SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA QUÁ TRÌNH DẠY
TIẾNG ANH CHO HỌC SINH THPT”
Họ và tên:
Lê Thị Nhung
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Lương Đắc Bằng
SKKN thuộc môn: Tiếng Anh
Năm học: 2010-2011
1
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lời nói đầu:
Xã hội ngày càng phát triển,trong những năm gần đây, Việt Nam được
đánh giá là nước có chỉ số phát triển cao. Song cùng với sự phát triển của
nhiều lĩnh vực thì Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều vấn đề cần giải
quyết ngay. Một trong những vấn đề đó chính là vấn đề môi trường sống đang
bị đe dọa nghiêm trọng. Con người đang hàng ngày phải đối mặt với sự cạn
kiệt của các nguồn năng lượng ,tài nguyên thiên nhiên và ô nhiễm môi trường.
Để giải quyết được các vấn đề về môi trường, Đảng và Nhà nước ta đã xác
định đó không phải là nhiệm vụ của một người, một ngành, một lĩnh vực mà
đó là nhiệm vụ chung của toàn nhân loại và chúng ta cũng không thể giải
quyết các vấn đề đó qua một hình thức, một phương tiện mà phải là tất cả các
nghiên cứu tôi đã mạnh dạn ứng dụng sáng tạo “tích hợp giáo dục môi trường
thông qua quá trình dạy Tiếng Anh cho học sinh THPT” nhằm giúp các em có
vốn hiểu biết cơ bản về các vấn đề của môi trường từ đó các em hình thành ý
thức bảo vệ, giữ gìn môi trường sống xung quanh các em.
3
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Các giải pháp thực hiện:
Quá trình tích hợp bảo vệ môi trường thông qua quá trình giảng dạy các
bộ môn và đặc biệt là môn Tiếng Anh không phải là một quá trình dễ dàng,
đơn giản mà đó là một quá trình phức hợp đòi hỏi giáo viên phải có những
giải pháp phù hợp. Giáo viên phải có những giải pháp sau đây:
1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường.
2. Xác định những bài học có thể tích hợp.
3. Xác định những nội dung có thể tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường.
4. Xác định phương pháp và hình thức tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường.
5. Đánh giá kết quả giáo dục bảo vệ môi trường.
II. Các biện pháp tổ chức thực hiện:
II.1. Môi trường và giáo dục môi trường:
Muốn tích hợp các vấn đề về môi trường vào bài học có liên quan, giáo
viên cần phải hiểu rõ về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường.
a. Môi trường:
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và các yếu tố vật chất nhân tạo
quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống
sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên (theo điều 1, luật
bảo vệ môi trường của Việt Nam.)
b. Giáo dục môi trường:
Unit 10: Conservation
Unit 11: National parks
Unit 7: World population
11
Unit 10: Nature in danger
Unit 11: Sources of energy
12
Unit 9: Deserts
Unit 10: Endangered species
II.3. Những nội dung giáo dục môi trường có thể tích hợp:
5
Giáo dục môi trường nhằm trang bị cho học sinh những tri thức cơ bản
về môi trường, góp phần xây dựng môi trường sống trong sạch, lành mạnh.
Thông qua giáo dục môi trường còn giúp cho học sinh thấy được mối quan hệ
mật thiết giữa kiến thức môn học với thực tiễn cuộc sống. Chính vì vậy mà
nội dung tích hợp phải được chọn lọc kĩ càng. Giáo viên cần xác định bài học
đang dạy có thể tích hợp vấn đề gì?. Không phải bất kì vấn đề gì đều có thể
tích hợp, nếu tích hợp nội dung không phù hợp sẽ làm cho bài học khó hiểu,
khô khan, không đạt được mục đích về kiến thức bộ môn cũng như kiến thức
về môi trường. Thêm vào đó, mỗi một bài học trong chương trình Tiếng Anh
mới đã được chia làm 4 kĩ năng. Có những kĩ năng có thể tích hợp có hiệu
quả, cũng có những kĩ năng không nên tích hợp nếu như nội dung kiến thức
chuyên môn không liên quan nhiều đến môi trường.
- Giáo dục về ảnh hưởng của việc gia tăng dân số đối với môi trường
sống.
11
Unit 10
-Giáo dục về hậu quả của những hành động của con người đối với
các
loài động vật và môi trường sống của các loài động vật.
- Giáo dục về ý thức bảo vệ các loài động vật.
-Giáo dục về vai trò của tài nguyên thiên nhiên, các nguồn năng
Unit 11
lượng.
- Giáo dục về ý thức sử dụng năng lượng và ý thức bảo vệ các nguồn
tài nguyên thiên nhiên.
Unit 8
- Giáo dục về môi trường sống lí tưởng mà con người cần hành động
để đạt tới.
