KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ


Tiết 21 : MIÊU TẢ VÀ BiỂU CẢM TRONG
BÀI VĂN TỰ SỰ


I.Miêu tả và biểu cảm trong văn
bản tự sự
Câu 1 :
Miêu tả

Biểu cảm

Sử dụng ngôn ngữ
nghệ thuật (hình tượng)
vẽ lại sự vật, thiên nhiên
một cách cụ thể, sống
động.

Sử dụng ngôn ngữ
nghệ thuật biểu hiện
cảm xúc, tâm trạng,
tình cảm của nhân vật
hoặc của chính người
viết


Câu 2, 3 :
Bình diện



Căn cứ hiệu
quả

Mục đích tự sự thành công đến
đâu.

Mục đích tự sự thành công đến
đâu.



Nh
ph óm
yế ân 2
u tic : T
tố h
h
biể hiệ ống
u uq k
cả u ê v
m ảc à
ủa

Và
1:
qu ph
Th
ốn
mi ả củ ân t

 “Một cái gì mát rượi và mịn màng tựa nhè nhẹ xuống vai tôi. Thì ra cái đầu nàng
nặng trĩu vì buồn ngủ đã ngã vào tôi với tiếng sột soạt êm ái của dãi đăng-ten và
làn tóc mây gợn sóng”.
 “Quanh hai chúng tôi, ngàn sao vẫn tiếp tục cuộc hành trình trầm lặng ngoan
ngoãn như một đàn cừu lớn”
 “Ngôi sao thanh tú nhất, ngời sáng nhất lạc mất đường đi đã đậu xuống vai tôi mà
thiêm thiếp ngủ”.
Các đoạn miêu tả trên đã góp phần làm rõ nét cái thơ mộng, đẹp lãng mạn, u
tịch, huyền ảo của đêm sao, của hai người ngắm sao trên núi cao



Yếu tố biểu cảm
•
•

“Không quen thì dễ sợ”
“Tiểu thư […] mỗi lần nghe thấy một
tiếng động nhỏ là đã run lên và nép
sát vào người tôi”.
• “Nàng khe khẽ hỏi ; nàng cũng làm
theo và cứ ngồi ngửa cổ như thế một
lát, vẻ rất trầm ngâm”.
• “Tôi cảm thấy như có một cái gì”.
• “Tôi nhìn nàng ngủ, đáy lòng hơi xao
xuyến nhưng vẫn giữ được mình vì
đêm sao sáng kia bao giờ cũng đem
lại cho tôi những ý nghĩ cao đẹp”
Các đoạn biểu cảm đã làm rõ
những nét rung động nhẹ nhàng,


Câu 1 :
a) Liên tưởng : Từ
sự việc, hiện
tượng nào đó mà
nghĩ đến sự việc,
hiện tượng có liên
quan
Ví dụ : từ bức ảnh
nhớ tới con người,
từ con người nhớ
tới kỉ niệm.


b) Quan sát : xem xét để nhìn rõ, biết rõ sự
vật hay hiện tượng


c)Tưởng tượng : tạo
ra trong tâm trí hình
ảnh của cái không hề
có trước mắt hoặc
chưa hề gặp.


Câu 2 :







Câu 3 :
Ý d không chính xác vì nếu chỉ từ bên trong trái tim người kể thì có thể
có tâm trạng, cảm xúc nhưng nó rất mơ hồ, vu vơ, khó gợi được sự đồng
cảm ở người đọc, người nghe.
 Đoạn trích :
_ Chàng trai quan sát cô gái chăm chú, kĩ càng, thành kính, say mê : cô gái
“nép sát vào người tôi” mỗi khi nghe thấy tiếng động lạ, cô gái ngồi,
ngước mắt nhìn lên cao, tay đỡ lấy đầu, vai khoác tấm da cừu như chú
mục đồng,…
_Cảm giác, liên tưởng và tưởng tượng khi được cô gái thiu thiu ngủ, tựa đầu
vào vai; dường như, tôi tưởng đâu, nhìn nàng ngủ, lòng hơi xao xuyến,…
Đó là sự kết hợp giữa quan sát với liên tưởng, hồi ức, tưởng tượng, từ
những xúc động của bản thân người kể hoặc nhân vật.




III. Luyện tập



Bài tập 1, 3/ trang 76 (về nhà làm)
Gợi ý giải bài tập 2/ trang 76


Yếu tố miêu tả hiện lên qua sự quan sát, đặc biệt là sự
liên tưởng, tưởng tượng độc đáo : giả thiết : lấy hết
đồng vàng tạo nên triệu triệu lá nhân tạo cũng chỉ làm