TR

GI O
OT O
N ă
ă
CăCỌN ăN
ăTP

OẨN ăT

ăT

CÁCăN ÂNăT ă N ă
C

O

N ă

CăCÔNG TÁC K ăTOÁNăT

TY N ẨN ăC

ăB

NăT

AăBẨN T ẨN ăP
LU NăV NăT



GI O
OT O
N ă
ă
CăCỌN ăN
ăTP

OẨN ăT

ăT

CÁCăN ÂNăT ă N ă
C

O

N ă

CăCÔNG TÁC K ăTOÁNăT

TY NGÀN ăC

ăB

NăT

AăBẨN T ẨN ăP
LU NăV NăT


n ă11 n mă2016


i

L

ăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đ tài lu n v n “ ác nhân t

nh h

ng đ n vi c t ch c công

tác k toán t i các công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H

hí

Minh” là công trình c a vi c h c t p và nghiên c u th t s nghiêm túc c a b n thân.
Nh ng k t qu nêu ra trong nghiên c u này là trung th c và ch a t ng đ

c công b

tr

c t ng h p

c đây. ác s li u trong lu n v n nghiên c u có ngu n g c rõ ràng, đ



i h c ông ngh Tp.H M; t t

c quỦ Th y ô đã cùng v i tri th c và tâm huy t c a mình đ truy n đ t v n ki n
th c quỦ báu và t o m i đi u ki n thu n l i cho chúng tôi trong su t th i gian h c t p
t i tr

ng.

Tôi chân thành c m n PGS.TS.

õ

n Nh đã t n tâm h

ng d n tôi trong su t

th i gian th c hi n đ tài lu n v n.
M c dù, tôi đã c g ng r t nhi u trong su t quá trình nghiên c u và th c hi n lu n
v n. Nh ng do h n ch v m t th i gian cùng v i vi c thi u kinh nghi m trong nghiên
c u nên đ tài lu n v n ch c ch n còn nhi u h n ch và thi u sót. Tôi r t mong nh n
đ

c nh ng Ủ ki n đóng góp quỦ báu c a quỦ Th y ô đ lu n v n c a tôi đ

c hoàn

thi n h n n a.
P



ng đ n vi c t ch c

công tác k toán t i các công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H
Chí Minh thông qua ph
trong ch

ng pháp nghiên c u đ nh tính và đ nh l

ng đ

ng 4, tác gi đã ch ra r ng mô hình và các thang đo đ

nghiên c u là có Ủ ngh a. K t qu c a nghiên c u nêu rõ: có 5 nhân t

c th c hi n

c s d ng trong
nh h

ng đ n

t ch c công tác k toán t i các công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành
ph H Chí Minh. M i m t nhân t có m c đ tác đ ng đ n t ch c công tác k toán
t i các công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H Chí Minh khác
nhau và đ

c s p x p theo tr t t t cao xu ng th p nh sau: trình đ chuyên môn c a

nhân viên k toán, các quy đ nh pháp lỦ, đ c đi m ngành ch bi n th c ph m, Yêu c u

was significant. Results of the study stated: there are 5 factors that affect the
organization of accountants at companies processing food industry in the province of
Ho Chi Minh City. Each one factor affecting the level of organization of accountants
at companies processing food industry in the area of different deals and are arranged
in order from high to low as follows: the professional qualifications of accountants,
legal regulations, characteristics of food processing industry, requirements of IT
applications, internal control system.
The authors propose solutions in 5 factors affecting accounting work in the company
of food processing industry. At the same time to facilitate the organization and
implementation of accounting work, the author also proposes a number of
recommendations in order to create more favorable for companies processing food
industry complete accounting work in the unit.

.


v

M CăL C

L

ăCAMă OAN ...........................................................................................................i

L

ăC Mă N............................................................................................................... ii

TịMăT T .................................................................................................................... iii
ABSTRACT ..................................................................................................................iv


ăt

5 ăP

ênăc u: .............................................................................................. 2

n ăp

6 ăụăn

măv ăn

păn

ênăc u ........................................................................ 2

ênăc u...................................................................................... 2

aăc aăđ ătƠ :................................................................................................. 3

6.1 Ý ngh a khoa h c .............................................................................................. 3
6.2 Ý ngh a th c ti n .............................................................................................. 3
7 ăK tăc uălu năv n .................................................................................................... 3
C

N ă1:ăT N ăQUANăCÁCăN
1 1ăC căn

ênăc uăn

2 1ăT n ăquanăv ăt ăc

căcôn ăt căk ăto n ........................................................... 11

