Bài 48
Bài 48
:
:NGUỒN HIĐROCACBON
THIÊN NHIÊN
DẦU MỎ
KHÍ THIÊN NHIÊN
KHÍ MỎ DẦU THAN MỎ

A. DẦU MỎ
I. Trạng thái thiên nhiên, tính chất
vật lí và thành phần của dầu mỏ
II. Chưng cất dầu mỏ
III. Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hoá
học
B. KHÍ MỎ DẦU VÀ KHÍ THIÊN NHIÊN
I. Thành phần của mỏ dầu và khí thiên nhiên
II. Chế biến, ứng dụng của khí mỏ dầu và khí thiên nhiên
C. THAN MỎ
I. Chưng khô than béo
II. Chưng cất nhựa than đáIII- CHẾ BIẾN DẦU MỎ BẰNG PHƯƠNG
PHÁP HOÁ HỌC
•
Chế biến dầu mỏ bằng phương pháp hoá học (chế

không nhánh nên có chỉ số octan thấp
dùng phương pháp rifominh để tăng chỉ
số octan.
•
Khái niệm :Rifominh là quá trình dùng xúc
tác và nhiệt biến đổi cấu trúc của
hiđrocacbon từ không phân nhánh thành
phân nhánh, từ không thơm thành thơm.

** Quá trình rifominh:
Gồm 3 loại phản ứng chủ yếu:
•
Chuyển ankan mạch thẳng thành ankan mạch
nhánh và xicloankan:
(CH
3
)
2
CHCH
2
CH(CH
3
)
2
CH
3
+H
2
CH
3

CH
3
+3H
2
C
6
- C
7
C
6
- C
7
Xăng:C
5
– C
11
(gồm chủ yếu
ankan có nhánh và aren nên chỉ
số octan cao hơn)
C
8
C
8
C
7
– C
8

4
],
stiren(CH
2
=CHC
6
H
5

2.Crackinh:
** Khái niệm:
Crackinh là quá trình bẻ gãy phân tử
hiđrocacbon mạch dài thành các phân tử
hiđrocacbon mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của
nhiệt (crackinh nhiệt)hoặc của xúc tác và nhiệt
(crăckinh xúc tác)
Phân tử hiđrocacbon
mạch dài
Phân tử hiđrocacbon
mạch gắn hơn
t
0
t
0
, xúc tác

C
8
H
18

H
4
, C
2
H
6
, C
4
H
8
,….phụ thuộc vào điều kiện phản
ứng. Dùng làm nguyên liệu cho tổng hợp chất hữu cơ)
C
16
H
34
 C
16-m
H
34-2m
+ C
m
H
2m
( )
162
≤≤
m
VD:


2

C
2
H
6
+ C
3
H
8
+ C
4
H
8
+ C
4
H
10
+
C
5
H
10
+ C
5
H
12
+ C
6
H

+
C
5
H
10
+ C
5
H
12
+ C
6
H
12
+ H
2
15% 40% 20%

b) Crackinh xúc tác
Crackinh xúc tác chủ yếu nhằm chuyển
hiđrocacbon mạch dài của các phân đoạn có
nhiệt độ sôi cao thành xăng nhiên liệu.

400-450
0
C
Auminosilicat (75-90% SiO
2
,
10-25% Al
2

Khí crackinh: C
1
-C
4
Xăng : C
5
-C
11,,
,hàm lượng
ankan có nhánh, xicloankan
và aren cao nên chỉ số octan

cao.
Kerosen : C
10
–C
16
và
điezen : C
16
–C
21