Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

MỘT SỐ BÀI TẬP
BỔ TRỢ NHẰM NÂNG CAO KỸ THUẬT, THÀNH TÍCH
NHẢY XA ƯỠN THÂN CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT BA ĐÌNH

PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chúng ta đã biết thể dục thể thao có vị trí quan trọng đối với sức khỏe của
mọi người nên Đảng và Chính phủ đặc biệt quan tâm đối với sự phát triển thể
dục thể thao nước nhà. Sức khỏe là vốn quý, có sức khỏe là có tất cả, có sức
khỏe mới học tập tốt, lao động tốt có năng suất cao. Có sức khỏe để xây dựng và
bảo vệ tổ quốc vững chắc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa thể dục thể thao vào hàng quốc sách trong
chiến lược phát triển con người. Thể dục thể thao làm cho khí huyết lưu thông,
tinh thần sảng khoái từ già, trẻ, gái, trai đến các em bé ai cũng tập thể dục và
Người đã khẳng định “Muốn giữ được sức khỏe tốt nên rèn luyện tập thể dục thể
thao”.
Các văn bản Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Nhà nước chỉ đạo và thể
hiện thể dục thể thao phát triển nhằm phục vụ và đáp ứng các nhiệm vụ phát
triển kinh tế, văn hóa, xã hội.
Hiện nay, phong trào thể dục thể thao dang phát triển rộng khắp ở Việt
Nam. Luyện tập và thi đấu điền kinh đã trở thành truyền thống hàng năm được
tổ chức và tiến hành ở tất cả các ngành, đặc biệt ở tất cả các trường từ THCS,
THPT đến trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và Đại học để nhằm phát triển sức
khỏe và nâng cao thành tích học tập thi dấu, tuyển chọn nhân tài cho đất nước để
sánh vai với các nước không những trong khu vực mà còn với các nước khác
trên toàn thế giới.
Vì vậy việc dạy và học Thể dục trong trường phổ thông góp phần giữ

trọng của quá trình hình thành kỹ thuật động tác. Bài tập bổ trợ chuyên môn
nhằm tác động có hiệu quả, có chủ đích vào việc phát triển các tố chất thể lực
(sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo cùng khả năng phối hợp
vận động) và kỹ xảo động tác của các môn thể thao. Qua kiểm tra đánh giá kết
quả học tập nội dung Nhảy xa Kiểu “ưỡn thân” của học sinh chúng tôi nhận
thấy tỷ lệ % học sinh nắm bắt kỹ thuật còn kém, dẫn đến thành tích nhảy xa
chưa cao như mong muốn. Từ những vấn đề nêu trên, tôi thực hiện nghiên cứu:
"Ứng dụng một số bài tập bổ trợ chuyên môn trong giảng dạy và lựa chọn một
số bài tập khắc phục những sai lầm thường mắc của kỹ thuật nhảy xa kiểu “Ưỡn
thân”cho học sinh khối lớp 12 trường THPT Ba Đình".

-2-


Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I – CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Qua tập luyện và thi đấu môn nhảy xa, ta thấy nhảy xa có tác dụng rất
lớn như: Tăng cường và phát triển tố chất sức mạnh, sức mạnh tốc độ qua
kỹ thuật chạy đà, giậm nhảy, tăng cường sự khéo léo qua kỹ thuật giai đoạn
trên không. Sự phối hợp các giai đoạn kỹ thuật trong nhảy xa rất đa dạng
và phức tạp, tính chất hoạt động của môn nhảy xa nói chung là dùng sức
mạnh của một chân đưa trọng tâm cơ thể vượt qua một khoảng cách xa
nhất, trong một khoảng thời gian ngắn. Hơn nữa, cơ sở để nâng cao thành
tích và hoàn thiện kĩ thuật, thể lực của người tập nhảy xa phải dựa trên cơ
sở tập luyện chạy thể lực và các môn thể thao khác. Trong nhảy xa biến đổi

