A. PHN M U
TấN TI:
đề xuất việc đa bài học : lý tởng sống của thanh niên - môn
gdcd lớp 9 - vào tiết dạy thực hành ngoại khoá , nhằm tạo hứng thú
học tập cho học sinh và giúp các em xác định đợc lý tởng sống
đúng đắn , cao đẹp của bản thân .
I. L DO CHN TI
Trc õy, b mụn Giỏo dc cụng dõn (GDCD) khụng c coi trng trng ph
thụng, ngi dy thng chộo mụn, hoc giỏo viờn ch nhim lp no thỡ dy b mụn Giỏo
dc cụng dõn lp ú. Vỡ vy, giỏo viờn dy b mụn ny cha cú s u t trong bi dy. Ni
dung bi dy n iu, s si. Thm chớ gi dy ch qua loa, chiu l giỏo viờn ch nhim
cũn gii quyt vic khỏc ca lp, c bit hn l trong cỏc gi ngoi khúa nhiu giỏo viờn
vn cũn tõm lớ rng: Khụng cú ni dung dy, nu cú thỡ cng ch ghi ni dung lờn bng giao
nhim v cho hc sinh lm, do ú hc sinh nhm chỏn trong tit hc. Hin nay, b mụn
GDCD ó c ch o ci tin v phng phỏp dy hc cựng nhng k thi giỏo viờn
gii qua tng cp. Qua nhng t hi ging, thi giỏo viờn gii cỏc cp hay nhng t
thanh tra chuyờn mụn, giỏo viờn c c sỏt, hc hi rt nhiu. Song nu ch qua nhng t
thi ú thỡ cha m giỏo viờn cũn phi tỡm tũi, sỏng to phng phỏp dy hc mi phỏt
huy c tớnh tớch cc ch ng ca hc sinh trong gi hc ng thi khờu gi nim say
mờ, hỏo hc ca hc sinh vi b mụn giỏo dc nhõn cỏch ny.
.Bài Lý tởng sống của thanh niên trc õy l tit 14 nhng hin nay ó c
gim ti, thay thế bằng tiết học khác mà không đa vào giảng dạy trong chơng trình . Nhng tụi thy ý ngha ca bi hc ny rt quan trng v thit thc i vi
hc sinh lp 9- l tin nn tng giỳp hc sinh lp 9 xỏc nh lý tng sng cho bn thõn
bc vo cp hc THPT v lý tng sng ỳng n trong tng lai . Vỡ vy, trong chng
trỡnh GDCD lp 9 cú tit thc hnh ngoi khúa - tit 15, 16 hc k I v tit 33 hc
k II , thỡ nờn a tit hc ny vo tit ngoi khúa tit 16 cho hc sinh thc hnh, hc
tp cỏc em thy c s cng hin hy sinh v lý tng sng ỳng n ca thanh niờn Vit
Nam trong cuc Cỏch mng gii phúng dõn tc v nờu lờn c chớnh kin , lý tng sng
ca mỡnh tr thnh ngi cú ớch cho gia ỡnh, xó hi . Bi vỡ hin nay cú mt b phn
thanh niờn ch thớch ua ũi , n chi , hng th , khụng cú chớ tin th, sng da dm vo
ngi khỏc . Vỡ vy nờn t chc hot ng ngoi khúa nhm giỳp cỏc em thy c ý ngha

thớch t duy HS nhanh chúng nm c bi ging,nh lõu,nh sõu ni dung bi hc.
Thun li,d dng trong kim tra ỏnh giỏ kh nng nhn thc ca HS,d bỏo sm c
kt qu hc tp cú bin phỏp bi dng un nn kp thi i vi tt c cỏc i tng
hc sinh.
iv. một số phơng pháp chính khi thực hiện :
Cụng tỏc giỏo dc t tng o c cho hc sinh qua mụn hc GDCD mun thc hin c
tt,theo tụi cỏch dy ca giỏo viờn l quan trng nht. Thy l ngi gi m, hc sinh t do phỏt
trin. Giỏo viờn dn dt vn , a kin thc v tỡnh hung bờn ngoi cuc sng cho gi hc
thờm sinh ng. Gi hc, hc sinh phi c phỏt ngụntheo s hiu bit ca mỡnh gn vi bi

