12
SO4-2011
DmvaHQC
_™« JSGA) SAI
Tich hop
giao due
mdi trutAig
vl
sir
phat trien ben
vuhg
vao mon van hoe
PGS.TS.
TRAN LE BAO
TrUdng Dai hpc SU pham Ha Npi
1.
Phat trien ben
vffng
la khat vgng flong
Ihofi
la mot
thilc
nhan
ciiia
nhan loai
Cung vdi sU phat trien ngay cang cao
ciJa
ddi song van
minh nhd khoa hpc -
kT
thuat

nhieu ndi tren trai dat. Dac biet va tieu bieu la tham hpa dbng
dat
va song
than keo theo no nha may dien nguyen
t[/
d
Fukujima
Nhat Ban ngay
11/3
vUa qua. Tham hpa nay khong chi la nbi
mat mat dau thUdng vb cung to Idn ve con ngUdi va tai san eua
ngUdi Nhat, ma cbn dem lai sU hoang loan db'i vdi nhan dan
nhieu nUdc xung quanh. Mac du cd
sU
dbng cam chia se sau
sic bing ea tinh than va vat chat cua nhan loai vdi ngUdi Nhat,
song nhan loai eung dUdc canh tinh ve
sU
phat trien khbng ben
vOng
ma nhieu qubc gia da va dang nham tdi.
Ben canh dd chien tranh, khung bb
dim
mau van dang la
nbi dau
nhUe
nhb'i eua nhan
loai,
cung vdi nd la te nan ma tuy,
dai djeh HIV Ian tran tren nhieu qubc gia khu

vDng d thap nien dau the ky XXI ma
nhan loai dang hUng
chiu.
Nd nhU hbi chubng canh tinh
lUdng
tri eua nhan loai can phai han che va ngan chan kip thdi
nhOng
te nan
tren,
mdi mong ed mot mdi trUdng song tU nhien va xa
hpi trong lanh va an ninh mdi dam bao cho sU phat trien ben
vDng.
Van de nay ddi hbi nhan loai can nhan
thUe
lai each Ung
XL/
vdi moi trUdng tU nhien, can tU bd
nhOng
nguyen tie song
cu,
ehuyen sang nguyen tic song than thien, hai hda vdi tU
nhien,
xay dUng mdi trUdng sinh thai mang tfnh nhan van, mdi
bao dam sU phat trien hai hda va ben
vOng.
Phat trien ben vOng dang dUdc UNESCO va nhieu nUdc
tren the gidi quan tam la mot qua trinh van hanh hai hda
giCia
phat trien kinh te, dam bao cbng bang xa hbi va gin
giil

vOng
dbi hbi dam bao Idi ich cube sbng
eon ngUdi ngay hbm nay ma con phai quan tam den Idi ich
cija
the he mai sau.
Trong qua tnnh tUdng tac vao tu nhien va xa hbi de phat
trien,
moi cbng dbng dan tbe tuy theo dieu kien eua mbi trUdng
sbng
khae
nhau (bao gbm ca mbi trUdng tU nhien va xa hbi -
cbn gpi la mdi trUdng sinh thai) se cb
nhil/ng
thai dp va each Ung
xC/
khbng gib'ng nhau. TU dd con ngUdi sang tao nhieu gia trj
van hda khae nhau. NhOng gia tri van hda nay chfnh la sU ket
tinh lau ddi kinh nghiem Ung
xii
vdi mbi trUdng tU nhien va xa
hpi,
da
gdp phan minh chUng
sUthich
Ung va sang tao van hda
cija
mbi cbng dbng trong qua trinh phat
trien.
NhOng
gia

tUthay
dbi nhan thUe den tinh cam se
giup cho ddng dao the he tre - ngUdi xay dung tUdng lai dat
nUdc cd
nhOng
hanh dpng dung db'i vdi mbi trUdng va su phat
trien ben vOng.
DmvaHQC
SO
4-2011
13
- Van hpc la mbn hpc
di^ng
hinh tUdng nghe thuat de
nh^n
thUc ve con ngudi va xa
hpi,
giao
due
bao
luu
nhOng gia trj van
hba
cOa
cbng dbng va hUdng con ngUdi den nhOng tinh cam
tham
mT.
Van hpc do eon ngUdi va vi con ngUdi. Phat trien ben
vOng cung do con ngUdi va vi con ngUdi. Vay nen van hpe eung
ed

thfle
rpng ma cbn can ca nghe thuat lien tUdng va
thuyet giang va cung can tbn trpng
nhOng
nguyen tic nhat
djnh.
2.2.
NgUdi giang day van hpc trUdc het phai cd khb'i
lUdng
kien thUe nhat dinh ve mbi trUdng va phat trien
bbn
vOng, mdi
ed the van dung hdp li va hai hba trong khi giang ve sU phat
trien ben vOng.
2.3 Day van lau nay van dUdc coi la mot cbng viec khd
khan,
ft lam hpc sinh
hflng
thu, lai them tfch hdp ve sU phat
trien ben
vOng
mot each khien
cUdng
de bien gid van thanh gid
thuyet If ve chinh trj, kinh te hoac mbi trUdng thi chac hieu qua
tfch hdp khong dUde bao nhieu. Vi vay can
luu
yy khong bien
gid van hpc thanh gid thuyet It sudng ve phat trien ben
vCJng.

