Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm

Tiết thứ: 21
Ngày soạn: 24.04.2017
Ngày dạy: …./…/2017
Người soạn: Trần Văn Thiên

DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
A.
B.
1.
2.
3.
C.
-

D.

Mức độ cần đạt
Biết xác định cụm chủ vị để mở rộng câu.
Hiểu thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu.
Nhận biết các cụm chủ - vị làm thành phân câu trong văn bản.
Biết xác định được các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
Biết vận dụng kiến thức trên vào văn nói, viết.
Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ
Kiến thức
Mục đích của việc dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu.
Các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.
Kĩ năng
Biết xác định được cụm chủ vị trong câu mở rộng.
Nhận biết cụm chủ - vị làm thành phần câu

không bắt buộc trong câu.
Câu 2: Chủ đổi câu chủ động thành câu bị động trong câu sau theo hai cách đã học:
a. Tôi đặt bình hoa cạnh tivi.
b. Tôi để quyển sách trên bàn.
Trả lời:
a. Tôi //đặt bình hoa cạnh Tivi  Câu chủ động
C
V
Cách chuyển: - Bình hoa // được (tôi) đặt cạnh Tivi Câu bị động
C
V
- Bình hoa// đặt cạnh Tivi Câu bị động
C
V
b. Tôi// để quyển sách trên bàn Câu chủ động
C
V
Cách chuyển: - Quyển sách// được (tôi) để trên bàn.Câu bị động
C
V
- Quyển sách// để trên bàn. Câu bị động
C
V
III.
∗

∗

Bài mới:
Giới thiệu bài mới: Trong học kì II, chúng ta đã học một cách để mở rộng câu là

Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
trong câu trên.
Trả lời:
Văn chương// gây
C
V
cho ta những tình cảm ta
không có, luyện những tình
cảm ta sẵn có […]”
H: Tìm cụm danh từ có trong
câu văn trên
* Gợi ý: Đặc điểm của cụm
danh từ để trả lời đúng câu
hỏi này.
Trả lời: Cụm danh từ là
“những tình cảm ta không
có” và “ những tình cảm ta
sẵn có”.

-

-

Trả lời

Trả lời

H: Phân tích cấu tạo của cụm
danh từ tìm được và cấu tạo
của phụ ngữ trong mỗi cụm - Trả lời:

có […]
ta không có và ta sẵn có
làm cụm chủ. Nồng cốt cụm
chủ vị chính là câu: “văn
chương gây cho ta những tình
cảm ta không có, luyện
những tình cảm ta sẵn có
[…]” được mở rộng bằng hai
cụm danh từ, trong đó có
cụm chủ - vị tham gia cấu tạo
danh từ. Điều này rất bình
thường,khi viết người ta có
thể dùng cụm chủ -vị làm
thành phần câu hoặc làm
thành phần của cụm từ.

Chốt lại ghi nhớ.

- Ghi nhớ: Khi nói hoặc viết có thể
- Đọc lại ghi nhớ

dùng những cụm từ có hình thức
giống câu đơn bình thường, gọi là
cụm chủ - vị (Cụm C-V), làm thành
phần của câu hoặc của cụm từ để
mở rộng câu.

2. Các trường hợp dùng cụm chủ vị

Hoạt động 2: Các trường

công (Đặng Thai Mai).
- Quan sát câu văn

Lệnh: Quan sát các câu trên.
H: Xác định chủ ngữ, vị ngữ - Trả lời
trong câu sau:
a. Chị Ba// đến khiến tôi/rất
C
V
c1 v1
vui và vững tâm.
b. Khi bắt đầu kháng chiến,
TN
nhân dân ta ///tinh thần/
C
V c1
rất hăng hái
v1
c. Chúng ta// có thể nói rằng
C
V
trời/ sinh lá sen để bao
C1
V1
bọc cốm, cũng như trời
C2
sinh cốm nằm ủ trong lá
V2
Sen.
d. Nói cho đúng thì phẩm

“Tôi rất vui và vững tâm”.
Trả lời: :
-Tôi //rất vui và vững
- Trả lời
C
V
tâm
- Trả lời
H: Xác định chủ ngữ, vị ngữ
trong câu c.
Trả lời:Chúng ta// có thể
C
V
nói rằng trời sinh lá sen để bao
bọc cốm, cũng như trời sinh - Trả lời
cốm nằm ủ trong lá sen
(Thạch Lam).
H: Cho biết câu “trời sinh
là…cốm” làm thành phần gì - Trả lời
của câu ?
Trả lời: - Làm thành phần vị
ngữ
H: Tìm cụm chủ vị trong câu
“trời sinh…cốm”
Trả lời:
- Trả lời
trời/ sinh lá sen để bao
C1
V1
- Đọc lại ghi nhớ

danh từ và cụm tính từ

Luyện tập

Hoạt động 3: Luyện tập
Lệnh: Đọc và làm bài tập a,
GV hướng dẫn học sinh làm
câu a, các câu còn lại HS làm
theo nhóm.
Lệnh: Đọc và làm bài tập b,
c, d.
IV.
V.

Củng cố: Phân biệt từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận ? Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đâu ?
Dặn dò:
+ Học bài, làm bài tập số 8, 9 trong sách bài tập.
+ Xem bài đại từ.

Phần bổ sung:
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................