Câu chuyện Kiến trúc và Hoài bão của thanh niên trẻ Việt Nam
Một công trình muốn đẹp, bền vững, phải có thiết kế đẹp. Một khu vực, đất nước muốn
đẹp, bền vững, phải có quy hoạch tổng thể hợp lý và tầm nhìn lâu dài.
Đầu thế kỷ 19, Eugene Haussmann, với tư duy quy hoạch và tầm nhìn vĩ đại đã giúp cho
Napoleon III biến Paris từ một thành phố với “những con phố nhỏ bẩn thỉu, hôi hám,
những ngôi nhà đen sạm, xấu xí, một môi trường bụi bẩn, nghèo khổ của những người ăn
xin, người bán hàng rong, phụ nữ may vá, phụ nữ bán thuốc nước và mũ” (Jean – Jaques
Rousseau) trở thành một thủ đô hiện đại, lộng lẫy, với những đại lộ thẳng tắp chạy xuyên
qua thành phố, Paris của thế kỷ 20 là Kinh đô của ánh sáng.
Manchester đầu thế kỷ 19 cũng là một trong những cái nôi của cách mạng công nghiệp.
Chúng ta biết đến Manchester hiện nay là một trung tâm toàn cầu về sáng tạo và công
nghiệp tri thức, nhưng không biết rằng để có được thành tựu đó, Manchester đã phải trải
qua 50 năm suy sụp với đầy những thách thức về thất nghiệp, bệnh tật, lạc hậu và bị bỏ
rơi, để từng ngày xây dựng theo quy hoạch và tầm nhìn định sẵn.
Quay về với Kiến trúc Việt Nam, người trẻ thường đố nhau: “Đố các bạn biết, phố hàng
Đào ở đâu?”. Thực chất: “Phố “hàng đào” ở khắp nơi, không chỉ Hà Nội mà cả Sài Gòn,
Tây Nguyên và khắp Việt Nam, đâu đâu cũng đào, sáng cáp quang, chiều điện thoại, tối
cống rãnh, nửa đêm lại ống nước. “Hàng đào” quanh năm, đào khắp nơi”. Tại sao vậy, vì
kỹ thuật không có quy hoạch, lắp đặt nước không nhìn cáp quang, điện thoại cũng chẳng
nhìn internet, cứ như thế cái nọ chồng chéo cái kia, giao thông Việt Nam dưới đất thì đào
lấp, trên cao thì từng bó từng bó dây rợ.
Hình ảnh tương tự khi chúng ta nhìn vào mặt tiền những ngôi nhà khắp Hà Nội, đủ thứ
phong cách, trẻ trung có, già cỗi thực dân có, Pháp có, Nhật có, Hàn có, Tunisie có, mái
vòm, mái thép, mái củ hành, có cả, lộn xộn và phi kiến trúc.
Còn rất nhiều ví dụ nữa trên thế giới về câu chuyện quy hoạch để phát triển bền vững.
Tôi không lạm bàn chuyện kiến trúc, kẻo bạn lại tưởng tôi là một kiến trúc sư đang phân
tích bới móc về quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam. Vả lại, kiến trúc đô thị không phải
là chuyện một sớm một chiều mà thay đổi, đó cũng không phải là mục đích của bài viết
này.
Tư duy dịch chuyển một chút, ngẫm ra cuộc đời của một con người cũng giống như sự
tồn tại của một công trình, hay một đô thị, phàm nếu không có thiết kế, không có quy

Thiết kế cuộc sống, giống như khi thiết kế một công trình, bạn cũng phải tự đặt cho mình
4 câu hỏi:
- Tôi sinh ra làm gì (là bác sỹ cứu người, là ca sĩ mang lời ca tiếng hát phục vụ nhân
dân, là giáo viên giảng dạy và đào tạo thế hệ trẻ hay là luật sư bảo vệ công lý,...)?
- Tôi có gì (3 năng khiếu nổi trội, 3 tư chất đặc biệt độc đáo, những điểm mạnh,...)?
- Tôi muốn trở thành người như thế nào (bác sỹ hàng đầu Việt Nam, ca sỹ đi vào huyền
thoại, giáo viên lỗi lạc, luật sư bậc nhất...)?
- Tôi làm gì để trở thành người như vậy (Kế hoạch cho 1 năm, 5 năm, 10 năm nữa, 30
năm của tôi là gì)?
Một ngôi nhà, muốn xây cao thì phải đào móng sâu, một con người, muốn thành công
lớn, nhất thiết phải hiểu rất rõ về mình. Thánh Augustine nói: “Con người đi khắp nơi để
kinh ngạc trước những ngọn núi cao ngất, trước những ngọn sóng thần của biển cả, trước
những dòng sông dài nhất, truớc sự hùng vĩ của biển khơi, sự đẹp đẽ của những vì tinh tú
mà bỏ qua chính mình không một chút băn khoăn”.
- Bạn có năng khiếu gì? Kể ngay ra 3 năng khiếu bạn có?
- Bạn có tư chất gì? Kể ngay ra 3 tư chất mạnh nhất của bạn?
- Hoài bão của bạn là gì? Nếu không khó khăn nào có thể ngăn cản được bạn, thì bạn sẽ
trở thành 1 người thành công như thế nào, hình ảnh người đó trong tâm trí bạn đẹp đẽ
như thế nào?
- Trong vòng 1 năm tới, bạn sẽ phải đạt được thành tựu gì xuất sắc?
- Trong vòng 100 ngày tới, 3 việc gì bạn chắc chắn đạt phải làm được?
- Tháng này bạn phải hoàn tất công việc gì?
- Hàng ngày, bạn phải rèn luyện kỹ năng gì, thái độ gì?
- Cuối cùng, ngày này, tháng này, năm nay, bạn có gì xuất sắc so với cùng thời gian năm
trước?
Đã bao giờ bạn trả lời những câu hỏi như thế? Đã bao giờ bạn đặt cho mình những câu
hỏi như thế?
Một ngôi nhà sinh ra, không chỉ đơn thuần đứng một mình trơ trọi, nhất thiết nó phải nằm
trong một tổng thể các công trình kiến trúc. Để có được một nhà đẹp, người kiến trúc sư
bắt buộc phải có một quá trình phân tích hiện trạng và tư duy quy hoạch, để ngôi nhà đẹp