2


học, giúp học sinh say mê với môn học. Giáo viên như một người bạn, người tâm giao, có vướng
mắc là các em hỏi ngay mà không ngại.
Với SGK, giáo viên dựa vào khung sườn từ đó có cách gợi mở với mỗi bài học để HS chủ
động. Từ kiến thức nền đó, giáo viên “biến hóa” để HS hiểu bài, biết thế nào là tốt xấu...Tuy nhiên, cũng có cái khó là đồ dùng dạy học còn hạn chế, tranh ảnh minh họa ít,
phần lớn giáo viên phải tự chuẩn bị, tự làm, việc sưu tầm tư liệu có thể mất khá
nhiều thời gian.
Thực tế, nếu rập khuôn theo SGK thì môn GDCD là khô cứng, giáo điều, HS rất khó
hiểu. Chương trình lớp 9 có nhiều bài liên quan đến chính trị, tư tưởng như “Lý tưởng sống
của thanh niên”,hay “Tình hữu nghị các dân tộc trên thế giới”... Kiến thức đưa vào thì giáo
viên phải dạy và học sinh đều phải học, tuy nhiên, để minh họa rõ cho bài học thì khá khó
khăn.
Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy để tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học GDCD nói
chung và tiết ngoại khóa nói riêng cần chú ý các biện pháp sau:
1. Biện pháp đưa thực tiễn, tư liệu cuộc sống vào bài giảng, làm cho bài giảng phong
phú sinh động, học sinh dễ hiểu và có ấn tượng sâu về bài học.
Những tư liệu này phải phong phú, cập nhật những vấn đề mang tính thời sự mà học
sinh quan tâm. Muốn vậy, đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên theo dõi những vấn đề

vo thc tin hc tp cng nh i sng hng ngy nhng cha t kt qu nh mong mun.
Vỡ sao vy? Cú rt nhiu lớ do dn n vic giỏo dc nhõn cỏch cho hc sinh cha t hiu
qu cao.
Vn trc ht phi k n ú l xó hi, gia ỡnh v bn thõn ngnh giỏo dc cũn
chỳ trng cỏc mụn khoa hc nhm nõng cao trớ tu m cha chỳ ý nõng cao nhõn cỏch
cho hc sinh, ngha l ch chỳ ý rốn ti m cha chỳ ý rốn c. Biu hin c th m ai cng
thy rừ l mụn GDCD cha bao gi c B Giỏo dc v o to xp vo mụn thi tt
nghip hay vo cp III dự ch mt ln, hoc l mụn ỏnh giỏ cht lng i tr mt vi nm
trc cú thc hin nhng nm nay li b. iu ny khụng ch lm cho hc sinh m c giỏo
viờn ch quan,coi l mụn hc ph v ch ý thc c rng min l dy - hc bi, ỳng
chng trỡnh l t yờu cu. Thm chớ cỏc tit hc ngoi khúa cú th b ct xộn lm vic
khỏc. Trong khi ú gi ngoi khúa mt s tit, khi lp bi trong chng trỡnh chuyn sang
ngoi khúa, ch khụng hn ngoi khúa l nhng vn ca a phng .Chớnh mụn GDCD
khụng c chn vo cỏc mụn thi trong cỏc kỡ thi quan trng nờn sỏch tham kho,sỏch bi
tp cũn ớt, c bit l sỏch vit v phng phỏp dy hc b mụn ny thỡ cng hn ch.
Mt vn na l lng thi gian dnh cho b mụn ny cũn ớt (1 tit / tun ). Sỏch mi
vit hin nay ni dung rt phong phỳ, hp vi trỡnh hc sinh nhng nu giỏo viờn dy b
mụn m khụng cú s u t,liờn h,ng dng thc tin thỡ gi hc s rt nhm chỏn,thm chớ
hc sinh khụng chỳ ý lng nghe. Thc t ó cho thy hu ht hc sinh khụng hng thỳ
hc b mụn ny.
2. Cơ sở thực tiễn :
Thụng qua vic d gi cỏc lp v tỡnh hỡnh ging dy chung ca khi lp 9, tụi nhn thy
im hn ch tn ti tp trung phng phỏp truyn th kin thc ca giỏo viờn cho
hc sinh. Trc ht l s u t cho gi dy cũn hn ch dn n gi hc khụ khan, khụng
ng li trong tõm trớ hc sinh mt hỡnh nh hoc mt n tng no.Th hai vỡ trỡnh