Unit 9
- Giáo dục về sự gia tăng diện tích sa mạc trên thế giới và những
hậu
hiện hoạt động “warm-up” bằng cách sử dụng “brainstorming”. Giáo viên yêu
cầu học sinh làm việc theo cá nhân, kể tên một số loài sinh vật sống dưới biển
từ đó giới thiệu về vai trò của sinh vật biển và thế giới biển trong môi trường
sống hàng ngày.
sharks
seals
Living in undersea
turtles
Ví dụ 2: Khi dạy Unit 10 (English 10) -Part C : listening, giáo viên có thể
thực hiện hoạt động “warm-up” bằng cách sử dụng hoạt động “missing
word”. Giáo viên đưa ra một số bức tranh cảnh cháy rừng và yêu cầu học sinh
tìm cụm từ chìa khóa thông qua bức tranh đó. Sau khi học sinh trả lời là
8
“forest fire”, giáo viên giới thiệu khái quát một số nguyên nhân cháy rừng, từ
đó dẫn học sinh vào bài học.
Ví dụ 3: Khi dạy Unit 11 (English 10) -Part A : Reading, giáo viên có thể thực
hiện hoạt động “warm-up” bằng cách sử dụng hoạt động “answering
question”. Giáo viên yêu cầu học sinh làm việc theo cặp và trả lời câu hỏi “ kể
tên một số rừng quốc gia mà em biết và cho biết vai trò của rừng quốc gia đối
với môi trường sống của chúng ta?”
Sau khi học sinh trả lời, giáo viên tổng kết lại và nhấn mạnh vai trò của
rừng quốc gia trong quá trình tạo môi trường sống cho con người và tạo sự
cân bằng trong hệ sinh thái.
b. Tích hợp qua hoạt động dạy từ vựng.
Thông qua quá trình dạy từ mới, giáo viên tích hợp nội dung về giáo
phá rừng gây ra những vấn đề gì?”
Ví dụ 3: Khi dạy Unit 8(English 12) part D, khi dạy phần “production” giáo
viên yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm 4 người về môi trường sống trong
xã hội tương lai trước khi yêu cầu học sinh viết một đoạn văn ngắn về môi
trường xã hội tương lai.
II.5. Đánh giá kết quả tích hợp:
Sau khi tích hợp nội dung giáo dục môi trường vào bài học thì việc
đánh giá kết quả của quá trình tích hợp là rất cần thiết. Việc đánh giá nhằm
ghi nhận kết quả của việc tích hợp và nhằm kiểm tra mức độ tiếp thu của học
sinh đối với nội dung đã tích hợp. Kết quả của việc tích hợp thể hiện ở kiến
thức của học sinh về các vấn đề của môi trường sống và ở ý thức bảo vệ môi
trường sống của các em đặc biệt là môi trường học tập ngay tại trường.
Để đánh giá kết quả tích hợp, giáo viên có thể đặt ra những câu hỏi
lồng ghép vào các đề kiểm tra 15 phút hoặc các câu hỏi kiểm tra miệng hoặc
những câu hỏi gợi mở trong quá trình dạy những bài có liên quan.
Ví dụ 1: Khi ra đề kiểm tra 15’ cho học sinh lớp 10, giáo viên có thể đưa ra
các câu hỏi lồng ghép để kiểm tra nội dung đã tích hợp:
Which causes a forest fire?
A. A campfire near a heap of leaves.
B. A holiday to the sea.
C. A heat centre at home.
D. A firewood.
10
Ví dụ 2: Khi ra đề kiểm tra 15’ cho học sinh lớp 12, giáo viên có thể đưa ra
câu hỏi lồng ghép để kiểm tra nội dung đã tích hợp:
“endangered species” means
A. dangerous species
(45 h/s)
15=33,3 %
18=40 %
9=20 %
3=6,7 %
Lớp 11A3
(44 h/s)
14=31,8 %
21=47,7 %
8=18,2 %
1=2,3 %
2. Đề xuất, kiến nghị.
Việc tích hợp giáo dục môi trường trong dạy học là rất cần thiết và
đúng đắn. Tuy nhiên không phải bài nào cũng có thể tích hợp, cũng không
phải nội dung nào cũng có thể tích hợp do đó giáo viên phải thực sự linh hoạt
trong việc lựa chọn bài và nội dung tích hợp. Thêm vào đó, để tích hợp cũng
có nhiều phương pháp, hình thức khác nhau, song không có phương pháp nào,
12
b. Giáo dục môi trường
II.2. Những bài học có thể tích hợp nội dung giáo dục môi trường
II.3. Những nội dung giáo dục môi trường có thể tích hợp
II.4 Phương pháp và hình thức tích hợp
II.4.1. Hình thức tích hợp
II.4.2. Phương pháp tích hợp
a. Tích hợp qua hoạt động “warm-up”
b. Tích hợp qua hoạt động dạy từ vựng
c. Tích hợp qua hoạt động “production”
II.5. Đánh giá kết quả
C. Kết luận
1. Kết quả đạt được
2. Đề xuất, kiến nghị
14