2.2.1 Khái ni m, ý ngh a, nguyên t c c a vi c t ch c công tác k toán trong
doanh nghi p ........................................................................................................ 11
2211K
2112Ýn

n m ............................................................................................... 11
ac av ct c

c côn t c k to n tron doan n

2 1 1 3 N uyên t c c a v c t c

c côn t c k to n tron doan n

p ............ 13
p ...... 13

2.1.2 N i dung c a t ch c công tác k toán trong doanh nghi p .................... 15


vi

2121

c


t

n tà k o n

và s k to n ...................................................................................................... 19
2124

c

c cun c p t ôn t n k to n qua

t

n b o c o tà c n và

b o c o k to n qu n tr .................................................................................... 22
2125

c

c k m tra k to n ....................................................................... 24

2126

c

c n d n tn

c tron t c


ă

m ........................................................................................................ 29

2.3.1 Các quy đ nh pháp lý ................................................................................... 29
2.3.2 H th ng ki m soát n i b ........................................................................... 35
2.3.3 Yêu c u v

ng d ng công ngh thông tin................................................. 36

2.3.4 Trình đ chuyên môn c a nhân viên k toán ............................................ 37
2.3.5

c đi m ngành ch bi n th c ph m ......................................................... 38

2 4ăMôă ìn ăn
K TăLU NăC
C

N ă2 ........................................................................................... 40

N ă3:ăP
3 1ăP

n ăp

3.1.1 Ph

ênăc u .......................................................................................... 39
N ăP ÁPăN



vii

3.2.2 Xây d ng gi thuy t v các nhân t

nh h

ng đ n vi c t ch c công tác

k toán t i các công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H
Chí Minh ............................................................................................................... 47
3 2 2 1 C c quy đ n p
3222

t

p lý ............................................................................. 47

n k m so t n

3 2 2 3 Yêu c u v

b ..................................................................... 48

n d n côn n

t ôn t n ............................................. 48

3 2 2 4 rìn đ c uyên môn c a n ân v ên k to n ......................................... 49


p ăx ălýăd ăl u ................................ 52

3.3.1 Công c phân tích d li u ........................................................................... 52
3.3.2 Quy trình thu th p d li u .......................................................................... 52
3.3.3 Quy trình x lý d li u ................................................................................ 52
K TăLU N C
C
4 1ă T
p

N ă3 ................................................................................ 54

N ă4:ăK TăQU ăN
că tr n ă t ă c

ÊNăC U ...................................................... 55

că côn ă t că k ă to nă t ă c că côn ă tyă n Ơn ă c

mătrênăđ aăbƠnăt Ơn ăp

ă

4.2 K t qu ch yămôă ìn ăđ n ăl

ă b nă t

că


4214 K mđn

s t n c y Cronbac ’s alp a c o t an đo b n “ rìn đ

c uyên môn c a n ân v ên k to n” .................................................................. 60
4215 K m đn
đ m n àn c

s t n c y Cronbac ’s alp a c o t an đo b n “

b nt

4216 K mđn

cp

c

m” ...................................................................... 61

s t n c y Cronbac ’s alp a c o t an đo b n “t ch c

công tác k toán t i các công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành
ph H Chí Minh” ............................................................................................. 61
4.2.2.Phân tích nhân t khám phá EFA ............................................................. 62
4 2 2 1 P ân t c k

mp

EFA c o b n đ c l p .......................................... 62


ng đa c ng tuy n ....................................................... 69

4.4..3. Ki m đ nh v phân ph i chu n c a ph n d ........................................... 70
4.4.4. Ki m đ nh v tính đ c l p c a ph n d ..................................................... 70
4 5 ăK mătraăc că

ăđ n ămôă ìn ă

4.5.1. Ki m đ nh gi đ nh ph

ăquyăb

................................................... 71

ng sai c a sai s (ph n d ) không đ i ............. 71

4.5.2. Ki m tra gi đ nh các ph n d có phân ph i chu n ................................ 72
K TăLU NăC
C

N ă4 ........................................................................................... 74

N ă5:ăK TăLU NăVẨăK

NăN

............................................................ 75

5 1ăK tălu n .............................................................................................................. 75

TẨ ăL

UăT AMăK

O .......................................................................................... 84

T n ăV t ................................................................................................................. 84
T n ăAn ................................................................................................................. 85
P