dUde
phan anh trpng van hpc la
bOc
tranh the hien trinh dp phat trien kinh te va xa
hpi
cua mot
ccng
dpng, phan anh qua trlnh tien dan len ddi sbng van minh
cija
nhan
loai.
ThUe te con ngudi
pheii
lao dbng san xuat ra cua cai vat
chat, dem lai cupe sbng ngay cang no am hPn. NhUng con
ngUdi
to
XUa tdi nay chUa tOng xay dUng
dUde met
xa hpi tot
dep ca ve ddi sbng vat chat va tinh than trong xa hpi phan chia
giai cap. Giai cap thong trj khi da nim quyen luc trong tay, lap
tUc gianh quyen phan phbi thanh qua lao dpng va ngUdi lao
dpng von
dUde
hUdng thanh qua lao dpng lai bi
bde
lot nhat
dinh sinh ra mau thuin xa hpi.
VI

cube
sbng phat trien nhU hien nay mdi
chi la sU phat trien khbng ben vOng. Vi vay
nhibu
nha van da
dUng
hinh tUdng nghe thuat phan anh hien
thUe
mau thuan
phat trien khbng ben vOng
giQa
con ngUdi vdi xa hbi va
vdi
thien
nhien,
dbng thdi md Ude mot xa hbi trong db con ngUdi than
thien hai hda vdi nhau va vdi tU nhien.
- Mbi trUdng tU nhien la bb phan cua mbi trUdng song cua
eon ngUdi va mubn
loai.
Nd
dUde
mieu ta la nhOng khbng gian
to nhien nhU: nui rOng, sbng
bien,
dbng cb Do khong chi la
canh dep ma con la khbng gian sbng
cija
con ngUdi va mubn
loai.

xanh,
mot hang ed tring bay
vUt
len trdi xanh tO dUdi thap cang lam
cho trdi xanh von xanh lai cang md rpng xanh menh mbng.
Viln
canh la ngpn nui Tay LTnh
phij
tring tuyet ngan nam xa
xam hien hinh qua d
cOa
so; va van dam nhOng canh bubn cua
xO Ddng Ngb dang giang mie trUde cua ra
vso.
Con ngUdi va
thien nhien hba lam mot. Cho du la mot chdp thoang
ciJa
cupe
sbng nhUng di vao thd da thanh bat
tO.
Thien nhien ay la khat
vpng sbng la md
Ude
mot cube sbng thanh binh cua nha thd
vb'n dau kho vi chien tranh, loan li va ngheo dbi benh tat lubn
theo
duoi.
Nhieu tac pham da canh bao sU tan pha mbi trUdng thien
nhien
cija

qua cam va mUu tri hbn thuan khien eon ngudi khong the
khbng sung bai. Van minh
kT
thuat da tan pha mbi trUdng tu
nhien eua eon ngUdi va mubn
loai
SU phat trien eung nhOng
khai niem vdi nhOng
mTtU
nhU "dd thi hda", "hien dai hda" da
nghiem trpng tan pha mdi trUdng lam sao ed sU phat trien ben
vOng dupe. Con ngUdi nhat djnh phai tra gia,
- Mbi trUdng xa hbi la mbi trUdng do eon ngUdi sang tao ra
ngoai mbi trudng tU nhien, nhu thanh pho,
lang
que, dUdng xa,
chua
chien
tao nen canh quan xa hbi va dac biet la mbi quan
he giOa ngUdi va ngUdi trong mot the che ehfnh tri xa hbi chinh
la mdi trUdng dac trUng cua eon ngUdi tren hanh tinh nay.
Cdn ngudi ehUa tUng xay dung dUdc xa hpi cbng bang.
Khip nPi diln ra canh ngudi ap bUe ngudi. Xa hpi thbi nat con
ngUdi va ca mdi trUdng xa hpi bj tha hda. Nhieu tac pham van
ehUdng de cap tdi mot xa hpi den tbi day cam
bSy
nhU vay. Chi
vi mot xuat sUu ma chi Dau trong tac pham Tat den (Ngb Tat
so
4-2011

