáo khoa Toán lớp 3, Nhà Xuất Bản
Giáo Dục 2012
[6]. Đỗ Đình Hoan (chủ biên), Sách giáo khoa Toán lớp 4, Nhà Xuất Bản
Giáo Dục 2012
[7]. Đỗ Đình Hoan (chủ biên), Sách giáo khoa Toán lớp 5, Nhà Xuất Bản
Giáo Dục 2012
[8]. Vũ Dương Thụy – Đỗ Trung Hiệu, Các phương pháp giải Toán ở Tiểu
học, Nhà Xuất Bản Giáo Dục 1999
[9]. Trần Diên Hiển, Giáo trình Lý thuyết số, Nhà Xuất Bản Đại Học Sư Phạm
2003