4


chuyờn mụn v mụn ny ca giỏo viờn cũn hn ch(giỏo viờn thng l chộo mụn) nờn

mi khỏi nim v kin thc bi ging. T ú hc sinh cm nhn v t nõng lờn thnh
nhn thc v ý thc ca bn thõn. Trỏnh nhng lớ thuyt chung chung, trỏnh nhng li hụ
ho phi th ny, th kia.

5


c. Công tác giáo dục tư tuởng đạo đức cho học sinh phải thiết thực, phù hợp với yêu cầu thự
tiễn của xã hội hiện nay
- Những yêu cầu về lối sống hiện nay.
- Những ứng xử hằng ngày của học sinh (trong gia đình, nhà trường, xã hội...)
- Những vấn đề an toàn giao thông.
- Những vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái.
- Những vấn đề về kỉ luật trong học tập, lao động.
2/.Các nguyên tắc của công tác giáo dục tư tưởng đạo đức:
Giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh thông qua môn học GDCD đó là việc làm
rất khó nhưng bắt buộc. Ở đây, phải xuất phát từ khái niệm đạo đức học để hình thành ở các
em những tình cảm đạo đức và các hành vi đạo đức, hành vi pháp luật. Chính vì vậy đòi hỏi
các phương pháp sau:
+ Phải cho học sinh hiểu rõ khái niệm rồi mới rút ra ý nghĩa ,cách vận dụng, hình thành tư
tưởng, tình cảm cho học sinh.
+ Tính thực tiễn trong công tác giáo dục tư tưởng phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống, thực
tiễn cách mạng để giáo dục.
+ Giáo dục tư tưởng đạo đức đáp ứng với yêu cầu thiết thực của gia đình, học đường và xã
hội ở địa phương nơi có địa bàn trường.
+ Giáo dục tư tưởng đạo đức phải phù hợp với đối tượng,phù hợp với chương trình học.
Tất cả các nguyên tắc trên là sự kết hợp hài hoà và gắn liền hữu cơ với nhau, không thể coi nặng
cái này mà coi nhẹ cái kia.Một bài giảng gây được hứng thú cho học sinh trước hết phải là một bài
giảng có tính giáo dục tốt và phải biết vận dụng kết hợp các nguyên tắc trên.
ỨNG DỤNG TRONG BÀI DẠYCỤ THỂ :HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ LÝ

nhân dân đang cần.
Từ đó cho học sinh thấy được ý nghĩa việc làm của họ đó là đem đến cho con người
cuộc sống ấm no, góp phần thực hiện mục tiêu công nghiệp hoá hiện đại hoá...
Sau đó giáo viên cho học sinh tự rút ra lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên ngày nay là
gì bằng câu hỏi phụ: "Theo em, thanh niên ngày nay cần phải sống như thế nào?". Khi
học sinh trình bày ý kiến của mình, giáo viên viết tóm tắt ý kiến đó lên bảng, sau đó gạch
chân các từ ngữ quan trọng và cuối cùng chốt lại - đây chính là lí tưởng sống cao đẹp của
thanh niên này nay.
Với phần mục cách rèn luyện của bản thân tôi cũng đưa hình ảnh thiết thực để cho học
sinh tự nhận thấy mình phải làm theo tấm gương nào, và không nên theo lối sống nào.
Tôi đã đưa một đoạn băng hình về đối tượng thanh niên nghiện ngập và một đoạn băng
hình tôi tự cắt ghép, lồng hình ảnh chụp từ điện thoại di động, máy ảnh KTS cùng các hình
ảnh download từ mạng về các hoạt động của
thanh niên qua các
năm:2010,2011,2012,2013,2014 tham gia rất nhiều các lĩnh vực trong đời sống xã hội.
Dưới mỗi hình ảnh là các lời bình,nhạc nền là bài hát mà thanh niên rất yêu thích - "Mùa hè
xanh",“Nối vòng tay lớn” Học sinh được nghe một đoạn nhạc bài hát và các hình ảnh cùng
với lời bình chỉ trong 2 phút. Sau khi xem băng hình xong tôi hỏi: Nêu cảm nghĩ của
em khi xem các hình ảnh trên?.