Nhan Tong. Dep hdn la xa hbi dUdc mieu ta d nhOng trang
van viet ve the gidi than tien trong
"Suol
Hoa dao" {Dao hoa
nguyen kf) cua Dao Uyen Minh. Bai ki ke lai hai bng LUu,
Nguyen di theo ngubn sub'i Hoa dao lac vao eho d
cija
Tien.
Ndi day ai cung sbng vui ve, cd edng an viec lam trai cay gai
det Hai dng d lai sbng eung tien nO. NhUng mot ngay
Idng
nhd que hUdng trdi day, hpn quyay ve que trUde sU
lUu
luyen
tien dUa de rbi khbng bao gid gap lai cua cac tien nO ndi
eC/a
ddng.
Vb lang que thdi gian da qua hdn 300 nam rbi. Hbi mai
mdi cd cu gia ndi lai xUa lang cd hai eu ay di mat khong ve
thi nhOng bai thd bai van tren eung ndi len khat vpng sbng tb't
dep eua eon ngUdi trong thdi dai ndng nghiep.
C5
mot gbe
dp.
nao dd nd la am ban
cOa
mot xa hpi loan li vi chien tranh vi
bde lot ha khic Au cung la Ude mong cua con ngUdi ve mot
xa hpi cong bang trong dd ai eung cd viee lam dUde sbng no
am va vui ve. Mot ngay nPi tien canh bang ba nam d tran

ngudi trong qua trinh phat
trien.
Cua cai da dbi dao, phUdng
tien tien nghi ngay cang hien dai hdn, phue vu cupe sbng con
ngudi ngay cang tb't
hPn
NhUng eon ngUdi qua hdn 300 nam cua ehu nghTa tU
ban mdi thUc nhan ra sU phat trien lau nay hp hUdng tdi la
sU phat trien khong ben vOng. Cung vdi sU phat trien cua
chu nghTa tU ban la sU tan pha den huy hoai mbi trUdng tai
nguyen - mbi trUdng sbng eua nhan loai va mudn loai ngay
cang cd nguy cP khung hoang, thien tai dO dpi ngay cang
xay ra nhieu hdn. Tham chi ngUdi ta ndi den ca "ngay tan
the".
Mat
khae
chay theo phat trien kinh te se
din
den phan
hda giau ngheo ngay cang sau sic, bat edng xa hbi ngay
cang cao, se
din
den nhOng mat on dinh xa hbi, dau tranh
va
chien tranh eudp doat diln ra khip ndi tren hanh tinh nay
eUdp di mpi tai san va hang ngan ngUdi nhieu nam qua
tiep tue lam eho
cube
sbng con ngUdi khbng the phat trien
ndi gi den phat trien ben vOng dUdc.

dien. Neu nhU N.Gbgbn phe phan xa
hbi Nga dUdng thdi bien con ngUdi thanh con ngUdi benh
hoan cua nhOng ao giac; thi cao hdn, Lo Tan khbng chi phe
phan xa hbi phong kien thdi Man Thanh bien con ngUdi thanh
benh hoan, ma cdn
ehl
ra trong xa hpi an thjt ngUdi ay con
ngudi khong bj an thit eung bien thanh ke an thjt ngUdi. Lb
Tan eung de cho "ngUdi
dien"
md Ude ve mot xa hpi khong
cdn ngUdi an thjt ngUdi va anh ta tU trong canh
cC/a
bj khda
thd tay ra ngoai hb to: "hay
cOu
lay cac em!", tUc la
eOu
lay the
he ngay mai.
- Mbt trong nhOng nha van
hodng
vl cai dep nham
eUu
vdt tam hbn con ngOdi phai ke tdi Y.Kawabata nha van Nhat
Ban da tOng dope trao giai Nobel. Tac pham eua bng the
hien tinh te quan niem tham mT
cija
ngOdi Nhat Ban. Ong
ludn hudng con ngUdi den nhOng ve dep to nhien hbn thuan

bang va ngay mai tUdi sang. Truyen cb tfch Viet Nam
cung khbng ra ngoai quy luat nay:
Tdi yeu truyen cb
nude
tbi
VOa nhan hau lai tuyet vdi sau xa
ThUdng ngUdi rbi mdi thUdng ta
Yeu nhau du may
each
xa cung tlm
6 hien thi lai gap hien
NgUdi ngay thi gap ngUdi tien dp tri
(Truyen cb node minh - Lam Thj
MT
Da)
Chinh nhOng khat vpng sbng la tam long nhan hau da
giup con ngUdi lubn biet hOdng ve cai dep, ludn phan dau vl
ngay mai tbt dep hdn, mot ngay mai con ngudi ed cupe sbng
day du ve vat chat va tinh
than,
sbng trong xa hpi edng bang
dan
chij
va mdi trodng to nhien trong sach, eung nhau hodng
cube
sbng yen on bao dung va hda binh vl ngay mai tbt dep.
Van ehOng can phai tich hdp va ehuyen tai tinh than Phat trien
ben vOng nay thong qua nhOng tac pham van chUdng xuat
sic
eua Viet Nam va the gidi den vdi the he tre.