sai lầm thường mắc trong nhảy xa ưỡn thân mà cụ thể là giảng dạy kỹ thuật chạy
đà, giậm nhảy, trên không là ba giai đoạn quan trọng rất cần thiết để hoàn thiện kỹ
thuật, nâng cao hơn nữa thành tích nhảy xa cho học sinh nhà trường. Tóm lại, cơ sở
vật chất dành cho giảng dạy giáo dục thể chất của nhà trường là tương đối đầy đủ.
Tuy nhiên phương pháp sử dụng trong giảng dạy và huấn luyện giáo dục thể chất
của giáo viên còn ít sử dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn, sửa chữa kỹ thuật,
đặc biệt là với nội dung nhảy xa ưỡn thân.
Môn nhảy xa là mọt trong những môn điền kinh được đưa vào các nhà
trường từ THCS, các trường Trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và Đại học.
Không những để rèn luyện sức khỏe mà còn luyện tập để thi đấu trong và
ngoài nước. Vậy muốn cho kỹ thuật hoàn thiện hơn, thành tích được nâng cao
hơn thì ta phải tìm ra mấu chốt của vấn đề.
Nhảy xa, kỹ thuật gồm 4 giai đoạn.
- Giai đoạn chạy đà
- Giai đoạn giậm nhảy
- Giai đoạn trên không
- Giai đoạn tiếp đất
Trong bốn giai đoạn trên, giai đoạn chạy đà và giậm nhảy là quan trọng
nhất, nó quyết định đến thành tích.
Đòi hỏi góc độ giậm nhảy hợp lý. Muốn có góc độ giậm nhảy hợp lý thì
thời điểm chân giậm rời ván giậm là 74 0 ± 30 .Lúc này góc bay là 210 ± 20
(ngoài thực tế) trong chân không góc bay hợp lý để vật bay xa nhất α=45

0

Ta có công thức:
2

V
S = g x sin2α

Kiểm tra thành tích của học sinh đầu tháng 10 năm 2014 thu được kết quả bình
quân như sau:
Tiến hành thực hiện cụ thể:
Loạ
i
Lớp/
Tổng số
hs
12N/36

Tốt

Khá

Số

Tỉ lệ

Số

lượng

%

Lượng

2

5,6


Tỉ
lệ
%

23,0

Số

Tỉ

lượng lệ %

0
-5-

0


Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

25,
12P/ 35

2

5,7


tắc giảng dạy cũng như các đặc điểm và phương pháp trong giảng dạy, trong tài
liệu tham khảo như lý luận và phương pháp giáo dục thể dục thể thao sách giáo
khoa điền kinh.
Bước đầu tôi xác dịnh những căn cứ và yêu cầu để lựa chọn bài tập
- Căn cứ vào nguyên lý, đặc điểm cấu trúc đối tượng
- Căn cứ vào đặc điểm đối tượng giảng dạy
- Căn cứ vào điều kiện tổ chức giảng dạy
- Căn cứ vào đặc điểm quá trình hình thành kỹ năng, kỹ xảo.
* Những điều kiện cần thiết trong giảng dạy môn nhảy xa.
a) Chuẩn bị tốt về sân bãi, dụng cụ.

- Ngoài những dụng cụ cần thiết cho nội dung bài học chính thì giáo viên
cần chuẩn bị thêm một số dụng cụ học tập khác phong phú và đa dạng mới thu
hút đựơc học sinh học tập, giảm thiểu thời gian chơi của học sinh.
VD: Khi tập luyện nhảy xa giáo viên cần chuẩn bị hố nhảy, ván giậm thì cần
chuẩn bị thêm dụng cụ của môn học lồng ghép như bóng, cầu đá, cầu lông, dây
nhảy...
b) Chuẩn bị tốt về giáo án giảng dạy.
- Để giảng một giờ dạy đạt hiệu quả thì người giáo viên cần phụ thuộc
vào bài soạn, phải đầu tư suy nghĩ chuẩn bị tốt cho bài soạn theo hướng tích cực,
-6-


Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

chủ động. phải thể hiện rõ nội dung bài học, lượng vận động, thời gian từng nội
dung, lồng ghép những nội dung gì vào bài học cho hợp lí, đưa trò chơi nào, bài

Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

- Thứ nhất là phải dựa vào mục đích yêu cầu môn học.
- Thứ hai là phải dựa vào đặc điểm kỹ thuật môn học. Cụ thể là kỹ thuật
nhảy xa ưỡn thân, tăng cường tập luyện các khâu khó như chạy đà, giậm nhảy,
bay trên không và tiếp đất.
- Thứ ba là phải dựa vào nguyên tắc dạy học vận động là từ dễ đến khó từ
đơn giản đến phức tạp cố gắng rút ngắn thời gian lan toả để nhanh chóng hình
thành kỹ năng vận động.
- Thứ tư là khi lựa chọn bài tập phải phù hợp với khả năng, trình độ, thể
lực ... của học sinh mặt khác phải phù hợp với điều kiện tập luyện như sân bãi
dụng cụ
- Thứ năm là khi lựa chọn bài tập cần vận dụng đa dạng các phương pháp,
phương tiện giảng dạy cơ bản, tiên tiến …
Từ những căn cứ trên để lựa chọn bài tập bổ trợ trong quá trình giảng dạy,
tôi xác định yêu cầu để lựa chọn bài tập bổ trợ chuyên môn như sau:
- Các bài tập phải có tác dụng trực tiếp hoặc gián tiếp đối với quá trình
hình thành các kỹ thuật riêng lẻ và kỹ thuật hoàn chỉnh.
- Các bài tập phù hợp với tâm sinh lý đối tượng.
- Các bài tập mở rộng được kỹ năng cho người tập.
- Phải đa dạng hóa các hình thức tập luyện.
- Các bài tập phải hợp lý và vừa sức, sau đó nâng dần độ khó.
2. Lựa chọn bài tập trong giảng dạy giai đoạn giậm nhảy của kỹ thuật nhảy
xa ưỡn thân.
Dựa trên cơ sở lý luận thực tiễn đã được tìm hiểu, dựa vào cơ sở khoa học
và các yêu cầu lựa chọn bài tập bước đầu tôi đã lựa chọn nhiều bài tập bổ trợ
chuyên môn trong quá trình giảng dạy kỹ thuật nhảy xã ưỡn thân cho học sinh

nắm được các khâu riêng lẻ cũng như hoàn chỉnh của kỹ thuật.
Các bài tập bổ trợ chuyên môn phải mở rộng được kỹ năng kỹ xảo cho người
tập.
Các bài tập bổ trợ chuyên môn phải giúp khắc phục các yếu tố làm ảnh
hưởng tới việc nắm bắt kỹ thuật và nâng cao thành tích như tố chất thể lực, tâm
lý…
- Cần đa dạng hoá các hình thức tập luyện triệt để, lợi dụng các phương tiện
tập luyện để giúp cho quá trình chuyển đổi và liên kết kỹ năng tốt hơn.
Các bài tập hợp lý và vừa sức và được nâng dần độ khó, đặc biệt chú ý đến
khâu an toàn để tránh xảy ra chấn thương.
+ Bước 2: Dựa vào các yêu cầu đối với các bài tập bổ trợ chuyên môn được
lựa chọn, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu chuyên môn của nhà xuất bản
-9-


Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

Giáo dục; nhà xuất bản TDTT; các kết quả khảo sát công tác huấn luyện và
giảng dạy ở một số trường học.
Sau khi lựa chọn bài tập và tiến hành phỏng vấn các giáo viên và huấn luyện
viên có chuyên môn trong lĩnh vực điền kinh. Chúng tôi đưa ra một số bài tập bổ
trợ chuyên môn sau đây để đưa vào thực nghiệm.
Dựa trên cơ sở lý luận, cơ sở khoa học và giải phẫu sinh lý và các yêu cầu
của kỹ thuật bước đầu ta lựa chọn một số bài tập bổ trợ chuyên môn trong quá
trình giảng dạy giai đoạn trên không của kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân như sau:
Bài 1: Bật ưỡn thân tại chỗ cả lớp
Bài 2: Tập ưỡn thân rơi xuống liên tục (1 bước tiến)