ăL C


x

DAN ăM CăT ăV

TăT T

BCTC

Báo cáo tài chính

COSO

H th ng ki m soát n i b

CTKT

T ch c công tác k toán

B n 4 3 K t qu đ t n c y t an đo b n “Yêu c u v

ng d ng công ngh thông

tin” ................................................................................................................................ 59
B n 4 4 K t qu đ t n c y t an đo b n “Trình đ chuyên môn c a nhân viên k
toán” ............................................................................................................................. 60
B n 4 5 K t qu đ t n c y t an đo b n “đ c đi m ngành ch bi n th c ph m” .. 61
B n 4 6 K t qu đ t n c y t an đo b n “t ch c công tác k toán t i các công ty
ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H Chí Minh” .............................. 62
B n 4 7:

s KMO và k m đ n Bartlett c c t àn p

B n 4 8: B n p

n ...................................... 63

n sa tr c .................................................................................. 63

B n 4 9 Ma tr n xoay ................................................................................................ 64
B n 4 10:
B n 4 11: P

s KMO và k m đ n Bartlett c c t àn p

n .................................... 65

n sa tr c ......................................................................................... 66



ên c u ............................................................................. 43

ìn 4 1:

t

p ân t n

a

ìn 4 2:

t

P-P Plot c a p

ìn 4 3:

t

sto ram c a p

tr d đo n và p

nd t

quy ....................... 71

n d – đã c u n óa .............................................. 72


ng hi u và trình đ qu n lỦ.

doanh nghi p ph i tìm đ

c cho mình m t h

o v y đ c nh tranh đ

c, các

ng đi h p lỦ đ t n t i và phát tri n.

M t trong nh ng gi i pháp c n ph i làm là ti t ki m chi phí s n xu t, nâng cao hi u
qu qu n lỦ... mà thông tin quan tr ng làm c s đ th c hi n là thông tin k toán.
hính vì v y các doanh nghi p mu n phát tri n b n v ng thì đòi h i ph i t ch c t
công tác k toán, ho t đ ng hi u qu .
Trên th c t đã có r t nhi u các nghiên c u đ

c th c hi n liên quan đ n t

ch c công tác k toán t i các đ n v , các công ty thu c nhi u l nh v c khác nhau,
nh ng ch a có nghiên c u nào th c hi n t i các công ty ngành ch bi n th c ph m
trên đ a bàn thành ph H

hí Minh.

hính vì nh ng lỦ do v a nêu trên tác gi đã l a ch n đ tài cho lu n v n là
“ ác nhân t


ng đ n vi c t ch c công tác k toán.

ng c a các nhân t đ n vi c t ch c công tác k toán t i các


2

công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H
+

hí Minh.

xu t các gi i pháp nâng cao t ch c công tác k toán t i các công ty

ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H Chí Minh. .
3. Cơuă

ăn

ênăc u:

gi i quy t các m c tiêu nghiên c u đã đ t ra, các câu h i nghiên c u hình
thành t

ng ng nh sau:

+ Các nhân t nào nh h

ng đ n vi c t ch c công tác k toán t i các công ty


+ Không gian nghiên c u: đ tài t p trung vào nghiên c u t i các công ty
ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H Chí Minh.
+ Th i gian nghiên c u:
5 ăP

n ăp
Ph

păn

c ti n hành n m 2016

ênăc u

ng pháp nghiên c u c a đ tài là ph

pháp đ nh tính và đ nh l
P

li u nghiên c u, kh o sát đ

ng pháp h n h p, bao g m ph

ng.

n p pđn tn :

- Kh o sát s b , t ng h p, so sánh, đ i chi u đ nh n di n các nhân t
h


công ty ngành ch bi n th c ph m trên đ a bàn thành ph H Chí Minh.
- ánh giá giá tr và đ tin c y b ng vi c ng d ng h s

ronbach Alpha và

phân tích nhân t khám phá (EFA).
ánh giá và ki m đ nh s phù h p c a mô hình h i quy b ng ph n m m


SPSS.
6. ụăn

aăc aăđ ătƠ :

6.1 Ý ngh a khoa h c
n d ng đ

-

c c s lỦ thuy t các nhân t

nh h

ng đ n vi c t ch c công

tác k toán và k t qu kh o sát đ phát tri n mô hình nâng cao vi c t ch c công tác
k toán.
n d ng đ

l

ng pháp phù h p đ nâng cao hi u

qu vi c t ch c công tác k toán.
7 ăK tăc uălu năv n
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, tài li u tham kh o, Lu n v n đ
ch

c k t c u thành 5

ng nh sau:


h

ng 1: T ng quan nghiên c u



h

ng 2:



h

ng 3: Ph




Trên th gi i trong các nghiên c u tr

c đây liên quan đ n công tác k toán, các

tác gi ch y u ch đ c p t i nguyên lỦ và nguyên t c chung c a t ch c công tác
k toán, đ c đi m công tác k toán trong m t s lo i hình doanh nghi p đ c thù.
- Naomi S.Soderstrom & Kevin Jialin Sun (2007). “IFRSA doption and
Accounting Quality: A Review”. Nghiên c u cho r ng các y u t quy t đ nh đ n
ch t l

ng thông tin k toán khi áp d ng IFRS bao g m: h th ng pháp lu t và

chính tr , chu n m c k toán và vi c trình bày báo cáo tài chính. Trong đó, h th ng
pháp lu t và chính tr là nhân t
h

nh h

ng đ n ch t l

ng khác nhau. Nó có th tác đ ng tr c ti p đ n ch t l

đ ng gián ti p đ n ch t l

ng k toán theo nhi u
ng thông tin ho c tác

ng thông tin k toán thông qua các chu n m c k toán và

vi c trình bày báo cáo tài chính.

8

h s
h u

H
th ng
thu

10

h t l ng thông tin k toán
(N u n: Naom S Soderstrom & Kev n J al n Sun(2007))
Hình1.1: Mô hình y u t quy t đ nh ch t l
- Mô ìn

t

ng k toán

n t ôn t n t àn côn c a McLean & Delon (2003):Mô hình

“Model of information systems success”: t m d ch mô hình h th ng thông tin thành
công đ

c McLean &

elon đ a ra n m 2003 Nghiên c u đo l

ng s thành công


v ” nh h

a c c y u t tron mô ìn n m 2003:
ng thông tin”, h t l

ng h th ng” và “ch t l

ng d ch

ng đ n l hay k t h p đ n “s d ng” và “s hài lòng c a ng

is

d ng”
- “S d ng” và “s hài lòng c a ng
d ng “ ph i đi tr

i s d ng” có m i liên h ch t ch . “S

c “S hài lòng c a ng

i s d ng” trong m t quá trình, nh ng

v i “s d ng” tích c c s d n đ n “s hài lòng c a ng
ngh a m i quan h nhân qu . T

i s d ng” cao h n trong Ủ

ng t , t ng “s hài lòng c a ng

s d ng

h t l ng
h th ng

h t l ng
d ch v

L i ích ròng
S d ng hài
lòng c a ng i
s d ng

Hình 1.2: Mô hình “Model of information systems success”
(N u n: McLean &Delon (2003))


6

Mô hình này c ng ph n nh các y u t tác đ ng đ n ch t l

ng h th ng thông

tin nói chung và h th ng thông tin k toán t nhu c u c a nhà qu n lỦ, thông tin
cung c p cho các đ i t
ch t l

ng s d ng c ng nh s hài lòng c a ng

ng các thông tin k toán đ

N xây d ng nh và v a. Nghiên c u h

hi u rõ h n các nhân t
NN
nh h

nh h

ng đ n ch t l

ng đ n m c tiêu là tìm

ng t ch c công tác k toán t i các

trong ngành xây d ng. T c s lỦ lu n, tác gi xác đ nh đ
ng t i ch t l

ng t ch c công tác k toán t i các NN

d ng là: đ c đi m ngành, các h

ng d n có tính pháp lỦ, ph

c 5 nhân t

trong ngành xây
ng ti n, c s v t

ch t t ch c k toán, quan tâm đ n công tác k toán c a ch



ng t ch c

ng d n có tính pháp lỦ, quan tâm đ n công tác k toán

N.

T tr

c n m 2000 đã có nh ng công trình nghiên c u khoa h c ng d ng v n

đ lỦ lu n vào th c ti n và đã đ t đ
tác k toán

công ty

c hi u qu nh t đ nh nh đ tài "T ch c công

t li u ch t đ t

i t Trì" c a tác gi TS.Ngô Th

hi làm

ch nhi m đã v n d ng lỦ lu n vào x lỦ v n đ t ch c công tác k toán

công ty

này, thông qua vi c kh o sát th c tr ng t ch c công tác k toán t i công ty này,


c các nguyên nhân các h n ch này. T đó tác gi đã đ xu t

c m t s gi i pháp hoàn thi n v t ch c công tác k toán nh m áp d ng hi u


8

qu trong các NN

trong đi u ki n nhân l c h n ch trình đ và ngu n kinh phí

h n h p.
tài lu n án ti n s "T ch c công tác k toán trong các công ty ch ng khoán
i t Nam" c a TS. Nguy n M nh Thi u n m 2011 đã đánh giá th c tr ng t ch c
công tác k toán trong các công ty ch ng khoán i t Nam.