7


Từ các hình ảnh đó, học sinh biết mình phải làm theo tấm gương nào và không nên sa vào con
đường tệ nạn. Có thể nói, hình ảnh trên đã tác động đến tâm lí,hành vi của các em và từ đó hướng
các em đi đúng con đường mà xã hội đang cần và mong muốn.
Kết quả là học sinh rất thích thú khi xem các hình ảnh đó, có em nói đó là một ấn tượng
sâu đậm đối với các em, có học sinh còn xin đoạn băng hình đó. Còn người dự giờ cũng cảm
thấy rưng rưng, có một sự xúc động thật sự trong tâm hồn. Để làm các Files Video hình
ảnh này tốn không nhiều thời gian.

kí của hai liệt sĩ này.

10


3. Biện pháp cùng tìm hiểu, cùng làm theo
Cho học sinh nêu các phong trào hoạt động của thanh niên hiện nay?
Có rất nhiều các phong trào hoạt động sôi nổi, đem lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng và
xã hội như:
+ Mùa hè xanh.
+ Hành trình viết tiếp tuổi 20, sống đẹp, sống có ích .
+ Hành quân về chiến trường xưa .
+Hướng học sinh đến tìm hiểu và học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Đây cũng
là một phong trào hoạt động sâu rộng trong quần chúng nhân dân.
4. Biện pháp toạ đàm :

11


Học sinh được tổ chức một buổi toạ đàm nói về lí tưởng sống của thanh niên
ngày nay (thời gian 20-25 phút).
* Nội dung toạ đàm gồm hai phần
- Phần 1:Chơi trò chơi ô chữ: Đoán tên nhân vật có nội dung :Học sinh tìm hiểu về
các tấm gương thanh niên xưa và nay.
Gv phổ biến luật chơi
* ô hàng dọc( từ chìa khoá) là 1 từ gồm 8 chữ cái , tương đương với 8 ô hàng ngang:
đây là 1 biểu hiện người sống có lí tưởng cao đẹp
Hs: Cống hiến
1, Hµng ngang số 1: 9 chữ cái là 1vị lãnh tụ đã làm nên lịch sử khiến Thế giới phải
nghiêng mình. Năm 1911- 21 tuổi mang trong mình lòng yêu nước nồng nàn, nhiệt huyết sôi

7, 14 chữ cái : Tên người anh hùng với câu nói nổi tiếng: “ Hãy nhằm thẳng quân
thù mà bắn”
Nguyễn Viết Xuân
8, Có 9 chữ cái : Tên người anh hùng với lí tưởng sống “ Con đường của thanh
niên chỉ có thể là con đường cách mạng vµ không thể là con đường khác”
Lí Tự Trọng
Khi từ chìa khóa được mở ra, kết thúc trò chơi, Giáo viên cho học sinh nghe bài
hát phù hợp với nội dung từ chìa khóa của trò chơi bài hát mang tên “Khát vọng tuổi trẻ”.
Mục đích để cho học sinh thấy mình cần phải tiếp nối truyền thống của cha ông đi trước.
Phần này học sinh cũng có những hình ảnh, bài hát tạo không khí sôi nổi trong buổi toạ
đàm.
- Phần 2: Trao đổi toạ đàm về ước mơ của các em, về những sáng kiến đóng góp cho
Đoàn thanh niên và quyết tâm thực hiện lí tưởng sống của mỗi người.
IV. Kết quả

13


- Với những biện pháp mà tôi vận dụng trong bài dạy của mình, đa số học sinh hiểu và
nắm được bài. Các em biết vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống đặc biệt định
hướng được sự thành kĩ năng sống của mỗi học sinh.
- Điều quan trọng hơn đó là học sinh có hứng thú trong giờ học môn GDCD, nhất là
trong tiết ngoại khóa các em thấy đây là môn học thực sự bổ ích, giúp các em hình thành tư
tưởng đạo đức đúng đắn, biết sống có lí tưởng, có mục đích, sống là để cống hiến.
Kết quả có so sánh đối chứng thu được sau bài dạy như sau:
LỚP