* Các bước tiến hành giảng dạy:
Tuần 1: Nêu mục đích - yêu cầu- nội dung phần học nhảy xa.
- Xây dựng cho học sinh khái niệm về kiểu nhảy xa ưỡn thân với các kiểu
nhảy khác, thành tích đạt được, tác dụng và các kỉ lục. Kết quả thi đấu giải Điền
kinh và Hội khoẻ phù đổng hàng năm.
- Tìm hiểu năng lực nhảy xa tự nhiên của học sinh bằng cách cho nhảy tự
do. Thông qua đó giúp học sinh xác định được chân giậm nhảy
- Tập một số bài tập bổ trợ và trò chơi phát triển thể lực chung
- Luyện tập đi bước nhỏ, nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy lăng sau, chạy
tăng tốc độ trên đoạn đường thẳng 30- 40m, bật nhảy cóc 20m, bật nhảy với vật
chuẩn, trò chơi cướp cờ, lò cò tiếp sức...
Tuần 2: Xây dựng khái niệm kiểu nhảy xa ưỡn thân.
- Làm mẫu phân tích kĩ thuật, xem trang ảnh minh họa động tác, kĩ thuật.
- Tập đo đà xác định điểm giậm nhảy, chân giậm bằng cách (Chạy nhanh
từ ván giận nhảy về vạch xuất phát, đo bằng bước chân...)
- Tại chỗ kết hợp đi thường, chạy 3-5 bước thực hiện mô phỏng động tác
bước bộ trên không.
- Phối hợp chạy đà 3-5 bước- giậm nhảy- bước bộ trên không (Có ván và
không có ván thể dục hỗ trợ)
Tuần 3: Hoàn chỉnh chạy đà, giậm nhảy và thực hiện ôn như nội dung tuần 2.
- Chạy tăng tốc độ 30 - 40m từ 3-5 lần trên đường thẳng
- Chạy đà hoàn chỉnh phối hợp giậm nhảy- bước bộ trên không với những
dụng cụ hỗ trợ như ván tập thể dục, sào thấp, bóng treo làm chuẩn (Chú ý nhịp
điệu 4 bước cuối cùng)
- Tập một số bài tập bổ trợ nhảy xa
Tuần 4: Dạy kĩ thuật giai đoạn trên không và tiếp đất.
- Tại chỗ kết hợp với đi, chạy mô phỏng phối hợp động tác nhảy xa ưỡn
thân
- 11 -


IV-. KẾT QUẢ: Thực trạng việc tiếp thu kỹ thuật nhảy xa kiểu “Ưỡn thân” của
học sinh lớp 11 Trường THPT Ba Đình, trong quá trình giảng dạy chúng tôi đã tích
cực lồng ghép những bài tập bổ trợ chuyên môn, những bài tập phối hợp, những bài
- 12 -


Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

tập bổ trợ thể lực. Sau khi học tập tôi đã tiến hành điều tra, đánh giá kết quả học
tập của 71 học sinh, đồng thời rút ra những sai sót kỹ thuật còn tồn tại sau khi kết
thúc chương trình học kỹ thuật nhảy xa kiểu “ưỡn thân” và xử lý số liệu, kết quả
đạt được như sau:

Loạ
i
Lớp/

Tốt

Khá

Số

Tỉ lệ

Số


Tỉ

Yếu

Kém
Tỉ

Số

Tỉ lệ

Số

lượng

%

lượng

9
42,

16

44,4

1

2,8



3,5

0

0

lệ
%
38,

lệ
%

Số

Tỉ

lượng lệ %

Nhận xét: Qua bảng số liệu ta có thể thấy số học sinh khối 12 đầu
năm kiểm tra kỹ thuật còn yếu kém.
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận:
- Để đạt được thành tích tốt nhất về nhảy xa cần đòi hỏi rất nhiều yếu tố.
Trong đó cần đổi mới phương pháp dạy học, phải xây dựng được giờ học sao
cho phù hợp với từng đối tượng học sinh, lồng ghép nhiều nội dung vào trong
giờ học một cách hợp lí, phù hợp với lượng vận động của học sinh, chuẩn bị tốt
về dụng cụ học tập, phong phú về chủng loại mới thu hút học sinh lập luyện,
phát huy hết tính tích cực, tự giác học hỏi của học sinh. Bên cạnh đó thì người

tạo điều kiện bổ trợ tích cực cho việc hoàn thiện về kỹ thuật, nâng cao được
thành tích của môn nhảy xa ưỡn thân cho học sinh THPT
Nga Sơn, ngày 04 tháng 06 năm
2015
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
- 14 -


Kinh nghiệm bổ trợ nhảy xa

Trịnh Đình
Ước

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nguyễn Tuấn Anh

Người viết

Trịnh Đình Ước
ưMỤC LỤC
Nội dung

Trang

PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ

1

IV. Kết quả.

12

PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

13

1. Kết luận

13

2. Đề xuất

14

- 15 -