ây là m t trong nh ng

đ tài nêu lên th c tr ng t ch c công tác k toán c a doanh nghi p đ c thù là các
công ty ch ng khoán, đ a ra các đ c thù c a ngành ngh

nh h

ng đ n vi c t

ch c công tác k toán. Rút ra nh ng u đi m và nh ng h n ch trong t ch c công
tác k toán c a các công ty ch ng khoán. T đó đ xu t các gi i pháp phù h p đ
th c hi n trong các công ty ch ng khoán i t Nam.
tài lu n án ti n s “Hoàn thi n t ch c công tác k toán trong các
t p đoàn


ng n m 2012 đã h

c nh ng lỦ lu n c b n v t ch c công tác k toán

N s n xu t.

ng th i, thông qua kh o sát th c ti n v t ch c công tác k toán trong m t s
N s n xu t xi m ng
xu t đ

i t Nam thu c các lo i hình s h u khác nhau, tác gi đã đ

c nh ng gi i pháp hoàn thi n v t ch c công tác k toán, song ch m i

gi i h n đ i v i các N thu c ngành s n xu t xi m ng
1.3 N

năxétăv ăc căn

ênăc uătr

căvƠăx căđ n ăk eă

n ăn

ênăc u

Nghiên c u t ng quan các công trình liên quan đ n đ tài lu n v n nh m phân
tích, đánh giá các công trình đã công b c a các tác gi khác nhau đ th y đ

ng không đi theo h

nh h

ng ch t

c liên quan đ n công tác t ch c

ng khám phá nhân t tác đ ng mà ch t p trung

nghiên c u sâu v công tác t ch c công tác k toán b ng cách h th ng các v n đ
lỦ lu n có liên quan, ti n hành kh o sát, so sánh, đ i chi u đ tìm hi u và đánh giá
công tác k toán t i

N. Ph

ng pháp nghiên c u đ

này lànghiên c u đ nh tính, nghiên c u đ nh l

ng đ

c s d ng t i các nghiên c u
c s d ng ch y u là ph

ng

pháp th ng kê mô t , ki m đ nh T.Test.
Ng


riêng b ng ph

N nói chung và các công ty ngành ch bi n th c ph m nói

ng pháp đ nh l

ng đ

c th c hi n v i d li u thu th p thông qua

b ng câu h i kh o sát và x lỦ, phân tích b ng ph n m m SPSS nh m phân tích
nhân t , ki m đ nh thang đo và ki m đ nh s phù h p c a mô hình là v n đ m i.
Nghiên c u này giúp các công ty ngành ch bi n th c ph m hi u rõ h n các y u t
tác đ ng đ n công tác t ch c k toán, y u t nào tác đ ng m nh, y u t nào tác
đ ng y u, t đó làm n n t ng cho vi c xây d ng b máy k toán c ng nh b máy
c a N hi u qu h n.


10

K TăLU N C
N i dung chính c a ch

N ă1

ng này giúp cho ng

iđ cn mđ

c b c tranh toàn


nhi m t i các công ty niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán thành ph H
Minh trong đi u ki n hi n nay v n còn là m t v n đ m i m mang tính th i s .

hí


11

C
2 1ăT n ăquanăv ăt ăc

N ă2:ăC ăS ăLụăT UY T
căcôn ăt căk ăto n

2.2.1 Khái ni m, ý ngh a, nguyên t c c a vi c t ch c công tác k toán trong
doanh nghi p
2211K

n m

n v k toán là đ n v (bao g m t ng công ty, công ty, doanh nghi p, xí
nghi p, chi nhánh...) có th c hi n công vi c k toán nh l p và x lỦ ch ng t k
toán, m tài kho n, ghi s k toán, l p báo cáo tài chính, ph i b o qu n, l u tr tài
li u k toán và th c hi n các quy đ nh khác v k toán theo quy đ nh c a pháp lu t.
T ch c công tác k toán là t ch c vi c th c hi n các chu n m c và ch đ k
toán đ ph n ánh tình hình tài chính và k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t
ch c th c hi n ch đ ki m tra k toán, ch đ b o qu n, l u tr tài li u k toán,
cung c p thông tin tài li u k toán và các nhi m v khác c a k toán. Nói cách khác,
t ch c công tác k toán là s thi t l p m i quan h qua l i gi a các ph

c vi c t ch c b máy k

toán c ng nh t ch c ki m tra ki m soát trong vi c cung c p thông tin kinh t tài