SĨ
SỐ


H/S HIỂU
BÀI

H/S KHÔNG HIỂU
BÀI

9B

30

12

10

8

GHI CHÚ

* Ý NGHĨA RÚT RA TỪ ĐỀ TÀI:
• Thông qua ứng dụng các biện pháp trên sẽ phát huy việc đổi mới PPDH,đáp ứng được yêu cầu
thực hiện cuộc vận động ứng dụng CNTT vào công tác giảng dạy mà Bộ GD phát động góp phần
thúc đẩy phong trào giảng dạy ứng dụng CNTT trong nhà trường.
• Sử dụng triệt để các trang thiết bị đồ dùng dạy học hiện có và thực tế giảng dạy của nhà
trường, phát huy năng lực tư duy, tích cực sáng tạo của HS rất phù hợp và tiện dụng cho
việc vận dụng phương pháp dạy học đổi mới hiện nay và xu hướng phát triển giáo dục nói
chung.
• Tạo trực quan rất sinh động cho HS, các em có điều kiện phát huy tính tích cực, chủ động
sáng tạo trong học tập,đồng thời có điều kiện làm quen và học tập ,ứng dụng CNTT kết
hợp học với hành, bám sát thực tế cuộc sống; nhất là với HS trong nhà trường thuộc địa
bàn nông thôn vì các em chưa có điều kiện tiếp cận , ứng dụng với máy tính , với khoa

phương tiện có tác dụng tốt trong việc tạo hứng thú học tập cho học sinh: Các em được nhìn nghe - nói - viết một cách trực quan sinh động,được thảo luận trong nhóm học tập của mình,
được đưa ra ý kiến, được rèn luyện các kĩ năng nói và viết của bản thân. Điều đó giúp các em
phát huy tối đa vai trò chủ động của mình trong giờ học.
*Học sinh có nhiều điều kiện làm quen và học tập, ứng dụng CNTT; nhất là với
HS trong nhà trường thuộc địa bàn nông thôn chưa có điều kiện tiếp cận, ứng dụng với
máy tính, với khoa học công nghệ.
2. Tính thực tiễn và giá trị phổ biến:
Như trên tôi đã trình bày,việc tìm kiếm tư liệu và chọn lọc các biện pháp phù hợp với
từng bài dạy kết hợp với các phương pháp dạy học đổi mới khác sẽ đạt hiệu quả nâng cao
chất lượng bài dạy không chỉ đối với môn GDCD mà còn ở tất cả các môn học khác . Tôi
thiết nghĩ điều đó hoàn toàn khả thi trong từng tiết dạy của các bộ môn bởi lẽ:
- Phương pháp giáo dục "Lấy học sinh làm trung tâm" coi thiết bị dạy học như một nguồn
thông tin dẫn học sinh tự tìm tòi để tiếp cận và vận dụng những tri thức mới vào thực tiễn.

15


- Vic xõy dng cỏc bin phỏp i mi ging dy i vi nhng mụn hc khụng cú
sn thit b l iu vụ cựng cn thit v cng khụng tn kộm,d lm ,d s dng. ng thi
d chnh sa ging dy phự hp vi nhiu i tng HS cỏc lp khỏc nhau,hn na cú
th tỏi s dng cho nhng nm sau v li d ph bin rng rói nh s phỏt trin ca CNTT
nh hin nay .
C. PHầN KếT LUậN Và KhIếN NGHị .
1. KT LUN :
Trờn õy l nhng suy ngh v vic lm ca cỏ nhõn tụi.ú l nhng ý kin,vic lm
rt nh gúp phn vo vic i mi PPDH cng nh nõng cao cht lng dy hc.Theo tụi õy
l cỏch dy v hc tp tt, hc i ụi vi hnh, rt phự hp vi c trng b mụn.
Vic xõy dng, s dng t liu, dựng dy hc ỳng lỳc,ỳng ch, phự hp vi
ni dung bi dy s gúp phn kớch thớch hng thỳ hc tp ca hc sinh. Cỏc em s tớch cc
hn, thớch phỏt biu xõy dng bi, theo dừi bi chm chỳ hn, ghi chộp cn thn hn vỡ cú